KLOROKİN VE HİDROKSİKLOROKİN ZEHİRLENMESİ

İlaç adı, alım zamanı, kullanım şeması ve eş alımlar belirlenir. Bildirilen miktarın baz ilaç mı yoksa fosfat-sülfat tuzu mu olduğu doğrulanır; bu değerler birbirinin yerine konmaz.

Kalp ritim hastalığı, düşük potasyum-magnezyum, diyabet, böbrek-karaciğer hastalığı, gebelik ve kullanılan diğer ilaçlar sorgulanır.

Bilinç, solunum, dolaşım ve nöbet bulguları hızla değerlendirilir. Hipotansiyon, hipokalemi ve QRS genişlemesi birlikteliği bu ilaçların zehirlenmesini düşündürür.

Hidroksiklorokin hipoglisemi yapabilir. Uygun belirtilerde kan şekeri ölçülür; QT uzatan eş ilaçlar ve elektrolit bozuklukları dikkate alınır.

Akut görme bozukluğu, uzun süreli kullanımda gelişen retinal hasarla aynı değildir.

Diazepamın orta ağırlıkta klorokin zehirlenmesindeki kontrollü çalışması ağır şok hastalarını temsil etmez. Bu sonuç, ağır zehirlenmedeki çok bileşenli resüsitasyon verisiyle aynı bağlamda yorumlanmamalıdır.

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Seri EKG ile QRS ve QT izlenir; potasyum yakından değerlendirilir. Kan ilaç düzeyinin hızlı sonuçlanmaması klinik kararları geciktirmemelidir; laboratuvar sonucu tek başına bütün riski göstermez.

Ağır hidroksiklorokin olgusunda BT’deki mide yoğunluğu tablet birikimini düşündürmüş, endoskopide ise sağlam tablet değil aktif kömür görülmüştür. Görüntü bulgusu tek başına doğrulanmış bezoar sayılmaz.

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Erken hava yolu ve dolaşım desteği esastır; ani kötüleşmeye hazırlıklı olunmalıdır. Hipotansiyonda adrenalin kullanılabilir. Kardiyotoksisite için yüksek doz diazepam uzman gözetiminde değerlendirilen, yararı kesinleşmemiş ek yaklaşımdır.

QRS genişlemesinde bikarbonat düşünülürken alkalinizasyonun hipokalemiyi ve QT uzamasını ağırlaştırabileceği gözetilir. Potasyum düzeltimi seri ölçümlerle yapılır; geri yükselme riski vardır.

EXTRIP klorokini uzaklaştırmak amacıyla ekstrakorporeal tedaviye karşıdır; kanıt çok düşüktür. Hidroksiklorokin de diyalizle anlamlı uzaklaştırılamaz kabul edilmiştir, ancak klinik veri azlığından resmî öneri üretilmemiştir.

Aktif kömür kararı öykü ve klinik duruma göre verilir; ağır tabloda erken hava yolu korunması gerekir.

4-aminokinolin aşırı duyarlılığı hidroksiklorokin için kontrendikedir.

Potasyum hücre içine kaydıktan sonra tekrar yükselebilir; aşırı yerine koyma hiperkalemiye yol açabilir. İzlem yalnız ilk düşük ölçüme göre bitirilmez. Dirençli dolaşım yetmezliğinde VA-ECMO değerlendirmesi ilaç uzaklaştırma işleminden farklıdır.

2025 olgusunda gecikmiş ve tekrarlayan torsades ile potasyum dalgalanmaları görüldü. Ağır semptomatik hastaya kısa, sabit bir gözlem süresi uygulanamayacağına dikkat çeker; tek olgu kesin süre belirlemez.

Unutulan doz çift dozla telafi edilmez. İlaçlar çocukların göremeyeceği ve erişemeyeceği güvenli yerde saklanır.

ACİL UYARILAR VE SEVK

Şok, ventriküler aritmi, nöbet, koma veya ağır elektrolit bozukluğu yoğun bakım değerlendirmesi gerektirir. Tarihsel ağır klorokin serisinde ventilasyon, adrenalin ve diazepam birlikte uygulanmıştır; hiçbir bileşenin tek başına etkisi ayrıştırılamaz.