KALP TAMPONADI

HIZLI ÖYKÜ VE NEDEN

Yakın zamanda kalp girişimi/cerrahisi, travma, malignite, enfeksiyon, böbrek yetmezliği ve inflamatuvar hastalık sorgulanır. Klinik seyir dakikalar içinde veya yavaş gelişebilir; bu fark aynı sıvı miktarının farklı etkisini açıklar. [1]

MUAYENE VE HEMODİNAMİ

Hipotansiyon, juguler dolgunluk ve kalp seslerinde azalma klasik üçlüdür; bütün bulguların tamamlanması beklenmez. Taşikardi ve pulsus paradoksus destekleyicidir. Pulsus paradoksus inspirasyonda sistolik basıncın 10 mmHg’den fazla düşmesidir; tek başına tanı değildir. [1,2]

AYIRICI TANI VE CERRAHİ TAMPONAD

Perikard sıvısı olmadan dolaşım bozukluğu yapan diğer şok nedenleri araştırılır. Aort diseksiyonu veya infarktüs sonrası serbest duvar rüptürü düşünüldüğünde standart iğne drenajı kanamayı artırabilir; acil cerrahi yol önceliklidir. Cerrahiye erişilemeyen çökmekteki hastada kontrollü küçük hacimli drenaj yalnız uzman ekipçe köprü olarak düşünülebilir. [4]

TANI: KLİNİK VE EKOKARDİYOGRAFİ

Yatak başı ekokardiyografi sıvıyı ve dolaşımsal etkisini gösterir. Sağ atriyum/ventrikül kollapsı, vena kava dolgunluğu ve solunumla belirgin doluş değişimi değerlendirilir. Bulgular hastanın kalp hızı, kan basıncı ve semptomlarıyla birleştirilir; yalnız eko etiketiyle karar verilmez. [3]

Şüphe güçlü fakat transtorasik görüntü yetersizse, özellikle ameliyat sonrası fokal tamponadda transözofageal eko veya BT yararlı olabilir. Kararsız hastada rutin BT/MR için drenaj geciktirilmez. [3]

ACİL YÖNETİM

Kararsız tamponadda görüntüleme kılavuzlu drenaj gecikmeden yapılır. Pozitif basınçlı ventilasyon ve diürez doluşu daha da bozabilir; mümkünse kaçınılır. Drenaj hazırlanırken dikkatli geçici sıvı desteği düşünülebilir, fakat kesin tedavinin yerini tutmaz. [2]

Perkütan yaklaşım mümkün değilse veya pürülan efüzyon varsa cerrahi drenaj gerekir. Ani yüksek hacimli boşaltmaya bağlı dekompresyon sendromu riski gözetilir. Yöntem ve drenaj hızı hemodinamik yanıtla ayarlanır. [2]

İşlem, görüntüleme ve resüsitasyon donanımı bulunan deneyimli ekipçe yapılmalıdır. Kanama, aritmi, kalp veya koroner yaralanma ve pnömotoraks gibi komplikasyonlar açısından izlem gerekir. Anatomik olarak erişilemeyen veya loküle sıvıda cerrahi seçenek değerlendirilir. [4]

DRENAJ SONRASI VE ETİYOLOJİK TEDAVİ

Kan basıncı, perfüzyon, drenaj ve tekrar ekokardiyografiyle yeniden birikim izlenir. Sıvı incelemesi ve klinik bağlama göre kanser/enfeksiyon/inflamatuvar neden araştırılır; basıncı gidermek nedeni ortadan kaldırmış sayılmaz. Tekrarlayan büyük efüzyon/tamponadda perikard penceresi düşünülebilir. [3]

Prognoz etiyolojiye bağlıdır. Hastane kohortunda işlem ilişkili nedenler ve infarktüs ağır erken seyirle, kanser ve son dönem böbrek hastalığı ise yüksek uzun dönem ölümle ilişkiliydi; bu oranlar bütün hastalara genellenemez. [6]

ACİL YARDIM VE GÜVENLİK

Şok, bilinç değişikliği veya hızlı dolaşım kötüleşmesinde yatış ve acil drenaj/cerrahi organizasyonu gerekir. Aort diseksiyonuna bağlı tamponadda hastane içi risk yüksektir; sıvıyı görüp altta yatan aort acilini gözden kaçırmamak gerekir. [2,5]