KARACİĞER VENÖZ BASINÇ GRADYANI ÖLÇÜMÜ

Karaciğer venöz basınç gradyanı, kısaca HVPG, karaciğerden çıkan toplardamardaki iki basınç ölçümünün farkıdır. Bir ölçüm damar açıkken, diğeri balonla geçici olarak tıkandığında alınır. Bu fark özellikle sirozda portal dolaşım basıncını dolaylı olarak değerlendirmeye yardımcı olur. Portal damara doğrudan girilmesiyle yapılan ölçümden farklıdır; gerektiğinde aynı seansta başka incelemeler planlanabilir.

Kateter çoğunlukla boyundaki toplardamardan ilerletilir. Giriş yeri lokal anesteziyle uyuşturulur; görüntüleme ve gerektiğinde kontrast madde kullanılır. İşlem öncesinde alerjiler, geçmiş kontrast reaksiyonu ve kan sulandırıcı ilaçlar bildirilir. İlaçların kesilmesi veya yeniden başlanması ekipçe planlanır; kendi kendine değiştirilmez. Ölçüm sonrasında giriş bölgesi, nabız ve tansiyon bir süre izlenir.

Hekim bu incelemeyi, portal hipertansiyonun değerlendirilmesi, hastalığın gidişinin öngörülmesi veya belirli tedavilerin etkisinin anlaşılması için seçebilir.

Bazı ameliyatlardan önce risk değerlendirmesine de katkı sağlar.

Sonuç yalnız bir sayıya bakılarak yorumlanmaz. Basınç kaydının kararlı olması, kateterin doğru yerde bulunması ve öksürme ya da hareket gibi etkilerin ayıklanması gerekir.

Düşük bir HVPG değeri bütün portal hipertansiyon türlerini dışlamaz. Örneğin porto-sinüzoidal damar hastalıklarında basınç artışının önemli bölümü ölçümün tam yansıtamadığı bir bölgede olabilir. Bu nedenle görüntüleme, varisler, diğer klinik bulgular ve gerektiğinde biyopsi birlikte değerlendirilir. Beklenenden düşük sonuç, mevcut bulguları yok saymak yerine ölçümün ve hastalık tipinin yeniden gözden geçirilmesini gerektirebilir.

Uygun siroz bağlamında 10 mmHg ve üzerindeki değer, klinik olarak anlamlı portal hipertansiyonu destekler. Bununla birlikte her hastaya kateterle ölçüm yapılması gerekmez. Güncel Baveno VIII uzlaşısı, günlük uygulamada doğrulanmış elastografi ve diğer girişimsiz testlerin önemli rolünü vurgular. Hangi yöntemin gerekli olduğu, sonucun tedavi kararını değiştirip değiştirmeyeceğiyle birlikte ele alınır.

İşlemden sonra verilen pansuman, etkinlik ve ilaç talimatları izlenir. Sedasyon kullanıldıysa eve ulaşım için sorumlu bir yetişkin planlanır ve araç kullanma kısıtlamasına uyulur. Giriş yerinde şiddetli ağrı, yeni karın ağrısı veya belirgin şişme bildirilmelidir. Çok fazla kanama, nefes darlığı, göğüs ağrısı ya da bilinç kaybında acil yardım gerekir.