İçeriğe geç
Madde metnine geç
SAĞLIK KAVRAMI / YÖNTEM

JENERİK İLAÇLAR VE BİYOEŞDEĞERLİK

ÖZET

Jenerik ilaç, daha önce onaylanmış bir referans ürünle belirli temel özellikleri aynı olacak şekilde geliştirilmiş ilaçtır. FDA’nın ABD için açıklamasında etkin madde, güç, farmasötik biçim ve uygulama yolu bu özellikler arasındadır. Jenerik ürünler de kalite standartlarını karşılamalıdır. Daha düşük fiyat, güvenlik ve etkinlik için gereken kalite incelemesinden muaf oldukları anlamına gelmez; referans ürünün bazı klinik araştırmalarının tekrarlanması gerekmez.

Biyoeşdeğerlik, aynı molar dozda uygulanan ürünlerin göreli biyoyararlanımının önceden belirlenmiş kabul sınırları içinde bulunmasıdır. ICH M13A, sistemik etkili hızlı salımlı katı oral ürünler için bu değerlendirmeyi ele alır. Çoğu ürünün standart analizinde AUC ve Cmax gibi farmakokinetik ölçülerin test/referans geometrik ortalama oranlarına ait yüzde 90 güven aralığı yüzde 80,00–125,00 içinde olmalıdır. Bu, tablet içindeki etkin madde miktarına tanınmış aynı büyüklükte bir sapma aralığı değildir.

Jenerik ve referans ürünlerin rengi, şekli veya bazı yardımcı maddeleri farklı olabilir. Avustralya TGA bilgilendirmesi, alerjisi olan kişilerin bunu hekim veya eczacıya bildirmesini ve yardımcı madde listesinin kontrol edilmesini önerir. Ürünün görünüşünün farklı olması tek başına etkisiz olduğunu göstermez; ancak kişinin yaşadığı sorunlar konuşulmalı ve ürün bilgisiyle birlikte değerlendirilmelidir.

EQUIGEN araştırmasında epilepsili yetişkinlerde bir referans ve iki jenerik hızlı salımlı lamotrijin ürünü karşılaştırılmıştır. Tek dozlu, tekrarlı çapraz tasarımda üç ürün biyoeşdeğer bulunmuştur. Sonuç, test edilen ürünler ve araştırma koşulları için güçlü bir farmakokinetik karşılaştırmadır; bütün ilaçların her koşulda aynı biçimde değiştirilebileceğini gösteren sınırsız bir sonuç değildir.

Biyoeşdeğerlik dışında üretim ve ürün kalitesi de değerlendirilir. TGA, Avustralya’da izin verirken üretim tutarlılığını, bileşenleri, son ürün kalitesini ve saklama koşullarıyla ilişkili stabiliteyi incelediğini açıklar. Dolayısıyla jenerik değerlendirmesi yalnız bir kan eğrisinin karşılaştırılmasından ibaret değildir.

İlaç etkisinin değiştiğini veya bir yan etki yaşadığını düşünen kişi hekim ya da eczacıyla görüşmelidir. FDA da bu yakınmaların dikkate alınmasını önerir; jenerik olması, bildirilen bir sorunun kendiliğinden önemsiz sayılmasını gerektirmez.

Kaynaklar:[1][2][3][4]
ANAHTAR KELİMELER
  • eşdeğer ilaç
  • referans ürün
  • jenerik ürün
  • biyoeşdeğerlik
  • geometrik ortalama oranı
  • yardımcı madde
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU: GÖRÜNÜŞ VE YARDIMCI MADDELER

Bir ürün değişikliğiyle ilgili sorularınızı hekim veya eczacıya yöneltin. TGA, yardımcı maddelerin renk, tat ve biçim gibi özelliklere katkıda bulunduğunu ve ürünler arasında değişebileceğini açıklar. Bilinen alerjileri belirtin; yardımcı madde bilgisine başvurulması, yalnız kutu veya tablet görünüşünden karar vermekten daha anlamlıdır.

Kaynaklar:[3]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN BİLİMSEL AÇIKLAMA

PROFESYONEL: EŞDEĞERLİK VE YAKINMAYI BİRLİKTE DEĞERLENDİRME

FDA yaklaşımında farmasötik eşdeğerlik, biyoeşdeğerlik ve tutarlı üretim ayrı kanıt unsurlarıdır. Yardımcı madde farklılıkları çoğu kişide klinik sorun yaratmasa da az sayıda kişide tolerabilite veya emilim açısından önem taşıyabilir. Yakınmayı sırf ürün jenerik diye reddetmeyin; sorun yaşandığında klinik değerlendirme ve gerekli kalite bildirimi yapılabilir. Bu açıklama ABD düzenleyici çerçevesine aittir.

Kaynaklar:[1]

BİYOEŞDEĞERLİK İSTATİSTİĞİNİ OKUMA

Yalnız ortalama oranın kabul aralığında olup olmadığına bakmayın; değerlendirilen ölçünün güven aralığının tamamı önemlidir. ICH M13A’daki sınırı, her katılımcının kan düzeyine veya her tabletin içerik analizine uygulanan bir kural gibi sunmayın. Rehberin hızlı salımlı sistemik ürün kapsamını, özel veya daha karmaşık ürünlere düşünmeden genişletmeyin.

Kaynaklar:[2]

ONAY SONRASI KALİTE İZLEMİ

FDA, şüpheli kalite sorunlarında risk temelinde örnek alıp kimlik, etkin madde miktarı, çözünme veya saflık gibi özellikleri test edebilir. Bir sorun değerlendirilirken klinik kanıt, laboratuvar bulguları ve üretim denetimi birlikte dikkate alınır; yalnız bildirim sayısı otomatik karar eşiği değildir.

Kaynaklar:[1]

ARAŞTIRMANIN UYGULAMA SINIRI

EQUIGEN’de başka antiepileptik ilaç kullanan, ancak çalışma sırasında lamotrijin almayan 50 yetişkin kaydedildi; 49 kişiden veri analiz edildi. Ürünler farklı dönemlerde tek dozlarla karşılaştırıldı. Bu araştırmanın ana çıktısı nöbet kontrolünde uzun dönem üstünlük değil, farmakokinetik biyoeşdeğerlikti. Sonucu kullanılan formülasyon ve çalışma tasarımıyla birlikte aktarın.

Kaynaklar:[4]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Generic Drugs: Questions & Answers ↗

    U.S. Food and Drug Administration · Kaynak tarihi: Kesin sayfa güncelleme tarihi belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-31

  2. ICH M13A: Bioequivalence for Immediate-Release Solid Oral Dosage Forms ↗

    International Council for Harmonisation · Kaynak tarihi: 2024-07-23 nihai; EMA yürürlük 2025-01-25 · Erişim: 2026-10-31

  3. Generic prescription medicines: Fact sheet ↗

    Therapeutic Goods Administration, Australia · Kaynak tarihi: 2020-08-31 · Erişim: 2026-10-31

  4. Bioequivalence Between Generic and Branded Lamotrigine in People With Epilepsy: The EQUIGEN Randomized Clinical Trial ↗

    Michel Berg ve arkadaşları; JAMA Neurology · Kaynak tarihi: 2017-06-26 ilk çevrimiçi; 2017-08 sayı · Erişim: 2026-10-31

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Konuyla doğrudan ilgili doğrulanmış özgün çalışma seçildi. Yirmi yayın bir kota değildir; bu seçki sistematik derleme veya uzman onayı değildir.

01 · EQUIGEN: ÜÇ LAMOTRİJİN ÜRÜNÜNÜN KARŞILAŞTIRILMASI

Bioequivalence Between Generic and Branded Lamotrigine in People With Epilepsy: The EQUIGEN Randomized Clinical Trial

Michel Berg ve arkadaşları · JAMA Neurology · 2017

Çalışma türü: Prospektif, sıra randomize, tekrarlı çapraz farmakokinetik çalışma.

Kapsam: 50 epilepsili yetişkin kaydedildi; 49 kişi analiz edildi.

ÖZET

Bir referans ve iki jenerik hızlı salımlı ürün biyoeşdeğer bulundu.

Tek doz ve belirli ürünler; uzun dönem nöbet kontrolü karşılaştırması değildir.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı, tedavi veya ilaç değiştirme talimatı değildir. Bireysel kararlar sağlık profesyoneliyle değerlendirilmelidir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.