KIZAMIKÇIK

GENEL BAKIŞ

Bu bölümün ilk açıklaması yukarıdaki özette sunulmuştur.

BELİRTİLER VE BULGULAR

Yüzden başlayarak vücuda yayılabilen döküntü, hafif ateş ve boğaz yakınmaları görülebilir. Bazı kişilerde belirti çok azdır veya hiç yoktur. Erişkin kadınlarda eklem ağrısı ya da iltihabı daha belirgin olabilir. Döküntünün kısa sürmesi veya ateşin düşük olması tanıyı dışlamaz. Görünümün başka döküntülü hastalıklara benzemesi nedeniyle yalnız fotoğraf veya ailedeki önceki deneyimle karar verilmemelidir. [1]

Kulak arkasında ve boyunda lenf bezlerinin büyümesi, hafif göz kızarıklığı ve genel kırgınlık tabloya eşlik edebilir. Yakınmaların zamanlamasını not etmek, temas ile döküntü arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi kolaylaştırır. Kişi döküntü başlamadan önce de bulaştırıcı olabileceğinden yalnız döküntülü günlerdeki temasları hatırlamak yeterli olmayabilir. [3]

NEDENLER VE RİSKLER

Virüs solunum salgılarıyla kişiler arasında yayılır. Bağışıklığı olmayan kişi risk altındadır; seyahat ve bilinen olguyla temas öyküsü tanısal değerlendirmede önemlidir. Bir ülkede yerli dolaşımın kesilmiş olması dünyanın her yerinde hastalığın ortadan kalktığı anlamına gelmez. Bu yazı ülkelere özgü salgın veya bildirim durumunu varsaymaz; güncel yerel değerlendirme sağlık otoritesi tarafından yapılır. [2]

TANISAL YAKLAŞIM VE AYIRICI TANI

Klinik görünüm tek başına güvenilir değildir. Diğer viral döküntüler ve benzer hastalıklar değerlendirilir; uygun örnekte PCR ve kan serolojisi kullanılabilir. Hekim aşı kayıtlarını, temas zamanını ve gebelik durumunu sorgular. Şüpheli kişilerin özellikle gebelerden uzak tutulması için laboratuvar doğrulamasını beklemek gerekmez. Örnek ve sonuç planı, enfeksiyon kontrol önlemleriyle birlikte yürütülmelidir. [2]

Çocukken “kızamıkçık geçirmiş olmak” şeklindeki doğrulanmamış hatıra bağışıklık kanıtı olarak kabul edilmemelidir. Önceki laboratuvar sonuçları ve belgelenmiş aşılar, klinik öyküden farklı bilgi sağlar. Kişinin kendi kendine test isteyip tek sonucu yorumlaması yerine, testin neden yapıldığı ve sonraki adımın ne olacağı görüşülmelidir. [2]

YÖNETİM VE TEDAVİ İLKELERİ

Kızamıkçık için özgül antiviral tedavi yoktur. Bakım yakınmaların kontrolüne ve bulaşın azaltılmasına yöneliktir. Gebe temaslı varsa değerlendirme ayrıca hızlandırılır. Hastanın hafif seyretmesi bebeğin riskini belirlemek için yeterli değildir; gebelik haftası ve enfeksiyonun doğrulanması önem taşır. [2]

Gebelikte enfeksiyon düşük, ölü doğum veya doğuştan kızamıkçık sendromuyla ilişkili olabilir. Bebekte işitme, göz, kalp ve gelişim sorunları görülebilir. Aileye bireysel risk, testlerin sınırları ve izlem seçenekleri uzman ekip tarafından açıklanmalıdır. Tek başına döküntü üzerinden kesin fetal sonuç söylenmemelidir. [4]

İZLEM, KORUNMA VE ÖZEL GRUPLAR

Aşıyla korunma hastalık kontrolünün temelidir. Kızamıkçık aşısı çoğunlukla birleşik aşılar içinde uygulanır; program ve zamanlama ülkelere göre düzenlenir. Doğuştan etkilenmiş çocuklarda sorunlar birden fazla organı kapsayabildiği için uzun dönem bakım gereksinimi olabilir. İşitme, görme ve gelişim desteği yalnız doğum anıyla sınırlı değildir. [3]

Gebelik planlayan kişi bağışıklık durumunu önceden değerlendirmelidir. Canlı kızamık–kabakulak–kızamıkçık aşısı gebelik sırasında uygulanmaz; bağışık olmayan gebede doğum sonrası plan yapılır. Aşı sonrası gebelik zamanlaması da hekimle görüşülmelidir. CDC en az dört hafta beklemeyi önerir; kişisel plan yerel uygulamayla netleştirilir. [4]

ACİL UYARILAR VE BAŞVURU

Gebelikte kızamıkçık şüphesi veya doğrulanmış olguyla temas varsa hemen sağlık ekibiyle iletişim kurun; döküntü çıkmasını beklemeyin. Başvurmadan önce şüpheyi bildirin. [4]

AKIL KARTI

Hafif anne hastalığı, düşük fetal risk demek değildir. Gebelik öncesi korunma değerlidir. Döküntüsüz temas da değerlendirmeye girebilir. [4]

Tablo bireysel risk hesabının yerine geçmez. [3]