KISA PSİKOTİK BOZUKLUK

Kısa psikotik bozukluk, psikotik belirtilerin en az bir gün sürüp bir aydan kısa zamanda sonlandığı ve kişinin önceki işlev düzeyine döndüğü bir tablodur. Ağır stres atağı tetikleyebilir, ancak stresli bir olayın bulunması zorunlu değildir. Duygudurum hastalığı, başka bir psikotik bozukluk, bedensel hastalık veya ilaç ve madde etkisi belirtileri daha iyi açıklıyorsa bu tanı kullanılmaz.

Sanrı, varsanı, dağınık konuşma ve belirgin biçimde dağınık ya da katatonik davranış değerlendirilen belirtilerdir. En az bir belirtinin sanrı, varsanı veya dağınık konuşma olması gerekir. Bir ay içinde düzelme tanının parçası olduğundan, ilk görüşmede konan değerlendirme sonraki seyirle doğrulanır. Bu geriye dönük koşul, belirtileri olan kişinin yardım alması için bir ay beklemesi gerektiği anlamına gelmez.

Psikiyatrik görüşmeye fizik muayene ve gerektiğinde laboratuvar değerlendirmesi eşlik eder. Amaç benzer davranış ve algı değişikliklerine yol açabilecek bedensel hastalıkları araştırmaktır. Psikotik belirtiler ruh sağlığı değerlendirmesi gerektirir. İntihar düşüncesi veya girişimi olduğunda acil yardım geciktirilmemelidir; girişimde bulunan kişi yardım çağrıldıktan sonra da yalnız bırakılmamalıdır. Kısa süreli olması, yaşanan krizin önemsiz olduğu anlamına gelmez.

İlk psikoz deneyimi kişi ve yakınları için korkutucu ve kafa karıştırıcı olabilir. Damgalayıcı inanışlar bu yükü artırabilir. İyileşme hızı ve ihtiyaçlar kişiden kişiye değişir; belirtiler azaldıktan sonra da okul, iş, ilişkiler ve duygusal zorlanmalar için destek gerekebilir. Aile ve arkadaşların iyileşme ve güvenlik planına katılması yararlıdır. Destek ve tedaviyle anlamlı bir yaşam sürdürmek mümkündür.

Kısa psikotik dönemleri inceleyen bir meta-analiz, farklı tanı gruplarından on beş bin yedi yüz yirmi dokuz kişiyi kapsamıştır. Tüm gruplar birlikte değerlendirildiğinde üç yıl ve üzerindeki izlemlerde psikoz yineleme oranı yaklaşık yüzde otuz üç bulunmuştur. Gruplar ve çalışmalar belirgin biçimde farklıdır; bu sonuç yalnız bu tanıya özgü bir oran veya tek kişinin geleceğine ilişkin kesin tahmin değildir.