KETOZİSE EĞİLİMLİ DİYABET
ÖZET
Ketozise eğilimli diyabet, ketoasidoz veya kendiliğinden gelişen ketozla başvuran fakat her zaman klasik otoimmün tip 1 diyabet görünümünde olmayan heterojen bir gruptur. Bu ad bütün hastalarda insülinin daha sonra kesilebileceği anlamına gelmez. Klinik yaklaşım akut metabolik bozulmanın tedavisi, iyileşme sonrası sınıflama ve uzun dönem izlem olarak birbirini izleyen basamaklardan oluşur.
Aβ sınıflaması, adacık otoantikorlarının varlığı ile beta hücre işlev rezervini iki ayrı eksende değerlendirir. Böylece dört grup tanımlanır. Antikor negatif ve rezervi korunmuş A−β+ biçim sık tartışılır; ancak bu alt grubun özellikleri bütün ketozise eğilimli diyabet olgularına taşınmamalıdır. Ayrıca hastalığın farklı toplumlarda görülmesi, yalnız etnik kökene dayanılarak tanı konulamayacağını gösterir.
Erişkinlerde ilk ketoasidoz atağında bakım, sonradan konulacak diyabet alt tipi tanısını beklemez. Sıvı ve elektrolit kaybı, insülin eksikliği ve tetikleyici hastalık birlikte ele alınır. Enfeksiyon veya insülin tedavisinin aksaması gibi nedenler araştırılır. Tedavi sırasında klinik ve biyokimyasal düzelme izlenir; taburculuk öncesi eğitim, yeniden gelişebilecek hiperglisemik krizlerin önlenmesinde bakımın önemli bir parçasıdır.
Beta hücre rezervi akut glukoz toksisitesinden etkilenebileceği için kalıcı insülin gereksinimi yalnız kriz sırasındaki tek ölçümden çıkarılmamalıdır. Klasik sınıflama yaklaşımında otoimmünite ve rezerv değerlendirmesi ketoasidoz tamamen düzeldikten sonra yapılır. İnsülinin azaltılması uzman izleminde, alt grup ve takip verilerine dayanmalıdır. Özellikle rezervi bulunmayan hastalarda insülinin kesilmesi yeniden ketoz riskini doğurur.
Cape Town’da ilk ketoasidozla tanı alan 88 erişkinin ileriye dönük izleminde, insülin bağımsızlığı ilk yılda yüzde 46 iken beşinci yılda yüzde 26 olarak bildirilmiştir. Antikor negatif ve rezervi korunmuş 41 kişilik alt grupta oranlar daha yüksektir. Bu gözlemsel sonuçlar bazı hastalarda insülinin azaltılabileceğini destekler; fakat kişisel bir tedavi garantisi veya bütün toplumlara uygulanabilecek sabit bir olasılık değildir.
- ketozise eğilimli diyabet
- Aβ sınıflaması
- C-peptid
- ketoasidoz
GENEL OKUYUCU
GENEL BAKIŞ VE KAPSAM
Ketozise eğilimli diyabet tek bir mekanizma veya tek bir etnik grupla açıklanamaz. A−β+ biçim, geniş sınıflamanın yalnız bir alt grubudur.
BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM
Susama, sık idrar, karın ağrısı, kusma, derin soluma ve uykuya eğilim ketoasidozla ilişkili olabilir.
NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?
Ketoasidoz belirtileri varsa, önceden diyabet tanısı bulunmasa da acil hastaneye başvurulmalıdır.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Erişkinde önceki diyabet, enfeksiyon, insülin atlama ve SGLT2 inhibitörü kullanımı sorgulanır.
FİZİK MUAYENE
Erişkinlerde taşikardi ve hipotansiyon ağır sıvı kaybını düşündürür; hemodinamik stabilite bunu bütünüyle dışlamaz.
VKİ ve akantozis nigrikans kaydedilir; bu bulgular tek başına insülin kesme kararı verdirmez.
AYIRICI TANI
Aβ yaklaşımı otoantikor varlığını ve beta hücre rezervini ayrı değerlendirir. Antikor negatifliği, rezervin korunduğu anlamına gelmez.
Erişkinlerde ketoasidoz, hiperosmolar hiperglisemik durumla örtüşebilir; keton ve asit-baz değerlendirmesi gerekir.
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TESTLERİN SINIRLARI
Akut ketoasidoz düzeldikten sonra otoantikorlar ve C-peptidle beta hücre rezervi değerlendirilir; klasik yaklaşımda bu inceleme genellikle düzelmeden 1–3 hafta sonra yapılır.
TEDAVİ
TEDAVİ VE GÜVENLİK
Erişkinlerin akut tedavisinde sıvı, insülin, elektrolit ve tetikleyici nedenin tedavisi gerekir.
Başlangıç fenotipinden bağımsız olarak insülin sürdürülür; azaltma kararı alt grup ve klinik seyir belirlendikten sonra verilir.
İZLEM VE ÖNERİLER
Beta hücre rezervi olmayan grupta insülin kesilmemelidir. Rezervi korunanlarda olası azaltma, yakın glukoz ve ketoz izlemiyle planlanır.
Erişkinlerde taburculukta hastalık günleri ve yeniden başvuru eğitimi sağlanır.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL UYARILAR VE SEVK
Bilinç değişikliği ve ketoasidoz şüphesi acil değerlendirme gerektirir.
Geçici insülin bağımsızlığı kalıcı iyileşme sayılmamalıdır; uzun dönem izlem sürdürülür.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Unraveling A‐β+ ketosis‐prone diabetes: An evolving diagnosis with an elusive pathogenesis ↗
Journal of Diabetes Investigation · Kaynak tarihi: 2026-01-20 · Erişim: 2026-10-28
- Syndromes of Ketosis-Prone Diabetes Mellitus ↗
Endocrine Reviews · Kaynak tarihi: 2008-02-21 · Erişim: 2026-10-28
- Hyperglycaemic crises in adults with diabetes: a consensus report ↗
Diabetologia · Kaynak tarihi: 2024-06-22 · Erişim: 2026-10-28
- Phenotype and predictors of insulin independence in adults presenting with diabetic ketoacidosis: a prospective cohort study ↗
Diabetologia · Kaynak tarihi: 2024-01-19 · Erişim: 2026-10-28
- Diabetic ketoacidosis ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2023-06-08 · Erişim: 2026-10-28
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
1 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.
01 · İLK KETOASİDOZ SONRASI İNSÜLİN BAĞIMSIZLIĞININ BEŞ YILLIK İZLEMİ
Phenotype and predictors of insulin independence in adults presenting with diabetic ketoacidosis: a prospective cohort study
Peter J. Raubenheimer ve ark. · Diabetologia · 2024
Çalışma türü: İleriye dönük gözlemsel kohort
Kapsam: Dört Cape Town hastanesinde ilk ketoasidozla yeni diyabet tanısı alan 88 erişkin.
ÖZET
Genel grupta insülin bağımsızlığı 12 ayda yüzde 46, beş yılda yüzde 26; antikor negatif, rezervi korunmuş 41 kişide yüzde 68 ve yüzde 37 idi.
Bölgesel gözlemsel kohort; bireysel insülin kesme garantisi vermez. Özgün tam makale incelendi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 38240751 · DOI: 10.1007/s00125-023-06067-3
Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.