İSTEMSİZ ANORMAL HAREKET ÖLÇEĞİ İLE TARDİF DİSKİNEZİ İZLEMİ
ÖZET
İstemsiz Anormal Hareket Ölçeği, AIMS kısaltmasıyla bilinen klinisyen değerlendirmesidir. Tardif diskinezide hareketlerin şiddetini kaydetmek ve zaman içindeki değişimini izlemek için kullanılır. Tek başına hastalığın tanısını koymaz. Eğitimli bir sağlık çalışanının muayenesi ve sistematik kaydı önemlidir. Bu yazı ölçeğin soru formunu, uygulama yönergesini veya puanlama çapalarını çoğaltmaz; yöntemin klinik karar içindeki yerini açıklar.
Antipsikotik kullanan bir kişide her olağandışı hareket aynı nedenden kaynaklanmaz. Akatizi, distoni ve parkinsonizm de değerlendirilmelidir. İlaçların geçmiş ve güncel kullanımı, hareketlerin başlama zamanı ve muayene bulguları birlikte ele alınır. AIMS toplamı için herkeste müdahaleyi zorunlu kılan tek bir eşik yoktur. Aynı toplam puanın kişilerde farklı etkileri olabilir; sayı bağlamından koparılarak yorumlanmamalıdır.
Hareketlerin günlük yaşama etkisi, görünen şiddetinden farklı olabilir. Kişinin farkındalığı, sosyal yükü ve yaşam kalitesi ayrıca sorulmalıdır. Bunlar motor muayene puanının yerine geçmez. Toplam puan doğrusal bir ölçü değildir; belirli bir puan artışı bütün kişilerde aynı derecede kötüleşme anlamına gelmeyebilir. Klinik izlem, hem hareketi hem kişinin yaşadığı güçlüğü görünür kılmalıdır.
Yeni hareketler hafif olsa bile sağlık çalışanına bildirilmelidir. İlaç değişikliği veya bırakma kararı hekimle birlikte verilmelidir; herkes için aynı çözüm yoktur. Çekilme sırasında tardif diskineziye benzeyen hareketler ortaya çıkabilir. Tedavinin ruhsal durum üzerindeki yararı ile hareket sorunlarının yükü birlikte tartışılır. İlacı kendi kendine değiştirmek yerine, güvenli bir plan ve sonrasındaki izlem üzerinde anlaşmak önemlidir.
Araştırmalarda iki puanlık AIMS azalması klinik açıdan anlamlı en küçük değişim için önerilmiştir. Bu bulgu, üç ilaç çalışmasının sonradan yapılan birleşik analizinden gelir. Katılımcılar psikiyatrik açıdan stabil seçilmişti; sonuç her hastaya otomatik uygulanamaz. Bu değer yeni bir tanı sınırı veya herkes için tedavi başlama kuralı değildir; belirli araştırma koşullarında değişimi yorumlamaya yardımcı olur.
- AIMS
- tardif diskinezi
- istemsiz hareket
- antipsikotik
- seri değerlendirme
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU İÇİN
Yeni ya da artan istemsiz hareketleri hafif görünse bile doktorunuza veya eczacınıza bildirin. Günlük yaşamda sizi nasıl etkilediğini anlatın.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
TANISAL YAKLAŞIM
İLK DEĞERLENDİRME
Önce ilaç öyküsünü ve hareketlerin zaman çizelgesini alın. Nörolojik muayeneyle diğer hareket bozukluklarını değerlendirin; AIMS puanını tek başına nedensellik veya tedavi eşiği kabul etmeyin.
STANDART UYGULAMA
Eğitimli değerlendirici ve tutarlı uygulama yaklaşımı kullanın. Hastanın farkındalığı ve yaşam etkisini ayrıca kaydedin; bunları motor muayene puanını değiştirmek için kullanmayın.
ARAŞTIRMA EŞİĞİNİN SINIRI
İki puanlık değişim önerisi post hoc analizden gelir. Psikiyatrik stabilite ve araştırma tasarımı farklı olan kişilere aynı eşiği kesin yanıt ölçütü olarak taşımayın.
TEDAVİ
ORTAK İLAÇ KARARI
İlaç değişikliği görüşmesinde hareket yükünü, ruhsal yararı ve bırakmayla nüks olasılığını birlikte tartışın. Değişiklik sonrasında gidişi izleyin; kişiye danışmadan tedaviyi kesme önerisi vermeyin.
İZLEM VE ÖNERİLER
YENİDEN DEĞERLENDİRME
APA şizofreni rehberinde klinik hareket değerlendirmesi her ziyarettedir. Yapılandırılmış değerlendirme yüksek riskte en az altı, diğerlerinde en az on iki ayda yapılır; yeni veya artmış hareketlerde takvim beklenmez.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Revisiting the Abnormal Involuntary Movement Scale: Proceedings From the Tardive Dyskinesia Assessment Workshop ↗
Kane ve arkadaşları / Journal of Clinical Psychiatry · Kaynak tarihi: 8 Mayıs 2018 · Erişim: 2026-11-01
- Chapter 3. Guideline Statements and Implementation — The American Psychiatric Association Practice Guideline for the Treatment of Patients With Schizophrenia ↗
American Psychiatric Association · Kaynak tarihi: 31 Ağustos 2020 · Erişim: 2026-11-01
- Abnormal involuntary movement scale in tardive dyskinesia: Minimal clinically important difference ↗
Stacy ve arkadaşları / Movement Disorders · Kaynak tarihi: 2019 · Erişim: 2026-11-01
- Erratum ↗
Movement Disorders · Kaynak tarihi: 9 Eylül 2019 · Erişim: 2026-11-01
- Treatment for tardive dyskinesia ↗
Mind · Kaynak tarihi: Ocak 2025 · Erişim: 2026-11-01
- Signs and symptoms of tardive dyskinesia ↗
Mind · Kaynak tarihi: Ocak 2025 · Erişim: 2026-11-01
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
Konuya ilişkin seçilmiş özgün araştırmaların özetleri sunulmuştur; çalışma sınırlılıkları sonuçlarla birlikte okunmalıdır.
01 · AIMS DEĞİŞİMİNİN KLİNİK ANLAMI
Abnormal involuntary movement scale in tardive dyskinesia: Minimal clinically important difference
Stacy M, Sajatovic M, Kane JM ve arkadaşları · Movement Disorders · 2019
Çalışma türü: Üç randomize çalışmanın post hoc birleşik analizi.
Kapsam: Üç altı haftalık çalışmada 373 katılımcılık ITT örneklemi.
ÖZET
Klinisyen ve hasta çapalarıyla iki puan azalma, en küçük anlamlı iyileşme için önerildi.
Psikiyatrik olarak stabil seçilmiş örneklem; evrensel eşik değildir. Neurocrine fonlaması ve yazarların danışmanlık, çalışanlık veya hissedarlık ilişkileri bildirildi. Şekil düzeltmeleri kontrol edildi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 31234240 · DOI: 10.1002/mds.27769
Bu içerik eğitim amaçlıdır; bireysel klinik değerlendirme ve güncel yerel protokollerin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.