KAN VE İDRARDA KETON ÖLÇÜMÜ

Ketonlar, vücudun enerji elde etmek için yağları parçalaması sırasında oluşur. Kanda veya idrarda ölçülebilirler. Keton bulunması ile diyabetik ketoasidoz aynı şey değildir; uzun süre beslenememe ve alkolle ilişkili durumlar da keton artışına yol açabilir. Sonucun anlamı belirtiler, glukoz ve asitlik değerlendirmesiyle birlikte belirlenir.

Kan beta-hidroksibütirat ölçümü ile standart idrar şeridi aynı maddeyi ölçmez. Nitroprussid temelli şeritler asetoasetatı gösterirken beta-hidroksibütiratı göstermez. Bu nedenle idrar sonucu hastalığın başlangıcında tabloyu olduğundan hafif, iyileşme sırasında ise olduğundan ağır gösterebilir. Erişkin kriz uzlaşısı tanı ve izlemde doğrudan kan beta-hidroksibütirat ölçümünü tercih eder.

Diyabetik ketoasidoz tanısı yalnız keton yüksekliğine dayanmaz. Diyabet veya uygun glukoz bulgusu, belirgin ketoz ve metabolik asidoz birlikte değerlendirilir. Özellikle SGLT2 inhibitörü kullanan kişilerde glukoz çok yüksek olmadan da ketoasidoz gelişebilir. İyi görünen bir glukoz sayısı, hastanın belirgin kusma veya solunum bozukluğu yaşamasını önemsizleştirmez.

Evde keton ölçümü önerilmişse hangi cihazın ve şeridin kullanılacağı, ne zaman ölçüleceği ve yüksek sonuçta ne yapılacağı sağlık ekibiyle önceden konuşulmalıdır. Kan ölçümü parmak ucundan alınan örnekle yapılabilir; laboratuvar için damardan kan alınması da mümkündür. Sonuç raporu veya cihaz değeri tek başına kişisel tedavi planının yerini almaz.

Hastalık günlerinde insülinin kendiliğinden kesilmesi tehlikelidir. Kişi yemek yiyemese bile kendi diyabet ekibinin planına uymalı, keton artışı veya kötüleşme durumunda yardım istemelidir. Belirgin uykuya eğilim, bilinç bulanıklığı, derin soluma ve tekrarlayan kusma acil değerlendirme gerektirebilir. Keton ölçememek bu belirtiler varken başvuruyu geciktirme gerekçesi değildir.

Bir acil servis araştırmasında kan beta-hidroksibütirat ölçümü ile idrar şeridinin duyarlılığı benzer, kan testinin özgüllüğü daha yüksek bulunmuştur. Ancak araştırma yüksek glukozlu hastalarda yapılmıştır; sonuçlar bütün hasta gruplarına doğrudan taşınamaz. Özellikle glukozu yüksek olmayan SGLT2 ilişkili tablolar için bu eski çalışmadan tek başına güvenli dışlama kuralı çıkarılamaz.