KEMİK İLİĞİ ASPİRASYONU VE BİYOPSİSİ
ÖZET
Kemik iliği aspirasyonu sıvı hücre örneği, trepan biyopsi ise doku silindiri sağlar. Birlikte kan hücresi üretimi, hücre yapısı ve iliğin mimarisi değerlendirilir; ikisi birbirinin tam karşılığı değildir. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Endikasyon, hazırlık, örnek yeterliliği ve sonuç sınırları; genel biyopsi değil. Erişkin kan hastalıkları odağı; pediatrik işlem planı ayrı değerlendirilir.
HASTA AÇISINDAN İŞLEM
Genellikle kalça kemiği bölgesi uyuşturularak örnek alınır. Basınç ve kısa süreli çekilme hissi olabilir. Önceki ağrılı deneyim, kaygı, kanama öyküsü, kullanılan ilaçlar ve alerji ekipçe öğrenilmelidir. Sedasyon verilecekse eve dönüş ve refakat planlanır. [2]
AĞRI PLANI NEDEN ÖNEMLİDİR?
Ağrıyı azaltma planı yalnız “dayanma” beklentisi üzerine kurulmaz. Lokal anestezinin türü ve destek yöntemleri konuşulur. Küçük bir randomize çalışmada tamponlanmış lidokain, tamponlanmamış lidokaine göre daha düşük ağrı puanları sağlamıştır. [3]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
ENDİKASYON VE KLİNİK SORU
Açıklanamayan sitopeni veya hücre artışı, anormal yayma, hematolojik malignite, ilik infiltrasyonu ya da tedavi yanıtının değerlendirilmesi başlıca gerekçelerdir. Kan sayımı, yayma ve klinik bulgular birlikte ele alınır; her anemi otomatik biyopsi endikasyonu değildir. [1]
FİZİK MUAYENE
HAZIRLIK VE İŞLEM GÜVENLİĞİ
Giriş alanı ve kanama/enfeksiyon riski gözden geçirilir. Antikoagülan, antiagregan ve diğer ilaçlar kaydedilir; kesme veya sürdürme kararı ekibe aittir. Onamda ağrı, morarma, kanama ve enfeksiyon riski ile sonuçların ne zaman görüşüleceği açıklanır. [2]
AYIRICI TANI
BİRBİRİNİ TAMAMLAYAN İNCELEMELER
Aspirat hücre ayrıntısını ve sayımını; biyopsi hücresellik, dağılım ve fibrozisi daha iyi gösterir. Sonuçlar periferik kan, immünfenotip ve genetik bulgularla bütünleştirilir. Tek bir yöntemle tüm hastalıkların dışlandığı söylenemez. [1]
TANISAL YAKLAŞIM
ÖRNEK TRİYAJI VE YETERLİLİK
İşlem öncesinde morfoloji, akım sitometrisi, sitogenetik ve moleküler inceleme gereksinimi belirlenir. Aspiratın kanla seyrelmesi hücresel değerlendirmeyi zorlaştırabilir. “Dry tap” normal sonuç değildir; trepan örnek özellikle fibrozis, fokal infiltrasyon ve mimari değerlendirmesinde önem taşır. [1]
TEDAVİ
İŞLEM VE KONFOR YAKLAŞIMI
Yetkin ekip steril koşullarda lokal anestezi sonrası aspirat ve gerekiyorsa trepan örneği alır. Ağrı veya tolerans sorunu olursa plan yeniden değerlendirilir; örnekler uygun laboratuvar yoluna gönderilir ve kanama durdurularak pansuman yapılır. [2]
REVEH çalışmasında lokal anesteziye ek sanal gerçeklik ile azot protoksit/oksijen arasında ağrı açısından anlamlı fark gösterilmedi. Bu sonuç sanal gerçekliğin anestezinin yerine geçmesi veya her hastada eşdeğer olması demek değildir. [4]
İZLEM VE ÖNERİLER
BAKIM VE SONUÇLARIN GERİ BİLDİRİMİ
Bölge temiz ve kuru tutulur; pansuman ve aktivite talimatları uygulanır. Sonuçların bir bölümü diğer testlerden erken çıkabilir; nihai yorum klinik soruya dönmeli, yetersiz örnekte tekrar gereksinimi açıkça anlatılmalıdır. [2]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
İŞLEM SONRASI TEHLİKE BELİRTİLERİ
Durmayan kanama, giderek artan ağrı, ateş, kızarıklık, şişlik veya akıntı için sağlık ekibine hızla başvurulmalıdır. Kullanılacak ağrı kesici kanama riskiyle birlikte seçilir. [2]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
YAŞ VE YARAR SINIRI
İleri yaş tek başına işlemi gereksiz kılmaz. ≥85 yaş retrospektif kohortunda bazı biyopsiler tanı ve tedavi planını değiştirmiştir; bu, her kırılgan hastaya yarar sağlayacağı anlamına gelmez. Çocukta ağrı, sedasyon ve onam yaklaşımı erişkin protokolünün kopyası olamaz. [5]
İŞLEM KARARINI DEĞİŞTİREN AYRIMLAR
Karar klinik amaç, güvenlik ve hastanın tercihleriyle birlikte verilir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- ICSH Guidance on Bone Marrow Examination and Reporting ↗
ICSH / Erber ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Bone Marrow Biopsy ↗
Johns Hopkins Medicine · Kaynak tarihi: tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-26
- Use of buffered lidocaine in bone marrow biopsies: a randomized, controlled trial. ↗
Tracy A Ruegg, Christine R Curran, Tammy Lamb · Kaynak tarihi: 2009 · Erişim: 2026-10-26
- A New Option for Pain Prevention Using a Therapeutic Virtual Reality Solution for Bone Marrow Biopsy (REVEH Trial): Open-Label, Randomized, Multicenter, Phase 3 Study. ↗
Katell Le Du, Anne-Lise Septans, Frédéric Maloisel, Hélène Vanquaethem, Anna Schmitt, Marielle Le Goff, Aline Clavert, Marie Zinger, Hugues Bourgeois, Olivier Dupuis, Fabrice Denis, Stéphane Bouchard · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26
- Bone marrow biopsy in geriatric patients above the age of 85 years: invaluable or unnecessary? A retrospective analysis. ↗
Kailun David Zhang, Edgar Jost, Jens Panse, Reinhild Herwartz, Katharina Lindemann-Docter, Danny Jonigk, Kim Kricheldorf, Anja Köchel, Nicolas Sauerbrunn, Tim H Brümmendorf, Steffen Koschmieder, Susanne Isfort · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA
Aşağıdaki çalışmalar işlem seçimi, güvenliği veya hasta deneyimiyle doğrudan ilişkilidir; sonuçlar kendi hasta grupları içinde değerlendirilmelidir.
01 · TAMPONLANMIŞ LİDOKAİN VE AĞRI
Use of buffered lidocaine in bone marrow biopsies: a randomized, controlled trial.
Tracy A Ruegg, Christine R Curran, Tammy Lamb · Oncology nursing forum · 2009
Çalışma türü: Çift kör randomize çapraz çalışma
Kapsam: İki taraflı biyopsi yapılan 48 hasta kendi kontrolünü oluşturdu.
ÖZET
Tamponlanmış lidokain kullanılan tarafta daha düşük ağrı puanı bildirildi. Lokal anestezi seçiminin hasta konforunu etkileyebileceğini destekledi.
Küçük örneklem ve iki taraflı işlem tasarımı; bütün sedasyon stratejilerini karşılaştırmaz. Yalnız yayımlanmış özet değerlendirildi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 19136338 · DOI: 10.1188/09.ONF.52-60
02 · REVEH: SANAL GERÇEKLİKLE KONFOR DESTEĞİ
A New Option for Pain Prevention Using a Therapeutic Virtual Reality Solution for Bone Marrow Biopsy (REVEH Trial): Open-Label, Randomized, Multicenter, Phase 3 Study.
Katell Le Du, Anne-Lise Septans, Frédéric Maloisel, Hélène Vanquaethem, Anna Schmitt, Marielle Le Goff, Aline Clavert, Marie Zinger, Hugues Bourgeois, Olivier Dupuis, Fabrice Denis, Stéphane Bouchard · Journal of medical Internet research · 2023
Çalışma türü: Açık, çok merkezli randomize çalışma
Kapsam: 126 kişi randomize edildi; 118 analiz edildi, yaş aralığı 18–87.
ÖZET
Lokal anesteziye ek sanal gerçeklik ve azot protoksit/oksijen kolları arasında ağrıda anlamlı fark görülmedi. Sanal gerçeklik çoğunlukla iyi tolere edildi.
Maskelenmemiş tasarım ve analiz dışı bırakmalar vardır; fark bulunmaması tüm koşullarda eşdeğerlik kanıtı değildir. Yalnız yayımlanmış özet değerlendirildi.
03 · 85 YAŞ VE ÜZERİNDE BİYOPSİNİN KLİNİK ETKİSİ
Bone marrow biopsy in geriatric patients above the age of 85 years: invaluable or unnecessary? A retrospective analysis.
Kailun David Zhang, Edgar Jost, Jens Panse, Reinhild Herwartz, Katharina Lindemann-Docter, Danny Jonigk, Kim Kricheldorf, Anja Köchel, Nicolas Sauerbrunn, Tim H Brümmendorf, Steffen Koschmieder, Susanne Isfort · Annals of hematology · 2024
Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif analiz
Kapsam: 129 hastada 156 biyopsi; yaş ≥85.
ÖZET
Primer tanısal işlemlerin %44,1’i ilk düşünülen tanıyı, %25,4’ü tanı ile planlanan girişimsel tedaviyi birlikte değiştirdi. Kayıtlarda işlem komplikasyonu bildirilmedi.
Seçilmiş merkez kohortu ve kayıt temelli güvenlik; sıfır kaydedilmiş olay sıfır risk değildir. Sağkalım üstünlüğü gösterilmedi. Yalnız yayımlanmış özet değerlendirildi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 38336973 · DOI: 10.1007/s00277-024-05650-x
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez. İşlem yalnız yetkin sağlık ekibince ve uygun izlem koşullarında uygulanır.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.