KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ

GENEL BAKIŞ

Bu bölümün ilk açıklaması yukarıdaki özette sunulmuştur.

BELİRTİLER VE BULGULAR

Hastalık ani ateş, belirgin kas ağrısı, baş ağrısı, halsizlik, bulantı, kusma veya karın ağrısıyla başlayabilir. Sonrasında uykuya eğilim, bilinç değişikliği, küçük deri kanamaları, morarma ya da burun kanaması gelişebilir. Karaciğer, böbrek ve akciğer işlevleri ağır olgularda bozulabilir. İlk belirtiler başka enfeksiyonlarla benzer olduğundan yalnız döküntünün görünümüne bakarak karar verilemez. [1]

NEDENLER VE RİSKLER

Kene teması yanında hayvan kesimi ve enfekte dokularla korunmasız çalışma da önemlidir. Sağlık çalışanları ile hastanın kanına veya vücut sıvılarına temas eden kişiler korunma önlemleri olmadan risk altındadır. Sıradan bir temasın niteliği ile kan teması aynı değildir; risk değerlendirmesi ayrıntılı öykü gerektirir. Kenenin görülmemiş olması olası maruziyeti tamamen dışlamaz. [2]

TANISAL YAKLAŞIM VE AYIRICI TANI

Hekim temasın türünü, tarihini, yaşanılan veya ziyaret edilen bölgeyi ve belirtilerin başlangıcını birlikte değerlendirir. Başlangıçtaki grip benzeri tablo, başka ateşli hastalıklardan yalnız belirtilerle ayrılamayabilir. Erken dönemde viral RNA araştıran moleküler testler, sonraki dönemde antikor testleri kullanılabilir. Çok erken alınmış negatif antikor sonucu güvenli dışlama sağlamaz; ağır hastalıkta antikor yanıtı gecikebilir. Şüpheli örneklerin alınması, taşınması ve çalışılması özel biyogüvenlik süreçleri gerektirir. [3]

YÖNETİM VE TEDAVİ İLKELERİ

Tedavinin temeli erken ve dikkatli destek bakımıdır. Sıvı dengesi, dolaşım, oksijen gereksinimi ve kanama izlenir. Ribavirinin yararı konusunda klinik kanıt belirsizliği vardır; kesin etkili bir ev tedavisi gibi sunulmamalıdır. İnternetten ilaç temin etmek veya kendi kendine koruyucu antiviral başlamak uygun değildir. Tedavi kararı, hastayı değerlendiren uzman ekip tarafından verilmelidir. [1]

Şüpheli hastaya bakım verirken enfeksiyon kontrolü baştan uygulanır; doğrulama sonucu beklenerek korunma ertelenmez. Sağlık kurumuna başvurmadan önce olası kene veya kan temasını bildirmek, uygun karşılamayı ve güvenli değerlendirmeyi kolaylaştırır. Hasta yakınları kanla kirlenmiş malzemeleri çıplak elle temizlememeli; bakım ekibinin yönlendirmesini izlemelidir. [2]

İZLEM, KORUNMA VE ÖZEL GRUPLAR

Temaslıların izlenmesi sağlık ekibinin risk değerlendirmesine göre düzenlenir. Kene kovucu ürünler, kapalı giysi, açık alan dönüşünde vücut kontrolü ve hayvan işlemlerinde koruyucu ekipman riski azaltır. Gebelikte anne ve fetüs açısından ağır sonuçlar görülebileceğinden düşük başvuru eşiği gerekir. Aşı erişimi ve ruhsat durumu ülkeye bağlıdır; Avrupa veya başka bir ülkeye ait bilgi Türkiye için otomatik politika oluşturmaz. [3]

İyileşme yavaş olabilir. Kontrolde devam eden yorgunluk, yeni kanama veya organ işleviyle ilgili yakınmalar bildirilmelidir. Dönüş planı yalnız ateşin düzelmesine göre değil genel iyilik ve hekim değerlendirmesine göre yapılır. [2]

ACİL UYARILAR VE BAŞVURU

Olası maruziyet sonrası ateş, özellikle kanama, bayılma, bilinç bulanıklığı veya nefes darlığıyla birleşiyorsa gecikmeden acil yardım alın. Sağlık çalışanına temas öyküsünü ilk görüşmede söyleyin. [3]

Temasın değerlendirilmesinde “kene gördüm” bilgisinin yanında kenenin vücuda tutunup tutunmadığı, kanla temas olup olmadığı ve koruyucu ekipman kullanımı önemlidir. Yakının hastalığı nedeniyle kaygılanan kişiler kendi başlarına ilaç almamalı; hangi izlemin gerektiğini sağlık ekibiyle netleştirmelidir. Verilen başvuru talimatlarını yazılı almak, belirtiler başladığında nereye gidileceğini önceden bilmek ve temas tarihini kaydetmek değerlendirmeyi kolaylaştırır. Böylece gereksiz paniğe kapılmadan, yeni bir belirti ortaya çıktığında zaman kaybetmeden hareket edilebilir. [2]

AKIL KARTI

Kanamayı bekleme; temas tarihini kaydet; şüpheyi sağlık ekibine bildir. Erken güvenli bakım hastalık yönetiminin merkezindedir. [3]

Tablo, başvuru sırasında kısa ve doğru öykü vermeyi destekler. [3]