İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

KİKUCHİ–FUJİMOTO HASTALIĞI

ÖZET

Kikuchi–Fujimoto hastalığı, histiyositik nekrotizan lenfadenit olarak da adlandırılan, çoğunlukla boyundaki lenf bezlerinin şişmesi ve ateşle ortaya çıkan nadir bir tablodur. Genellikle kendini sınırlar; yine de benzer görünen enfeksiyon, lupus ve lenfoma dışlanmalıdır.

Kaynaklar:[1]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN: ŞİŞMİŞ LENF BEZİ TEK BAŞINA TANI DEĞİLDİR

Boynun özellikle arka kısmında hassas bezeler, halsizlik, döküntü veya eklem ağrısı olabilir. Birçok kişide yakınmalar birkaç ay içinde geriler. “Kikuchi” adı konulması kanser demek değildir; ancak yalnız elle muayeneyle bu güvence verilemez.

Hastalık çocuklarda ve erişkinlerde, farklı cinsiyet ve toplumlarda görülebilir. Bir Kore serisinde yaşlar 4–79 arasındaydı. Bu aralık evrensel alt-üst sınır değildir; küçük çocuklarda da değerlendirme klinik bağlama göre yapılır.

Kaynaklar:[1][4]

HALKA YÖNELİK UYARI: AĞIR BELİRTİLER BEKLENMEZ

Süren yüksek ateşe belirgin kötüleşme, kanama, bilinç değişikliği veya solunum güçlüğü eklenirse acil değerlendirme gerekir. Nadir ağır inflamasyon tabloları gelişebilir; “kendiliğinden geçer” düşüncesiyle beklenmemelidir.

NSAİİ kullanırken kanlı kusma veya siyah-katranımsı dışkı acil değerlendirme gerektirir. Boğaz-dil şişmesi veya nefes alamama ağır alerji belirtisi olabilir.

Kortizon kullanıyorsanız kendi kendinize aniden bırakmayın. Yeni ciddi enfeksiyon belirtilerinde hemen tıbbi yardım alın; doz azaltma ve hastalık-günü planı hekiminizle belirlenir.

Hidroksiklorokinde görme değişikliği veya yaygın kabarcıklı/soyulan döküntü gelişirse ilacı durdurup hemen değerlendirme isteyin. Ağır kan şekeri düşüklüğü, bilinç kaybı yapabilir; acil yardım gerekir.

Kaynaklar:[6][7][8][9]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

ÖYKÜ: ENFEKSİYON, İLAÇ VE OTOİMMÜN İPUÇLARI

Bezelerin süresi, ağrı, ateş, gece terlemesi, kilo kaybı, önceki benzer atak ve ilaçlar sorgulanır. Tüberküloz teması, kedi teması, seyahat ve enfeksiyon riski hedefli araştırılır. Fotosensitivite, ağız yarası, artrit veya idrar değişikliği lupus değerlendirmesini yönlendirir.

Kaynaklar:[2]

FİZİK MUAYENE

MUAYENE: DAĞILIM VE SİSTEMİK DURUM

Lenf bezlerinin boyutu, hassasiyeti, hareketi ve tek bölgeyle sınırlı olup olmadığı kaydedilir. Deri ve ağız lezyonları, karaciğer-dalak büyümesi ve genel durum incelenir. Ağrılı olması maligniteyi tek başına dışlamaz.

Kaynaklar:[1]

AYIRICI TANI

AYIRICI TANI: LUPUS LENFADENİTİ VE LENFOMA

Enfeksiyöz lenfadenit, SLE ilişkili lenfadenopati ve lenfoma temel ayrımlardır. Lupus lenfadenitinde de nötrofil bulunmayabilir; bu bulgu tek başına Kikuchi tanısı koydurmaz. Hematoksilen cisimcikleri lupus lehine yardımcıdır, yokluğu lupusu dışlamaz.

İmmünoblastlar ve T hücre ağırlığı lenfomayı taklit edebilir. İmmünohistokimya destek sağlar fakat yeterli, iyi korunmuş dokudaki mimari değerlendirmenin yerine geçmez. Patoloji ile klinik uyumsuzsa yeniden uzman incelemesi gerekir.

Kaynaklar:[3]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI: YETERLİ DOKU VE HEDEFLİ LABORATUVAR

Tanının temeli lenf bezi histopatolojisidir: parakortikal histiyositik infiltrasyon, çekirdek parçalanma artıkları ve değişken nekroz değerlendirilir. İnce iğne örneği yetersiz kalabilir; kalın iğne veya eksizyon kararı örnek yeterliliği ve lenfoma kuşkusuna göre verilir.

Kan sayımı, inflamasyon göstergeleri ve karaciğer testleri ayırıcı tanıya yardım eder, özgül tanı testi değildir. Enfeksiyon testleri maruziyete göre; ANA ve gerektiğinde ek lupus incelemeleri klinik şüpheye göre seçilir. Görüntüleme dağılımı gösterir, biyopsinin yerine geçmez.

Kaynaklar:[3][2]

TEDAVİ

TEDAVİ: DESTEK ÖN PLANDA

Hafif hastalıkta istirahat, sıvı desteği ve uygun ağrı-ateş kontrolü yeterli olabilir. Antibiyotik yalnız doğrulanmış veya güçlü şüpheli eşlik eden enfeksiyon için düşünülür; Kikuchi’ye rutin antibiyotik yaklaşımının kanıtı yoktur.

NSAİİ seçiminde böbrek/kanama riski, gebelik-emzirme ve etkileşimler kontrol edilir; birden fazla NSAİİ birleştirilmez. Çocukta yaşa uygun ürün gerekir; 16 yaş altında aspirin verilmez.

Ağır, uzamış veya tekrarlayan hastalıkta uzman gözetiminde kortikosteroid ya da hidroksiklorokin düşünülebilir. Kullanım hastalık için ampiriktir; küçük seri ve olgu yanıtları standart üstünlük kanıtı veya otomatik ruhsat anlamına gelmez.

Kortizonda kan basıncı, glukoz, kemik sağlığı ve enfeksiyon riski izlenir; süre ve azaltma kişiselleştirilir.

UK hidroksiklorokin etiketinde makülopati veya 4-aminokinolin/yardımcı madde alerjisi kontrendikedir. 200 mg tablet ideal ağırlığı 31 kg altındaki çocuklara uygun değildir. Göz, böbrek ve QT-etkileşim değerlendirmesi gerekir.

Hidroksiklorokinde gebelik planı veya emzirme hekime bildirilir; gereklilik ve yerel ürün bilgisiyle karar verilir. NHS gebelikte gerekliyse en düşük etkili dozu, emzirmede bebeğe ilişkin kaygıda sağlık profesyoneline başvuruyu önerir.

İZLEM VE ÖNERİLER

İZLEM: NÜKS VE OTOİMMÜN HASTALIK

Bezelerin gerilemesi, ateş, kan sayımı ve yeni sistemik belirtiler izlenir. ANA pozitifliği tek başına lupus değildir. Nüks veya yeni döküntü, artrit ve organ bulguları gelişirse tanı yeniden değerlendirilir; takip süresi bireyselleştirilir.

2025 serisinde düşük C4 ve ANA pozitifliği nüksle ilişkiliydi. Bu gözlem doğrulanmış kişisel risk skoru değildir; çalışmada yalnız 70 kişinin izlem verisi vardı.

Kaynaklar:[4][5]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

PROFESYONEL YÖNLENDİRME: HLH KUŞKUSU

Süregen ateş, birden fazla hücre serisinde sitopeni, hepatosplenomegali ve belirgin ferritin artışında HLH/MAS açısından hızlı hematoloji-romatoloji değerlendirmesi gerekir. Ferritin tek başına tanı koymaz; organ bozukluğunda yatış ve yoğun bakım gereksinimi değerlendirilir.

Kaynaklar:[6]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Histiocytic necrotising lymphadenitis ↗

    DermNet · Kaynak tarihi: 2019-11 · Erişim: 2026-10-27

  2. Kikuchi-Fujimoto disease: A comprehensive review ↗

    World Journal of Clinical Cases · Kaynak tarihi: 2023-06-06 · Erişim: 2026-10-27

  3. Kikuchi-Fujimoto Disease: A Review ↗

    Archives of Pathology & Laboratory Medicine · Kaynak tarihi: 2018-11 · Erişim: 2026-10-27

  4. Risk Assessment of Recurrence and Autoimmune Disorders in Kikuchi Disease ↗

    Risk Management and Healthcare Policy · Kaynak tarihi: 2020-09-22 · Erişim: 2026-10-27

  5. Kikuchi-Fujimoto disease: investigating comprehensive clinicopathological features and risk factors for recurrence ↗

    Histopathology · Kaynak tarihi: 2025-02-17 · Erişim: 2026-10-27

  6. Kikuchi-Fujimoto disease with hemophagocytic lymphohistiocytosis in children: a seven-patient case series ↗

    Frontiers in Immunology · Kaynak tarihi: 2026-09-30 · Erişim: 2026-10-27

  7. NSAIDs ↗

    NHS · Kaynak tarihi: 2026-04-28 · Erişim: 2026-10-27

  8. Oral steroids (prednisone) ↗

    Health New Zealand · Erişim: 2026-10-26

  9. Hydroxychloroquine sulfate 200mg Film-coated Tablets SmPC ↗

    Zentiva / electronic Medicines Compendium · Kaynak tarihi: 2026-01-20 · Erişim: 2026-10-27

  10. Hydroxychloroquine ↗

    NHS · Kaynak tarihi: 2026-01-14 · Erişim: 2026-10-27

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

Konuya doğrudan katkısı olan yayınlar seçildi; yirmi yayın kotası uygulanmadı. Sistematik tarama veya klinik onay değildir.

01 · KİKUCHİ HASTALIĞINDA NÜKS VE OTOİMMÜN HASTALIK İZLEMİ

Risk Assessment of Recurrence and Autoimmune Disorders in Kikuchi Disease

Hyun Joo Jung, Il Jae Lee, Seung-Hyun Yoon · Risk Management and Healthcare Policy · 2020

Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif kohort

Kapsam: Histopatolojiyle doğrulanmış 480 hasta; 151’i 18 yaş altındaydı.

ÖZET

54 kişide nüks, 13 kişide sonraki otoimmün hastalık kaydedildi.

Her nüks yeniden biyopsilenmedi; tek merkez oranları kişisel risk değildir.

02 · KİKUCHİ İLE İLİŞKİLİ PEDİATRİK HLH OLGULARI

Kikuchi-Fujimoto disease with hemophagocytic lymphohistiocytosis in children: a seven-patient case series

Wen-Ling Guo, Dan-Ping Zhu, Li Huang ve arkadaşları · Frontiers in Immunology · 2026

Çalışma türü: Retrospektif yedi olgu serisi

Kapsam: Biyopsiyle doğrulanmış HNL ve HLH ölçütlerini karşılayan, 1–13 yaşlarında yedi çocuk.

ÖZET

Dört çocuk yoğun bakım gerektirdi; taburculukta altısında tam remisyon bildirildi.

Küçük seçilmiş seri; farklı tedavilerin üstünlüğünü veya tüm Kikuchi hastalarında HLH sıklığını belirlemez.

Eğitim amaçlı, hekim incelemesini bekleyen taslaktır; kişisel tanı ve tedavinin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.