KATETER ANJİYOGRAFİ

KATETER ANJİYOGRAFİ NEYİ GÖSTERİR?

Kateter anjiyografi, damar içine yerleştirilen ince bir kateterden kontrast verilerek damarların X ışınlarıyla görüntülenmesidir. Darlık, tıkanıklık, anevrizma veya damar yapısındaki başka değişikliklerin araştırılmasında kullanılabilir. Koroner, beyin, böbrek veya uzuv damarları gibi farklı bölgeler değerlendirilebilir. Bu yazı damar hastalıklarının tedavisinden çok tanısal işlemi açıklar. Hangi damar bölgesinin ve hangi klinik sorunun araştırıldığını bilmek, hazırlık ve sonuç görüşmesini anlamlı kılar. [2]

BT veya MR anjiyografi de damarları değerlendirebilir, fakat kateter anjiyografiyle aynı işlem değildir. Kateter kullanılması, seçilmiş olgularda tanı ile tedavinin aynı seansta yapılabilmesine olanak sağlar. Bu, her tanısal anjiyografide stent veya balon uygulanacağı anlamına gelmez. Olası ek müdahale, onam görüşmesinde ayrıca ele alınmalıdır. Alternatif yöntemlerin yeterli olup olmadığı ve neden girişimsel inceleme seçildiği hastaya açıklanmalıdır. [2]

Böbrek işlevi, kanın pıhtılaşması, önceki kontrast reaksiyonları, gebelik olasılığı ve kullanılan ilaçlar değerlendirilir. Sedasyon planlanıyorsa açlık ve eve dönüş talimatı verilebilir. Kan sulandırıcı veya diyabet ilaçlarının düzenini kendiniz değiştirmeyin; kişisel plan isteyin. İyotlu kontrasta daha önce tepki verdiyseniz reaksiyonun nasıl olduğunu anlatın. Yalnız “alerjim var” ifadesi yerine önceki olayın ayrıntısı ekibin uygun önlem seçmesine yardımcı olur. [2]

İŞLEM DENEYİMİ VE KORONER ÖRNEK

Koroner anjiyografide kalbi besleyen damarlar değerlendirilir. Çoğu kişi uyanıktır; giriş bölgesi lokal olarak uyuşturulur, gerekirse rahatlatıcı ilaç kullanılır. Kontrast verildiğinde kısa sıcaklık hissi olabilir. Giriş yerinde basınç hissedilebilir. İşlem bittiğinde kanama kontrolü ve gözlem yapılır. Bu yazı damar giriş tekniği, kateter ilerletme veya kapatma cihazı kullanımını öğretmez; bunlar eğitimli ekip tarafından yürütülen uygulamalardır. [3]

Koroner görüntü, darlığın nerede bulunduğunu ve yaygınlığını gösterebilir. Ancak tedavi kararı yalnız rapordaki tek bir yüzdeyi okuyarak verilmez; klinik değerlendirme ve diğer bulgularla birlikte ele alınır. Gerekirse aynı seansta tedavi yapılabilir, bazen başka zamanda planlanır. Hastanın bilmesi gereken, tanısal sonuç ile tedavi seçiminin ayrı karar basamakları olduğudur. Görüşmede hangi damarda ne bulunduğunu ve bunun yakınmalarla ilişkisini açıklatın. [3]

Kateter işlemlerinde giriş yerinde kanama, enfeksiyon veya damar hasarı; kontrastla ilişkili alerji ve böbrek etkilenmesi gibi riskler vardır. Koroner girişimlerde ritim değişikliği, kalp krizi veya inme gibi ciddi komplikasyonlar nadirdir fakat onamda konuşulmalıdır. Kişisel risk eşlik eden hastalıklara göre değişir. İşlem öncesinde kullanılan bütün ilaçların bildirilmesi önemlidir; reçetesiz veya gerektiğinde alınan ilaçlar da listeye dahil edilmelidir. [3]

GİRİŞ YERİ İZLEMİ VE EVE DÖNÜŞ

Küçük morarma veya hassasiyet görülebilir. Buna karşılık durmayan kanama, artan ağrı, kızarıklık, sıcaklık, şişme veya ağrılı sertlik için sağlık ekibiyle görüşün. Durmayan kanama veya işlem yapılan kol ya da bacakta yeni solukluk ya da soğukluk gelişmesi acil değerlendirme gerektirir; planlı kontrolü beklemeyin. Solunum güçlüğü, bilinç kaybı veya ciddi alerji belirtileri acil yardım gerektirir. Beklenen morarma ile giderek büyüyen bir sorun aynı kabul edilmemelidir. [1] [5]

Gözlemden sonra aynı gün taburculuk mümkün olabilir, fakat bazı kişiler hastanede kalır. Hareket, yük kaldırma, araç kullanma ve yara bakımıyla ilgili kişisel talimatları alın. Sonuç bazen erken açıklansa da görüntülerin ayrıntılı incelenmesi gerekebilir. Raporu kimin değerlendireceği ve kontrol tarihi net olmalıdır. Başkasının taburculuk saatini veya etkinliğe dönüş süresini kendinize uygulamayın; giriş yeri ve yapılan işlemin kapsamı farklı olabilir. [4]

YÖNTEM TABLOSU

Eve giderken destek kişinin neyi izleyeceğini ve hangi birimle iletişim kuracağını öğrenmesi yararlıdır. Belirgin kötüleşmede planlı kontrol gününü beklemeyin; taburculuk önerilerini erişilebilir bir yerde saklayın. [4]

AKIL KARTI

Bu bölümün özgün metni aşağıdaki akıl kartında sunulmuştur.