İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

KAPOSİ SARKOMU

ÖZET

Kaposi sarkomu, çoğunlukla deri ve ağız içinde lezyonlar oluşturan, bazen iç organları da tutabilen bir tümördür. İnsan herpesvirüsü 8 ile ilişkilidir. HIV ile ilişkili, klasik, endemik ve nakil sonrası bağışıklık baskılanmasıyla ilişkili biçimler farklı klinik bağlamlarda görülür. Aynı adın kullanılması, bütün hastaların aynı hızda ilerleyeceği veya aynı tedaviyi alacağı anlamına gelmez.

Deride pembe, kahverengi ya da morumsu lekeler, plaklar ve nodüller olabilir. Tek bir bölgede veya birden fazla yerde gelişebilirler. Bacak şişliği ve görünür lezyonlar günlük yaşamı etkileyebilir. Bakım planı lezyonların sayısına, yerine ve kişinin genel durumuna göre uzman ekipçe belirlenir. Kontrollerde yeni yakınmalar ve düzelmeyen tedavi yan etkileri ayrıca konuşulmalıdır.

HIV ile yaşayan erişkin ve ergenlerde tanı yalnız görüntüye dayandırılmaz; doku incelemesi ve HHV-8 ile ilişkili LANA boyası kullanılır. Tedavide antiretroviral yaklaşım temel bileşendir. Sınırlı T0 hastalıkta tek başına başlanabilir; iç organ tutulumu, belirgin ödem, ülserasyon veya yaygın ağız hastalığı gibi T1 bulgularında sistemik tümör tedavisi de gerekir. Bu evre ayrımı klasik Kaposi için otomatik bir reçete değildir.

Klasik ve erişkin endemik hastalık deride sınırlı, yavaş seyirli olabilir; uygun lezyonlarda cerrahi, radyoterapi veya başka yerel yöntemler değerlendirilir. Nakil sonrası gelişen hastalıkta bağışıklığı baskılayan tedavinin azaltılması ya da değiştirilmesi gündeme gelebilir. Bu karar nakil ekibiyle birlikte verilir; kişinin ilaçlarını kendi kendine kesmesi anlamına gelmez. Genel yaklaşım altta yatan bağışıklık bağlamını dikkate alır.

Yeni ilaç araştırmaları yerleşik tedaviyle karıştırılmamalıdır. SCART çalışmasında HIV’i kontrol altında olan seçilmiş hastalara antiretroviral tedaviyle birlikte selumetinib verilmiştir. Önerilen araştırma dozunu alan on iki kişinin yalnız birinde kısmi yanıt görülmüştür. Çalışma yavaş katılım nedeniyle erken kapanmış, tedaviyi alan on altı hastanın altısı toksisite nedeniyle bırakmıştır. Araştırmacılar denenen rejimin bu kullanımını önermemiştir; sonuçlar etkinlik kanıtı gibi sunulmamalıdır.

Kaynaklar:[1][2][3][5]
ANAHTAR KELİMELER
  • Kaposi sarkomu
  • HHV-8
  • LANA
  • antiretroviral tedavi
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

HHV-8 ilişkili tümör; klinik biçim ve bağışıklık durumu yönetimi değiştirir.

Kaynaklar:[1]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Renkli deri/ağız lezyonları ve lenfödem görülebilir.

Kaynaklar:[1]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Birkaç çizgiden fazla kan tükürme veya kanlı balgamla nefes güçlüğünde acile başvurun/112’yi arayın; nedeni varsaymayın.

Kaynaklar:[6]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

HIV, nakil, bağışıklık baskılayıcı ilaçlar ve lezyonların seyri öğrenilir.

Kaynaklar:[1]

FİZİK MUAYENE

Deri ve ağız lezyonları, ödem, ülserasyon ve yaygınlık değerlendirilir.

Kaynaklar:[2]

AYIRICI TANI

Akroanjiyodermatitte daha düzenli küçük damarlar; kavernöz hemanjiyomda iğsi hücre bileşeninin yokluğu ayrımda yardımcıdır.

Kaynaklar:[4]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Doku ve LANA boyasıyla doğrulanır. Pulmoner şüphede bronkoskopik görüntüleme gerekebilir; endobronşiyal/transbronşiyal biyopsi kanama riski nedeniyle önerilmez.

Kaynaklar:[2]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

HIV ilişkili T0’da ART; T1’de ART ve tercihen liposomal doksorubisin kullanılır. KS-IRIS için kortikosteroidden kaçınılır.

Nakil ilişkili hastalıkta immünosupresyon değişikliği nakil ekibiyle planlanır.

Kaynaklar:[2][3]

İZLEM VE ÖNERİLER

Yeni yakınmalar, lezyon değişimi ve düzelmeyen yan etkiler takip ekibine bildirilir.

Kaynaklar:[1]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

İç organ tutulumu şüphesi ve ART sonrası kötüleşme, enfeksiyon-onkoloji ortak değerlendirmesi gerektirir.

Kaynaklar:[2]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Kaposi’s sarcoma ↗

    Macmillan Cancer Support · Kaynak tarihi: 2019-11-30 · Erişim: 2026-10-28

    30 Kasım 2019 incelemesi; Mayıs 2022 hedefi geçmiş, sayfa incelemede.

  2. Human Herpesvirus-8 Disease ↗

    NIH ClinicalInfo · Kaynak tarihi: 2025-04-23 · Erişim: 2026-10-28

    23 Nisan 2025 güncellemesi; 16 Mart 2026 yeniden incelemesi.

  3. Kaposi Sarcoma Treatment (PDQ®)–Health Professional Version ↗

    National Cancer Institute · Kaynak tarihi: 2025-05-07 · Erişim: 2026-10-28

  4. Kaposi sarcoma pathology ↗

    DermNet · Erişim: 2026-10-28

    2010; kesin ay ve gün yok.

  5. Selumetinib in Combination with Anti Retroviral Therapy in HIV-associated Kaposi sarcoma (SCART): an open-label, multicentre, phase I/II trial ↗

    BMC Cancer · Kaynak tarihi: 2025-03-19 · Erişim: 2026-10-28

  6. Coughing up blood (blood in phlegm) ↗

    NHS · Kaynak tarihi: 2024-06-13 · Erişim: 2026-10-28

    13 Haziran 2024 incelemesi; sonraki inceleme 13 Haziran 2027.

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

1 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · SCART: DÜŞÜK YANIT VE TOLERABİLİTE SINIRLARI

Selumetinib in Combination with Anti Retroviral Therapy in HIV-associated Kaposi sarcoma (SCART): an open-label, multicentre, phase I/II trial

Robin J Young ve ark. · BMC Cancer · 2025

Çalışma türü: Açık, tek kollu, çok merkezli faz I/II

Kapsam: 19 kayıt; 16 tedavi; HIV kontrollü ilerleyen Kaposi olan erişkinler.

ÖZET

Araştırma dozundaki 12 hastada bir kısmi yanıt; toplam tedavi grubunda 6/16 toksisiteyle bırakma.

Yavaş katılımla erken kapanma ve kontrol kolu yokluğu; denenen rejim önerilmedi.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.