KERATOAKANTOM

ÖYKÜ: BÜYÜME HIZI, GÜNEŞ VE BAĞIŞIKLIK

Ne zaman başladığı ve büyüme hızı, güneş maruziyeti, yakın zamanda deri yaralanması ve bağışıklığı baskılayan durumlar sorgulanır. Bazı melanom tedavileriyle ilişki bildirilmiştir; böyle bir tedavi kullanılıyorsa dermatoloji ve onkoloji ekiplerine bildirilmelidir, ilaç kendiliğinden bırakılmamalıdır.

Çok sayıda, tekrarlayan veya erken yaşta başlayan lezyonlarda aile öyküsü önem kazanır. Soliter erişkin lezyonu, nadir ailesel ve yaygın eruptif sendromlarla aynı değerlendirme çerçevesine sıkıştırılmamalıdır.

MUAYENE: SİMETRİK KRATER KANSERİ DIŞLAMAZ

Boyut, yerleşim, simetri, merkezi keratin ve çevredeki düzgün omuz görünümü kaydedilir. Dermoskopide beyaz-sarı yapısız alanlar, keratin kitlesi ve çevresel damarlar görülebilir. Bu bulgular skuamöz hücreli karsinomda da bulunduğundan kesin ayrım sağlamaz.

AYIRICI TANI: ÖNCELİK SKUAMÖZ HÜCRELİ KARSİNOM

Başlıca ayrım iyi diferansiye skuamöz hücreli karsinomdur. Amelanotik melanom, nodüler bazal hücreli karsinom, siğil, dev molluskum, metastatik nodül ve nodüler prurigo da değerlendirilir. Dermoskopi tek başına keratoakantom-kanser ayrımını güvenceye almaz.

TANI: TÜMÖR MİMARİSİNİ KORUYAN ÖRNEKLEME

Klinik öykü ve görünüm histopatolojiyle birleştirilir. Kısmi veya yüzeysel tıraş örneği tanıyı belirleyen tümör mimarisini göstermeyebilir. Örnekleme yöntemi dermatolog ve patologla planlanmalıdır; yalnız yüzeydeki keratin tanısal güvence değildir.

Histolojik olgunlaşma evresinde merkezi keratin tıkacı ve onu çevreleyen epitel dudakları görülebilir. Büyüme evresi görünümü değiştirebilir; hücresel atipi tek bir bulgu olarak yorumlanmamalıdır. Derlemeler moleküler belirteçleri tartışsa da klinik-patolojik uyumun yerini alan tek test sunmaz.

TEDAVİ: ÇOĞUNLUKLA TAM CERRAHİ ÇIKARMA

Güncel anlatısal derlemede tedavinin odağı tam cerrahi eksizyondur. Kriyoterapi, radyoterapi, topikal yöntemler ve sistemik retinoidler belirli koşullarda alternatif olabilir; bunlar tanısı belirsiz nodülün evde denenebilecek tedavileri değildir. Hasta ve lezyon özellikleri uzman tarafından tartılmalıdır.

261 hastadaki 363 lezyonun retrospektif incelemesinde eksizyon veya Mohs sonrası nüks oranları cerrahi dışı yaklaşımlara göre daha düşüktü. Ancak tedaviler randomize seçilmediğinden bu gözlem tüm yöntemlerin doğrudan eşit koşullarda karşılaştırılması değildir.

İZLEM: KALINTI İLE NÜKSÜ AYIRIN

Tedavi sonrası aynı bölgede hiç kaybolmayan oluşum kalıntı; kaybolduktan sonra tekrar büyümesi nüks olarak değerlendirilir. Kohortta bu durumlar ikinci cerrahi girişimle kontrol edildi. Devam eden büyümeyi yalnız doğal gerilemenin gecikmesi saymak güvenli değildir.

Deri düzenli olarak yeni yumru ve kabarıklıklar açısından kontrol edilmelidir. Güneş yanığından kaçınma ve açık alanlarda en az SPF 30 geniş spektrumlu güneş koruyucu kullanımı önerilir. Tam çıkarılmış lezyonun yeniden çıkma olasılığı düşüktür ancak yeni lezyonlar ayrıca değerlendirilir.

PROFESYONEL SEVK: ŞÜPHELİ KANSER YOLUNU KULLANIN

KA benzeri nodül, SCC ayrımı tamamlanana kadar geciktirilmeden dermatoloji veya uygun cerrahi birime yönlendirilmelidir. PCDS’nin iki haftalık sevk ifadesi Birleşik Krallık hizmet yoludur; Türkiye için yasal süre olarak aktarılmaz. Yerel şüpheli deri kanseri akışı izlenir.