İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

KARACİĞER TÜMÖRLERİNDE PERKÜTAN TERMAL ABLASYON

ÖZET

Perkütan termal ablasyon, karaciğerdeki seçilmiş tümörlerin cilt üzerinden yerleştirilen iğne benzeri araçlarla ısıtılarak tahrip edilmesidir. Araçlar bilgisayarlı tomografi veya ultrason eşliğinde yönlendirilir. Amaç, tümörle birlikte küçük bir çevre alanını tedavi ederken karaciğerin geri kalanını korumaktır. İşlem genellikle anestezi altında yapılır; küçük cilt girişleri kullanılması risksiz olduğu anlamına gelmez.

Radyofrekans ve mikrodalga ablasyon aynı hedefe farklı enerji sistemleriyle ulaşır. EASL, kompanse sirozu bulunan, tek tümörü iki santimetreyi aşmayan ve nakil adayı olmayan seçilmiş hepatoselüler karsinom hastalarında cerrahi çıkarma ile termal ablasyonu seçenek olarak önerir. Bir termal tekniği diğerine genel olarak üstün saymaz. Bu öneri her karaciğer kitlesine veya yaygın kansere uygulanamaz.

Karaciğerde başlayan kanser ile başka bir organdan karaciğere yayılmış kanser aynı hastalık değildir. Ablasyon bazı bağırsak kanseri metastazlarında da kullanılabilir; ancak tüm hastalık yükünün değerlendirilmesi gerekir. Hedef bazen tam yerel kontrol, bazen daha kapsamlı tedavinin bir parçasıdır. İşlem tüm canlı tümör hücrelerini her zaman ortadan kaldırmaz; tekrar tedavi gerekebilir.

Uygunluk yalnız tümör çapıyla belirlenmez. Kitlenin büyük damarlara, safra yollarına ve komşu organlara yakınlığı; karaciğerin çalışma kapasitesi ve kişinin genel durumu önemlidir. Bazı yerleşimlerde cerrahi veya uygun radyoterapi daha güvenli bir seçenek olabilir. Teknik olarak iğnenin yerleştirilebilmesi, ablasyonun o kişi için en iyi kanser tedavisi olduğunu tek başına göstermez.

İki enerji yöntemini karşılaştıran randomize bir araştırmada, küçük hepatoselüler kanser odaklarının iki yıllık yerel ilerlemesi her iki grupta da düşük bulundu. Mikrodalga yönteminin daha etkili olduğu gösterilemedi. Sonuçlar belirli boyut ve sayıdaki lezyonlar için geçerlidir; bütün tümör türlerine genellenemez. Yöntem seçimi cihazın adına değil, uygunluğa ve ekibin değerlendirmesine dayanmalıdır.

İşlem sonrasında hafif ağrı veya kısa süreli kırgınlık görülebilir; giderek artan yakınmalar normal kabul edilmemelidir. Şiddetli karın ağrısı ve halsizlik, devam eden kanama ya da belirgin göğüs ağrısıyla nefes darlığı hızlı değerlendirme gerektirir. Kişiye verilen taburculuk talimatları izlenir ve ciddi belirtilerde kontrol randevusu beklenmez.

ANAHTAR KELİMELER
  • karaciğer tümörü
  • termal ablasyon
  • radyofrekans ablasyon
  • mikrodalga ablasyon
  • hepatoselüler karsinom
  • karaciğer metastazı
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN HAZIRLIK

Kan sulandırıcılar dahil tüm ilaçlar ekibe bildirilir. Ara verme ve yeniden başlama zamanını ekip belirler; ilaçlar kendiliğinden kesilmez. Ablasyon sonrası alan küçülerek skara dönüşebilir; tümör cerrahi olarak çıkarılmış olmaz.

Kaynaklar:[4]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

AYIRICI TANI

ALTERNATİFLERİ DEĞERLENDİRME

Damar veya safra yolu yakınlığı tedavi seçimini değiştirebilir. Karaciğer işlevi uygunsa rezeksiyon, uygun olmayan anatomide stereotaktik radyoterapi düşünülebilir.

Kaynaklar:[3]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE KAPSAM

Hepatoselüler karsinom için EASL önerisi, kompanse sirozda soliter ≤2 cm tümörü ve nakle uygun olmama koşulunu içerir. Bu ölçütler metastatik kanser seçiminin yerine geçmez.

Kaynaklar:[2]

TEDAVİ

İKİ YÖNTEM İÇİN ARAŞTIRMA

Faz 2 çalışmada 152 hasta randomize edildi. İki yılda yerel ilerleme mikrodalgada 6/98, radyofrekansta 12/104 lezyonda görüldü; fark anlamlı değildi (p=0,27). Analiz per-protokoldü; bu sonuç kesin eşdeğerlik veya tüm cihazlara genellenebilir üstünlük kanıtı değildir.

Kaynaklar:[5]

İZLEM VE ÖNERİLER

KONTROL VE KOMPLİKASYONLAR

Kontrol görüntülemesiyle tedavi alanı değerlendirilir. Kanama, enfeksiyon ve tümör akciğere yakınsa pnömotoraks gelişebilir. Klinik iyileşme görüntüleme kontrolünün yerine geçmez.

Kaynaklar:[1]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL DEĞERLENDİRME

Şiddetli göğüs ağrısı ve nefes darlığında acile başvurun; ağır durumda 112 arayın. Şiddetli karın ağrısı, halsizlik, devam eden kanama veya kötüleşen ateş için gecikmeden ekiple görüşün.

Kaynaklar:[6]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Liver Tumour Ablation ↗

    University College London Hospitals NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2025-04-22 · Erişim: 2026-10-31

  2. EASL Clinical Practice Guidelines on the management of hepatocellular carcinoma ↗

    European Association for the Study of the Liver · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-31

  3. British Society of Gastroenterology guidelines for the management of hepatocellular carcinoma in adults ↗

    British Society of Gastroenterology · Kaynak tarihi: 2024-04-16 · Erişim: 2026-10-31

  4. Liver Ablation (MWA), PI26/1290/07 ↗

    University Hospitals Birmingham NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2026-06; inceleme 2029-06 · Erişim: 2026-10-31

  5. Efficacy of microwave ablation versus radiofrequency ablation for the treatment of hepatocellular carcinoma in patients with chronic liver disease: a randomised controlled phase 2 trial ↗

    The Lancet Gastroenterology & Hepatology · Kaynak tarihi: 2018 · Erişim: 2026-10-31

  6. CT guided ablation aftercare, GHPI1642 ↗

    Gloucestershire Hospitals NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2025-06; inceleme 2028-06 · Erişim: 2026-10-31

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

İşlemin hasta seçimi, güvenliği veya ölçüm değerini doğrudan ele alan doğrulanmış çalışma seçildi. Yirmi yayın bir kota değildir; bu seçki sistematik derleme, klinik onay veya etkinlik garantisi değildir.

01 · KÜÇÜK HEPATOSELÜLER KANSERDE MİKRODALGA VE RADYOFREKANS KARŞILAŞTIRMASI

Efficacy of microwave ablation versus radiofrequency ablation for the treatment of hepatocellular carcinoma in patients with chronic liver disease: a randomised controlled phase 2 trial

Naïk Vietti Violi ve arkadaşları · The Lancet Gastroenterology & Hepatology · 2018

Çalışma türü: Dört merkezli, tek kör, randomize faz 2 çalışma.

Kapsam: Cerrahiye uygun olmayan, en fazla üç ve her biri en çok 4 cm HCC odağı bulunan hastalar.

ÖZET

İki yıllık yerel ilerlemede mikrodalga üstünlüğü gösterilemedi.

Per-protokol analiz ve seçilmiş tümör boyutları; metastazlara genellenemez.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin, uzman değerlendirmesinin veya kurumun işlem talimatlarının yerine geçmez. İnvaziv işlemler yalnız yetkin sağlık ekiplerince yapılır; ilaç ve cihaz değişikliği kişinin kendi başına uygulayacağı bir talimat değildir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.