KARDİYAK EFOR VE STRES TESTLERİ

TESTİN AMACI

Her stres testi aynı değildir. Bazılarında temel kayıt elektrokardiyogramdır; bazılarında ultrason, nükleer görüntüleme veya manyetik rezonansla ek bilgi elde edilir. Egzersiz yapamayan kişilerde uygun durumlarda ilaçla stres oluşturulabilir. Kullanılan ilaç veya görüntüleme yöntemi, araştırılan soruya göre değişir. Bu yüzden randevu belgesinde yalnız “efor” yazması yeterli hazırlık bilgisi olmayabilir; yapılacak testin tam adını öğrenmek özellikle beslenme, kafein ve ilaç talimatlarını doğru anlamayı sağlar. [2]

HAZIRLIK VE İŞLEM

Rahat ayakkabı ve hareketi kısıtlamayan kıyafetler yararlıdır. Açlık, sigara ve kafein kısıtlaması merkezin test türüne uygun talimatına göre uygulanır. Kullanılan ilaçlar ve takviyeler bildirilir; hekim söylemeden ilaç kesilmez. Astım, gebelik olasılığı ve emzirme gibi bilgiler özellikle ilaçlı veya görüntülemeli test öncesinde paylaşılmalıdır. Manyetik rezonans planlanmışsa vücuttaki metal ve elektronik cihazların değerlendirilmesi gerekir. Hazırlığın herkes için aynı saat sınırlarından oluştuğu varsayılmamalıdır. [2]

Göğse yapıştırılan elektrotlar kalbin elektriksel etkinliğini kaydeder. Egzersiz başlangıçta hafiftir; bant hızı, eğimi veya bisiklet direnci aşamalı olarak artırılır. Belirti gelişmesi ya da belirgin yorulma durumunda test durdurulabilir. Bu bir dayanıklılık yarışması değildir; amaç güvenli koşullarda klinik bilgi toplamaktır. Mahremiyetle ilgili kaygılar veya yanında bir refakatçi bulunması isteği önceden söylenebilir. Elektrotlar çıkarılırken hafif çekilme hissi ve ciltte geçici tahriş oluşabilir. [3]

Test bitince hemen tüm izlem sona ermez. Kalp hızı ve kan basıncı dinlenme döneminde tekrar değerlendirilir. Sağlık ekibi test boyunca olağan dışı yanıtları fark etmek ve gerektiğinde müdahale etmek için hazır bulunur. Kişinin rahatsızlıklarını açıkça bildirmesi ölçümün önemli bir parçasıdır. Sonuçlar bazen ek bir görüntüleme incelemesine veya başka bir kardiyolojik değerlendirmeye gereksinim olduğunu gösterebilir; tek test bütün kalp sorunlarını açıklayan bir rapor değildir. [1]

TARAMA İLE TANISAL DEĞERLENDİRME AYRIMI

Şikâyeti olan kişide bir sorunu araştırmak, hiçbir belirtisi olmayan herkesi taramakla aynı değildir. USPSTF, düşük kardiyovasküler riskli ve belirtisiz erişkinlerde olayları önlemek amacıyla istirahat veya egzersiz EKG'siyle taramayı önermemektedir. Orta ya da yüksek riskli belirtisiz erişkinler için ise yarar ve zarar dengesine ilişkin kanıtı yetersiz bulmuştur. Bu ifade, göğüs ağrısı gibi yakınmaları olan bir kişinin gerekli değerlendirmeden vazgeçmesi anlamına gelmez. [4]

Tarama kararı verirken yalnız olası bir hastalığı bulma yararı değil, yanlış alarmın yol açabileceği gereksiz girişimler ve aşırı tedavi de dikkate alınır. Belirtisiz kişide daha fazla test yapılması otomatik olarak daha iyi korunma sağlamaz. Risk etkenlerinin değerlendirilmesi ayrı önem taşır; efor testi yapılmış olması bu değerlendirmenin yerine geçmez. Bu nedenle talep edilen incelemenin gerekçesi açık olmalıdır. [4]

HIZLI BAŞVURU KARTI — KLİNİK İNCELEME

Bu bölümün içeriği aşağıdaki hızlı başvuru kartında sunulmuştur.

YÖNTEMLERİ AYIRT ETME

Bu bölümün içeriği aşağıdaki öğretici tabloda sunulmuştur.

GÜVENLİK NOTU

İşlem sırasında göğüs rahatsızlığı, baş dönmesi veya belirgin nefes darlığı hemen ekibe söylenmelidir. Kişi testi durdurmak istediğini bildirebilir. Sonuç belgesini tek başına yorumlamak yerine, hangi soruya yanıt verdiği ve sonraki adımın ne olduğu görüşülmelidir. [1,3]