KANNABİNOİD HİPEREMEZİS SENDROMU
ÖZET
Kannabinoid hiperemezis sendromu, uzun süreli yoğun esrar/kannabinoid kullanımıyla ilişkili tekrarlayan kusma, bulantı ve karın ağrısıdır. Kişinin esrarın bulantısına iyi geldiğini düşünmesi bu olasılığı dışlamaz. [5]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Kannabis maruziyetinin rolü ve bırakma; siklik kusmayla ayrım.
HALK İÇİN: BELİRTİLER CİDDİYE ALINMALI
Şiddetli kusma sıvı-elektrolit kaybı ve böbrek hasarına yol açabilir. Sıcak duşla rahatlama kalıcı iyileşme anlamına gelmez. Kullanımı yargılanmadan anlatabilmek değerlendirmeyi kolaylaştırır. [1,5]
HALK İÇİN: KALICI DÜZELME HEDEFİ
Esrarı bırakma tedavinin temelidir. Yalnız atakta birkaç gün azaltmak, sürdürülen bırakmayla aynı değildir. Bırakmayı sürdürmek zor olabileceğinden bağımlılık desteği ve yazılı plan gerekir. [1,4]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
KULLANIM ÖRÜNTÜSÜNÜ YARGILAMADAN SORMA
Ürün, kullanım süresi/sıklığı, son kullanım, ataklar arası durum ve bırakma denemeleri öğrenilir. Kusma her zaman kullanım artışını hemen izlemez; uzun belirtisiz aralar tanıyı dışlamaz. [1]
FİZİK MUAYENE
DEHİDRATASYON VE KOMPLİKASYONLAR
Hidrasyon ve akut karın bulguları değerlendirilir. Glukoz, böbrek işlevi, elektrolitler ve asit-baz bozuklukları araştırılır; tetkikler klinik durumla genişletilir. [1]
Küçük yetişkin serisinde hafif hipokalemi ve nötrofili sıktı; bunlar tanı koyduran belirteçler değildir. Normal lipaz veya görüntüleme sonucu tek başına CHS tanısı oluşturmaz. [8]
AYIRICI TANI
ESRAR KULLANIMI DİĞER NEDENLERİ DIŞLAMAZ
Siklik kusma, enfeksiyon, gastroparezi, santral sinir sistemi ve intraabdominal hastalıklar değerlendirilir. Gebelikte hiperemezis gravidarumla karışabilir. [1]
Sıcak duş/banyo davranışı CVS hastalarında da görülebilir; özgül değildir. Organik nedenler dışlanırken kapsamlı kullanım öyküsü korunur. [4]
Çocuk hastane kohortunda CHS grubunda yaş, pozitif idrar taraması ve bazı elektrolit/böbrek ölçümleri farklıydı. Bunlar olasılığı destekler; tek bir test veya yaş sınırıyla ayrım yapılmaz. [9]
TANISAL YAKLAŞIM
GÜNCEL ÖLÇÜTLER VE İZLEMLE DOĞRULAMA
Rome V: CVS benzeri ataklar; en az 1 yıl, haftada en az 4 gün ve/veya 15 doz kullanım; bırakmanın en az 6 ay veya 3 tipik kusma döngüsü sürdürülmesiyle rahatlama. Sıcak banyo yalnız destekleyicidir. [2]
Bırakma sonrası seyir gerektiğinden acilde çoğunlukla şüpheli CHS değerlendirilir; kesinleştirici laboratuvar veya radyoloji testi yoktur. [1]
TEDAVİ
AKUT TEDAVİ VE İLAÇ GÜVENLİĞİ
Sıvı kaybı düzeltilir. GRACE-4, yetişkin acil hastalarında olağan bakıma ek haloperidol/droperidol veya topikal kapsaisini koşullu olarak önerir; kanıt kesinliği çok düşüktür. Opioid ve benzodiazepinler rutin ilk seçenek değildir. [3]
Haloperidol öncesi EKG ve elektrolit güvenliği değerlendirilir. QT uzamasında, Parkinson veya Lewy cisimcikli demansta verilmez; akut distoni izlenir. Uzman planı dışında eve rutin haloperidol reçetelenmez. [1]
Kapsaisin ciltte yanma yapabilir; etkisizse diğer tedaviyi geciktirmemelidir. Küçük pilotta 30 dakikalık birincil bulantı sonucunda anlamlı fark yokken 60 dakikada yarar görülmüştür; anlık ve kesin etki vaat edilmez. [3,7]
Uzun dönem temel müdahale esrarın bırakılmasıdır. Antiemetikle akut rahatlama kullanım sürerken nüksü önleyen bir tedavi sayılmaz. [4]
İZLEM VE ÖNERİLER
BIRAKMAYI SÜRDÜREBİLME VE TEKRAR BAŞVURU
Kullanım, kusma günleri, beslenme ve acil başvurular izlenir. Prospektif küçük kohortta çoğu kişi birkaç gün içinde önceki kullanımına dönmüştür; bu nedenle tek taburculuk konuşmasıyla yetinilmez. [10]
Bırakma desteğine erişim ve belirtilerin devamı görüşülür. Kalıcı bırakmaya rağmen sürüyorsa tanı yeniden değerlendirilir; bırakma yanıtı ölçütü klinik izlemde önemlidir. [2,10]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ALARM BULGULARI
Ağızdan sıvı alamama veya böbrek/elektrolit komplikasyonu acil değerlendirme gerektirir. Açıklanamayan kilo kaybı, kitle, bağırsak alışkanlığı değişimi, anemi veya karaciğer test bozukluğu alternatif neden araştırılmasını gerektirir. [1,5]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
AYIRICI DEĞERLENDİRME
Özellikler birlikte değerlendirilir; tablo tek başına tanı koydurmaz.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Suspected Cannabinoid Hyperemesis Syndrome in Emergency Departments ↗
RCEM · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
- Rome V Criteria: Cannabinoid hyperemesis syndrome ↗
Rome Foundation · Kaynak tarihi: erişim 2026 · Erişim: 2026-10-26
- GRACE-4: Alcohol use disorder and cannabinoid hyperemesis syndrome management in the emergency department ↗
SAEM · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
- European Guideline on Chronic Nausea and Vomiting ↗
UEG / ESNM · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26
- Diagnosis and management of cannabinoid hyperemesis syndrome ↗
AGA · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
- Intravenous Haloperidol Versus Ondansetron for Cannabis Hyperemesis Syndrome (HaVOC): A Randomized, Controlled Trial. ↗
Ruberto, Sivilotti, Forrester, Hall, Crawford, Day · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26
- A Pilot Trial of Topical Capsaicin Cream for Treatment of Cannabinoid Hyperemesis Syndrome. ↗
Dean, Sabagha, Rose, Weiss, France, Asmar, Rammal, Beyer, Bussa, Ross, Chaudhry, Smoot, Wilson, Miller · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-26
- Cannabinoid hyperemesis syndrome: A 6-year audit of adult presentations to an urban district hospital. ↗
Rotella, Ferretti, Raisi, Seet, Sarkar · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26
- Distinguishing Clinical Features of Cannabinoid Hyperemesis Syndrome and Cyclic Vomiting Syndrome: A Retrospective Cohort Study. ↗
Shah, Jergel, George, Jenkins, Bashaw · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
- Cannabinoid hyperemesis syndrome: Clinical trajectories and patterns of use three months following a visit to the emergency department. ↗
Wightman, Metrik, Lin, Collins, Beaudoin · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 5 ARAŞTIRMA
Aşağıdaki çalışmalar farklı klinik soruları aydınlatır; tedavi seçiminde çalışma popülasyonu ve tasarımı dikkate alınmalıdır.
01 · HAVOC: HALOPERİDOL VE ONDANSETRON
Intravenous Haloperidol Versus Ondansetron for Cannabis Hyperemesis Syndrome (HaVOC): A Randomized, Controlled Trial.
Aaron J Ruberto, Marco L A Sivilotti, Savannah Forrester, Andrew K Hall, Frances M Crawford, Andrew G Day · Annals of emergency medicine · 2021
Çalışma türü: Üçlü kör randomize kontrollü çalışma
Kapsam: 33 kişi alındı; aktif kusması olan 30 düzenli esrar kullanıcısı tedavi gördü.
ÖZET
İki saatte ağrı/bulantı azalması haloperidol lehineydi; acilden ayrılma süresi kısaldı. Yüksek doz haloperidol grubunda iki kişi akut distoniyle geri döndü.
Küçük akut çalışma; uzun dönem nüks veya bırakmayı değerlendirmez. Damar içi araştırma rejimi yerel ruhsat ve güvenlik koşullarından bağımsız uygulanamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 33160719 · DOI: 10.1016/j.annemergmed.2020.08.021
02 · TOPİKAL KAPSAİSİN PİLOTU
A Pilot Trial of Topical Capsaicin Cream for Treatment of Cannabinoid Hyperemesis Syndrome.
Diana J Dean, Noor Sabagha, Kaitlin Rose, Alexander Weiss, John France, Timothy Asmar, Jo-Ann Rammal, Margaret Beyer, Rebecca Bussa, Jacob Ross, Kaleem Chaudhry, Thomas Smoot, Kathleen Wilson, Joseph Miller · Academic emergency medicine : official journal of the Society for Academic Emergency Medicine · 2020
Çalışma türü: Çift kör randomize plasebo kontrollü pilot
Kapsam: Şüpheli CHS atağı olan 30 yetişkin; gebeler dışlandı.
ÖZET
Birincil 30 dakika bulantı sonucu anlamlı farklı değildi; 60 dakikada kapsaisin lehine azalma görüldü. Bir hasta cilt irritasyonu nedeniyle tolere edemedi.
Küçük keşif çalışması ve ikincil zaman noktasındaki bulgu; gebelere veya tüm yaşlara genellenemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 32569429 · DOI: 10.1111/acem.14062
03 · ACİL BAŞVURULARIN ALTI YILLIK İNCELEMESİ
Cannabinoid hyperemesis syndrome: A 6-year audit of adult presentations to an urban district hospital.
Joe A Rotella, Olivia G Ferretti, Elham Raisi, Hao Rui Seet, Soham Sarkar · Emergency medicine Australasia : EMA · 2022
Çalışma türü: Retrospektif dosya taraması
Kapsam: Tek hastanede 67 yetişkine ait 142 başvuru; ortanca yaş 31.
ÖZET
Tekrar başvuru sıktı; hafif hipokalemi % 57,9’da görüldü. Destek tedavisi uygulanan seride ölüm veya yoğun bakım yatışı olmadı.
Tek merkez ve kayıtlardaki CHS tanımlamasına dayanır. Ağır komplikasyon görülmemesi sendromun risksiz olduğunu göstermez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35199462 · DOI: 10.1111/1742-6723.13944
04 · CHS İLE CVS’NİN ÇOCUK SİSTEMİNDE KARŞILAŞTIRILMASI
Distinguishing Clinical Features of Cannabinoid Hyperemesis Syndrome and Cyclic Vomiting Syndrome: A Retrospective Cohort Study.
Meera Shah, Andrew Jergel, Roshan P George, Elan Jenkins, Hillary Bashaw · The Journal of pediatrics · 2024
Çalışma türü: Retrospektif kohort
Kapsam: 2015–2022 döneminde taranan 201 kişinin 125’i dahil edildi.
ÖZET
CHS grubu daha yaşlıydı; idrar madde taraması pozitifliği daha sık, potasyum daha düşük ve kreatinin daha yüksekti. Yatış süresinde anlamlı fark yoktu.
Tanı kodları ve hastaneye yatmış seçilmiş örneklem; ilişkili bulgular bağımsız tanısal test değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 38615942 · DOI: 10.1016/j.jpeds.2024.114054
05 · ACİL SONRASI ÜÇ AYLIK SEYİR
Cannabinoid hyperemesis syndrome: Clinical trajectories and patterns of use three months following a visit to the emergency department.
Rachel S Wightman, Jane Metrik, Timmy R Lin, Alexandra B Collins, Francesca L Beaudoin · Academic emergency medicine : official journal of the Society for Academic Emergency Medicine · 2024
Çalışma türü: Prospektif gözlemsel kohort
Kapsam: Şüpheli CHS ile acile gelen 39 kişi; 3 ay takip.
ÖZET
Belirtiler acil sonrası ortanca 7 gün sürdü. Çoğu kişi birkaç gün içinde önceki esrar kullanımına döndü; takibi tamamlayanların % 25’i yeniden acile başvurdu.
Küçük örneklem ve takip tamamlayanlara dayalı oran; uzun dönem bırakma başarısı veya nedensellik göstermez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 37387520 · DOI: 10.1111/acem.14773
Eğitim amaçlıdır; kişiye özel tanı, tedavi veya acil değerlendirme yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.