KAROTİS ARTER STENTLEME

Karotis arter stentleme, boyundaki şah damarının daralmış bölümüne metal örgü yapısında bir destek yerleştirilmesidir. Amaç damarın iç açıklığını artırmaktır. İşlem genellikle hasta uyanıkken, anjiyografi ortamında görüntüleme eşliğinde yapılır. Cerrahi endarterektomiden farklı olarak damar plağı açık ameliyatla çıkarılmaz; stent damar içinde kalır. İşlem sırasında kalp hızı, kan basıncı ve beyin işlevleri izlenir.

Karar yalnız darlık yüzdesine dayanmaz. Yakın dönemde aynı damar bölgesinden kaynaklanan geçici görme kaybı, geçici iskemik atak veya inme olup olmadığı önemlidir. ESO rehberi, semptomatik hastalarda revaskülarizasyon gerektiğinde endarterektomiyi temel seçenek olarak önerir; yetmiş yaşından genç seçilmiş hastalarda stent alternatif olabilir. Yaş, işlem çevresindeki inme ve ölüm riski değerlendirmesini etkiler.

Asemptomatik yüksek dereceli darlıkta kanıt gelişmektedir. CREST-2’nin stent denemesinde, yoğun tıbbi tedaviye stent eklenmesi dört yıllık bileşik sonlanımı azalttı. Bununla birlikte erken işlem riski vardı ve uygulayıcılar belirli yeterlilik koşullarından geçmişti. Aynı yayındaki cerrahi deneme ayrı yürütüldüğünden, iki sonuç doğrudan stentin ameliyattan üstün olduğunu göstermez. Bu çalışma kişisel adaylık değerlendirmesinin yerine geçmez.

Stent içinde pıhtı oluşmasını önlemek için antitrombosit ilaç planı gerekir. ESVS rehberi stent sonrası en az dört hafta ikili antitrombosit tedaviyi, ardından uzun dönem tekli tedaviyi önerir. Başka bir gerekçe bulunmadıkça ikili tedavinin süresiz devamı önerilmez. Kanama riski ve eşlik eden tedaviler nedeniyle bu planı hastayı izleyen ekip düzenler.

İşlem sırasında plak parçalarının beyne ilerlemesi inme veya geçici iskemik atağa yol açabilir. Giriş yeri kanaması, damar hasarı, kontrast reaksiyonu ve böbrek etkilenmesi de görüşülür. Kan basıncı ve nabız değişiklikleri yakından izlenir. Taburculuk sonrasında ilaç uyumu ve damar risk etkenlerinin kontrolü uzun dönem sonucun parçasıdır; yalnız stentin açılmış olması yeterli değildir.

Yeni konuşma bozukluğu, yüzde düşme, ani güçsüzlük veya görme kaybı gelişirse acil tıbbi yardım gerekir. Kontrol görüşmesi ve gerekirse ultrasonla stentin durumu değerlendirilir. Reçete edilen antitrombosit ilaçlar hekim görüşü olmadan bırakılmamalıdır.