K VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ

K vitamini eksikliği pıhtılaşma proteinlerinin işlevini bozarak kanamaya yol açabilir. Sağlıklı erişkinlerde klinik açıdan belirgin besinsel eksiklik seyrektir; emilim bozukluğu, yetersiz alım ve bazı ilaçlar riski artırır. Bu nedenle değerlendirme yalnız besin listesini değil, kullanılan ilaç ve destek ürünlerini de kapsamalıdır. Düşük alım olasılığı ile kanama yapan belirgin eksiklik aynı durum değildir; klinik bağlam önemlidir.

Kolay morarma, burun veya sindirim sistemi kanaması, idrarda kan ve girişim yerinden sızıntı görülebilir. Yağ emilim bozukluğu ve safra akımını etkileyen hastalıklar öyküde araştırılır. Tanı klinik bulgularla pıhtılaşma testlerinin birlikte yorumlanmasını gerektirir. K vitamini verilmesiyle pıhtılaşmanın düzelmesi tanıyı destekleyebilir; ancak eşlik eden hastalıklar ayrıca değerlendirilmelidir. Replasmanın yolu ve planı, kanamanın ağırlığı ve emilim durumuna göre belirlenir.

Erken dönemde yalnız protrombin zamanı ve INR uzayabilir; daha ağır eksiklikte aPTT de etkilenebilir. Trombosit ve fibrinojen değerlerinin bozulması eşlik eden başka bir süreci düşündürebilir. Tedavi sonrasında testlerin tam düzelmemesi karaciğer hastalığı, tüketim koagülopatisi veya nadir kalıtsal nedenler açısından yeniden değerlendirme gerektirir. Özellikle kritik hastada INR değerinin düşmesi, kanama riskinin veya klinik sonuçların mutlaka iyileştiği anlamına gelmez.

Bebeklerde K vitamini eksikliğine bağlı kanama ayrı bir koruyucu sağlık önceliğidir. Doğumda verilen kas içi K vitamini kanamayı önler; uygulama yapılmamış bebeklerde risk altı aya kadar sürebilir. Ağır olaydan önce belirgin uyarı bulunmayabilir. Kanlı kusma, siyah dışkı, nöbet veya aşırı uyku hali acil değerlendirme gerektirir. Belirti ortaya çıkmasını beklemek, doğumdaki korunmanın yerine geçmez.

Nedeni açıklanamayan iki erişkin olgunun bildiriminde K vitaminine bağımlı birden çok faktörde azalma ve birbirinden farklı klinik seyir tanımlanmıştır. Bu tür gözlemler, açıklanamayan koagülopatinin uzman değerlendirmesini gerektirdiğini gösterir. Bununla birlikte iki olgu, yeni bir hastalığın yaygınlığını belirlemez ve bütün edinilmiş faktör eksikliklerinin aynı mekanizmayla geliştiğini kanıtlamaz; önerilen açıklamalar hipotez düzeyinde kalır.