İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

KALORİK VESTİBÜLER TEST

ÖZET

Kalorik vestibüler test, iç kulaktaki denge yanıtını sıcaklık değişimiyle uyararak değerlendirir. Kulak kanalına kontrollü biçimde verilen ılık ve serin su, istemsiz göz hareketleri oluşturur. Odyolog bu hareketlerin hızını ve yönünü kaydeder. Kişi özel gözlük takarak uzanır; kısa süreli dönme hissi oluşabilir ve görevli işlem boyunca yanında bulunur.

İnceleme esas olarak yatay yarım daire kanallarının düşük frekanslı yanıtını gösterir. Her kulak ayrı değerlendirilebilir; bu yönüyle video baş itme testini tamamlar. Bütün denge organlarının veya bütün hareket hızlarının ölçümü değildir. Bazı sınırlı vestibüler tutulumlarda yatay kanal testleri normal kalabileceği için sonuç öykü ve diğer incelemelerden koparılmaz.

Su yerine hava kullanılan yöntemler de vardır. Test sırasında baş dönmesi, bulantı ve bazen kusma görülebilir; bunlar çoğunlukla kısa sürer. Kulak zarında delik varsa suyla yapılan biçim uygulanmamalıdır. Enfeksiyon veya geçirilmiş kulak ameliyatı, yöntemin uygunluğunu ve yorumunu değiştirebilir; bu bilgiler randevudan önce ekibe iletilmelidir.

Kalp hastalığı, yüksek tansiyon, yakın dönem göz ameliyatı veya kulak zarı sorunu bulunan kişilerin önceden denge kliniğiyle görüşmesi gerekir. İşlemin küçük bir kulak kanalı veya zar yaralanması riski vardır. Kişi açıklama isteyebilir ve testin durdurulmasını talep edebilir. Sonrasında hemen araç kullanmamak ve dönüş ulaşımını önceden planlamak uygundur.

Raporda iki kulağın yanıt farkı ile göz hareketlerinin bir yöne daha güçlü olması ayrı kavramlardır. Kanal parezisi, karşı tarafa göre daha zayıf yanıtı anlatır; yön üstünlüğü ise nistagmus yönleri arasındaki farktır. Yanıtlar çok düşük olduğunda yüzdelik karşılaştırmalar yanıltıcı olabilir. Sayıların teknik kayıt ve mutlak yanıtlarla birlikte yorumlanması gerekir.

Normal video baş itme testiyle düşük kalorik yanıtın birlikte görülmesi, bazı hastalıklarda tanısal ipucu sağlayabilir. Büyük bir geriye dönük çalışmada bu örüntü Ménière hastalığında daha sık bulunmuştur. Ancak duyarlılık sınırlıdır ve diğer hastalıklarda da görülebilir; yalnız bu eşleşme hastalığı kesinleştirmez veya güvenle dışlamaz.

ANAHTAR KELİMELER
  • kalorik test
  • nistagmus
  • kanal parezisi
  • yön üstünlüğü
  • vestibüler değerlendirme
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN: HAZIRLIĞI KİŞİSELLEŞTİRMEK

Kullanılan ilaçların listesini ekibe verin. Bazı denge ilaçlarına ara verilmesi istenebilir, ancak bunun güvenli olup olmadığı hekimle doğrulanmalıdır. Hekim ara verilmesini uygun bulmazsa randevuyu kendiliğinizden iptal etmeyin; ilacı kullandığınızı test ekibine bildirin.

Kaynaklar:[6]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

ÖNCEDEN BİLDİRİLECEK DURUMLAR

Önceki kulak ve göz ameliyatları, kulak zarı deliği, kalp hastalığı ve tansiyon sorunları kaydedilir. Bu bilgiler otomatik ve tek tip bir yasak listesi olarak değil, merkezle önceden uygunluk görüşmesini gerektiren durumlar olarak ele alınır. Kişinin kaygıları ayrıca konuşulur.

Kaynaklar:[3]

FİZİK MUAYENE

KULAK KOŞULLARI VE ISIL AKTARIM

Orta kulak patolojisi veya zar perforasyonu, iki tarafta ısıl aktarımın eşit olmamasına yol açabilir. BSA belgesi bu koşullarda kanal parezisi ve yön üstünlüğü yüzdelerinin kullanılmamasını belirtir. Yanıtın varlığı ile taraflar arasında nicel karşılaştırmanın güvenilirliği birbirinden ayrılmalıdır.

Kaynaklar:[1]

AYIRICI TANI

BİRBİRİNİ TAMAMLAYAN TESTLERİ AYIRMAK

Kalorik değerlendirme düşük frekansta tek yatay kanalı inceleyebilir. Buna karşılık vHIT daha yüksek frekanslı yanıtı ölçer. Nadir inferior vestibüler nörit örüntüsünde kalorik ve yatay vHIT normal olabilir; bu nedenle normal yatay test sonuçlarından bütün vestibüler sistemin sağlam olduğu sonucu çıkarılmaz.

Kaynaklar:[5]

TANISAL YAKLAŞIM

MÉNİÈRE LEHİNE İPUCUNUN SINIRLARI

Mavrodiev çalışmasında düşük kalorik yanıt ile normal vHIT birlikteliğinin Ménière için duyarlılığı yüzde 58,9, özgüllüğü yüzde 83,5 idi. Tanı grupları kesin ve olası olguları içeriyordu. Öngörü değerleri seçilmiş kliniğin hastalık dağılımına bağlıdır; toplum taraması ölçütü gibi kullanılmaz.

Kaynaklar:[7]

TEDAVİ

İŞLEM SIRASINDA GÜVENLİĞİ SÜRDÜRMEK

Su ile uyarı, bilinen zar perforasyonunda uygun değildir. Dış veya orta kulak enfeksiyonu ve bazı ameliyat sonrası anatomilerde testin yapılabilirliği ayrıca değerlendirilir. Hava uyarısı ses açısından rahatsız edebilir; belirgin ses hassasiyeti veya çınlama varsa seçenekler önceden konuşulur.

Kaynaklar:[2]

İZLEM VE ÖNERİLER

SONUÇLARI BAKIM PLANINA BAĞLAMAK

Denge kliniği sonuçları KBB ve ilgili fizyoterapi uzmanlarıyla birlikte değerlendirebilir. Kişiye bulguların anlamı ve kararlaştırılan bakım planı açıklanır. Tek bir asimetri yüzdesi yerine bütün klinik değerlendirmenin ne önerdiği netleştirilir; sonuç iletişiminin yöntemi merkezle görüşülür.

Kaynaklar:[6]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

RUTİN İNCELEMEYİ BEKLEMEMEK GEREKEN BELİRTİLER

Baş dönmesiyle yeni konuşma güçlüğü, çift görme veya kol ve bacakta güçsüzlük acil değerlendirme gerektirir; rutin kalorik test beklenmez.

Kaynaklar:[8]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. The caloric test — Recommended procedure ↗

    British Society of Audiology · Kaynak tarihi: Nisan 2010; küçük düzeltmeler Eylül 2010; planlı inceleme Nisan 2015 · Erişim: 2026-10-31

  2. The Caloric test, PD-10 ↗

    Royal Berkshire NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: Ağustos 2022; planlı inceleme Ağustos 2024 · Erişim: 2026-10-31

  3. Caloric test, HIC/LFT/1145/10, version 6 ↗

    University Hospitals Coventry and Warwickshire NHS Trust · Kaynak tarihi: Nisan 2024; planlı inceleme Nisan 2027 · Erişim: 2026-10-31

  4. Balance testing ↗

    University College London Hospitals NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: Son güncelleme 2025-02-06; planlı inceleme 2027-02-01 · Erişim: 2026-10-31

  5. Acute unilateral vestibulopathy/vestibular neuritis: Diagnostic criteria ↗

    Bárány Society; Strupp M ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2022-06-11 erken yayın; 2022-10-20 sayı · Erişim: 2026-10-31

  6. Tests and Procedures: What to expect from an assessment in the Balance Clinic, PIL1158 v2 ↗

    York and Scarborough Teaching Hospitals NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: Aralık 2024; planlı inceleme Aralık 2027 · Erişim: 2026-10-31

  7. The dissociation between pathological caloric testing and a normal video head impulse test helps differentiate between Menière’s disease, vestibular migraine, and other vestibular disorders: a confirmatory study in a large cohort of 2,101 patients ↗

    Mavrodiev V ve arkadaşları; Frontiers in Neurology · Kaynak tarihi: 2024-08-14 · Erişim: 2026-10-31

  8. Vertigo ↗

    NHS · Kaynak tarihi: Son gözden geçirme 2023-05-02; planlı inceleme 2026-05-02 · Erişim: 2026-10-31

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.

01 · KALORİK-VHIT AYRIŞMASININ TANISAL DEĞERİ

The dissociation between pathological caloric testing and a normal video head impulse test helps differentiate between Menière’s disease, vestibular migraine, and other vestibular disorders: a confirmatory study in a large cohort of 2,101 patients

Mavrodiev V ve arkadaşları · Frontiers in Neurology · 2024

Çalışma türü: Geriye dönük tanısal doğrulama çalışması.

Kapsam: 627 Ménière, 473 vestibüler migren ve 1001 başka vestibüler tanı; ilk iki grup kesin ve olası olguları kapsıyordu.

ÖZET

Ayrışma, Ménière ayrımında yüzde 83,5 özgüllük ve yüzde 58,9 duyarlılık gösterdi.

Seçim ve sınıflandırma yanlılığı dışlanamaz; baş dönmesi olmayan kontrol grubu yoktur. Negatif örüntü kesin dışlama sağlamaz.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.