KAN LAKTAT ÖLÇÜMÜ

Laktat, enerji metabolizması sırasında oluşan ve kanda ölçülebilen bir maddedir. Düzeyinin yükselmesi, üretim ile uzaklaştırma arasındaki dengenin değiştiğini gösterebilir. Şok ve ağır enfeksiyon yanında karaciğer hastalığı, bazı ilaçlar veya yoğun egzersiz gibi farklı durumlarda da artabilir. Test yüksekliğin nedenini tek başına açıklamaz; klinik değerlendirmeyle birlikte kullanılır.

Yüksek laktat ile laktik asidoz aynı ifade değildir. Laktat artmışken kanın pH’ı normal aralıkta kalabilir; asit-baz durumunun ayrıca incelenmesi gerekir. Bu nedenle yalnız sayıya bakılarak asidoz tanısı konmaz. Kan gazı ve diğer bulgular, hastanın metabolik durumunun anlaşılmasına yardım eder; sonuç bir bütünün yalnız bir parçasıdır.

Güncel Surviving Sepsis Campaign rehberi, olası veya doğrulanmış sepsiste laktat ölçümünü önerir. Laktatı yüksek sepsis veya septik şokta seri ölçümler resüsitasyona yol gösterebilir. Ancak ilk sıvıdan sonra yaklaşım kişiselleştirilmelidir; sırf laktat normalleşsin diye sıvıyı sürdürmek önerilmez. Kan dolaşımı ve tedaviye yanıt başka bulgularla da değerlendirilir.

Laktatın tek başına karar verdirici olmaması önemlidir. NICE, sepsis şüphesinde risk sınıflamasını yapılandırılmış klinik gözlemlerle birlikte ele alır. Orta riskli bir kişide laktatın 2 mmol/L üzerinde olması veya akut böbrek hasarı, daha yüksek risk yaklaşımını gerektirebilir. Bu eşik her hastalık ve bütün hasta grupları için tek tanı sınırı değildir.

Örnek alma ve işleme koşulları sonucu değiştirebilir. Uzamış turnike uygulaması, incelemenin gecikmesi veya damar içi sıvının örneğe karışması yalancı yüksekliğe yol açabilir. Buna rağmen hasta kötü durumdaysa sonucu hemen örnek hatasına bağlamak güvenli değildir. Doğrulama planlanırken gerekli klinik değerlendirme ve tedavi bekletilmemelidir.

Laktatı izlemek, dolaşım değerlendirmesinin yerine geçmez. İlk ANDROMEDA-SHOCK araştırmasında kapiller dolum zamanını hedefleyen strateji ile laktat hedefli strateji karşılaştırılmış, 28 günlük ölüm farkı istatistiksel anlamlı bulunmamıştır. Bu araştırma, tek bir laboratuvar hedefinin bütün klinik kararları belirlememesi gerektiğini tartışmaya açar; tek başına testin yararsız olduğunu göstermez.