KIZIL

GENEL BAKIŞ

Bu bölümün ilk açıklaması yukarıdaki özette sunulmuştur.

BELİRTİLER VE BULGULAR

Ateş, boğaz ağrısı ve boyunda bez büyümesiyle başlayabilir. Ardından gövdeden yayılan, dokununca zımpara gibi pürtüklü hissedilen döküntü görülür. Deri renginin koyu olduğu kişilerde kızarıklık daha zor seçilebilir; yüzey dokusu ve kabarıklık daha belirgin olabilir. Dil önce örtülü görünüp ardından kırmızı, kabarık bir görünüm kazanabilir. İyileşirken deride soyulma olabilir; tek başına soyulma yeni enfeksiyon anlamına gelmez. [3]

NEDENLER VE RİSKLER

Yakın temas en önemli risk etkenlerinden biridir. Okul çağındaki çocuklarda, aynı evde yaşayanlarda ve kalabalık ortamlarda bulaş kolaylaşır. Bakterinin oluşturduğu bazı toksinler tipik döküntüyle ilişkilidir. El hijyeni, öksürük ve hapşırık sırasında ağzı kapatma ve hastalık şüphesinde sağlık hizmetine başvurma korunmanın parçalarıdır. Evde başka kişide boğaz ağrısı veya ateş varsa bu bilgi hekime aktarılmalıdır. [1]

TANISAL YAKLAŞIM VE AYIRICI TANI

Boğaz ağrısıyla birlikte döküntü yapan birçok viral hastalık vardır; görünüm her zaman güvenilir ayrım sağlamaz. CDC klinik rehberi kızıl tanısında A grubu streptokok testini vurgular. Hızlı antijen testi, moleküler test veya boğaz kültürü kullanılabilir. Test türü, yaş ve klinik olasılık birlikte değerlendirilir. Özellikle çocuk ve ergenlerde negatif hızlı antijen testi sonrasında kültürle değerlendirme gerekebilir. [2]

Kültür sonucu daha sonra çıkacaksa aileye sonucun nasıl bildirileceği ve pozitiflik halinde tedavinin nasıl başlanacağı açıklanmalıdır. “İlk test negatifti” diyerek devam eden belirgin yakınmaların göz ardı edilmesi uygun değildir. Çok küçük çocuklarda hastalık ve ilişkili bazı komplikasyonlar daha az görülür; test kararı bu yaş grubunda klinik şüphe ve temas öyküsüne göre bireyselleştirilir. [2]

YÖNETİM VE TEDAVİ İLKELERİ

Doğrulanmış hastalıkta antibiyotik belirtilerin daha hızlı düzelmesini, bulaşın azalmasını ve bazı komplikasyonların önlenmesini sağlar. İlaç seçimi alerji, yaş ve yerel direnç değerlendirmesine göre yapılır. Kalan antibiyotiği kullanmak veya kardeşin reçetesini paylaşmak doğru değildir. Hasta kendini iyi hissetse bile verilen tedaviyi önerilen şekilde tamamlamalıdır. Sıvı ve yumuşak besinler boğaz ağrısı olan kişide alımı kolaylaştırabilir. [3]

İZLEM, KORUNMA VE ÖZEL GRUPLAR

Aile, ateş ve boğaz yakınmalarının seyrini izlemelidir. Bir haftada düzelmeme veya iyileştikten haftalar sonra yeniden hastalanma kontrol gerektirir; bazı komplikasyonlar geç ortaya çıkabilir. Aynı anda suçiçeği bulunması da hekime söylenmelidir. Okul ve işe dönüş için yerel öneriler alınmalıdır; NHS ilk antibiyotik dozundan sonraki yirmi dört saat uzak kalmayı önerir, ancak bu bilgi Türkiye mevzuatı olarak sunulmaz. [3]

Yakın temaslıların hepsi otomatik hasta veya otomatik antibiyotik adayı sayılmaz. Belirti gelişen kişinin değerlendirilmesi ve hijyen önlemleri esastır. Aile görüşmede evdeki diğer hastaları, okulda bilinen olguları ve daha önce alınan tedavileri açıkça bildirmelidir. Böylece ortak maruziyet gözden kaçırılmadan gereksiz ilaç kullanımından kaçınılabilir. [1]

ACİL UYARILAR VE BAŞVURU

Hızla kötüleşen genel durum, bilinç değişikliği veya ciddi solunum güçlüğü varsa rutin kontrolü beklemeyin; acil yardım alın. Çocukta zor uyandırılma veya belirgin idrar azalması da ağır enfeksiyon açısından önemlidir. Bu bulgular olağan iyileşme sayılmamalıdır. [4]

AKIL KARTI

Pürtüklü döküntü ipucudur, tek başına kanıt değildir. Testin türünü öğrenin. Kültür bekleniyorsa sonucun kim tarafından bildirileceğini ve sonraki adımı netleştirin. [2]

Bu bilgileri kısa not halinde sunmak, çocuk adına görüşen farklı bakım verenler arasında tutarlılık sağlar. [1]