İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

KOLESTEATOM

ÖZET

Kolesteatom kanser olmamakla birlikte kemik tahribatı ve enfeksiyon nedeniyle uzman tedavisi ve uzun izlem gerektirir. [2]

Kaynaklar:[2]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

KAPSAM

Destrüktif keratinize orta kulak hastalığı ve cerrahi; otitis media değil.

NEDİR?

Kolesteatom, orta kulak veya mastoidde biriken keratinli deri dokusudur; kanser değildir fakat çevresindeki kemiği aşındırabilir. Kötü kokulu akıntı, tekrarlayan enfeksiyon ve işitme kaybı yapabilir. Akıntının azalması hastalığın ortadan kalktığını göstermez. [2,3]

Kaynaklar:[2][3]

NASIL GELİŞİR?

Kulak zarının içe çekilen cebinde temizlenemeyen deri artıkları birikebilir; perforasyon sonrası da gelişebilir. Daha nadiren doğumsal biçim görülür. Kulak içine çubuk sokmak veya dokuyu kendiniz temizlemeye çalışmak uygun değildir. [3,6]

Kaynaklar:[3][6]

TEDAVİDEN BEKLENEN

Tedavinin temel amacı kuru, güvenli bir kulak sağlamaktır; genellikle ameliyat gerekir. İşitme düzelebilir, değişmeyebilir veya kötüleşebilir. Damla ve temizleme enfeksiyonu kontrol etse de kolesteatomu kalıcı olarak ortadan kaldırmaz. [1,5]

Kaynaklar:[1][5]

ACİL UYARILAR

Yeni yüz güçsüzlüğü, şiddetli baş/ense ağrısı veya belirgin baş dönmesi ciddi komplikasyonla ilişkili olabilir. Yüz düşüklüğüne kol güçsüzlüğü ya da konuşma bozukluğu eşlik ediyorsa acil inme yardımı gerekir. Ameliyat sonrası ateş, artan şiddetli ağrı, belirgin kanama veya akıntıda acil değerlendirme alınmalıdır. [1,2,6]

Kaynaklar:[1][2][6]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Akıntının süresi/kokusu, işitme ve denge yakınmaları, önceki perforasyon, enfeksiyon, kulak ameliyatı ve temizleme gereksinimi sorgulanır. Doğumsal lezyon intakt zar arkasında ve önceki cerrahi/perforasyon olmadan görülebilir; önceki basit otit/efüzyon öyküsü doğumsal biçimi dışlamaz. [3]

Kaynaklar:[3]

FİZİK MUAYENE

OTOMİKROSKOPİ VE İŞLEV

Tanı ayrıntılı otolojik öykü, otomikroskopi veya endoskopiyle konur. Retraksiyon cebindeki keratin, zar perforasyonu ve komşu yapı etkilenmesi değerlendirilir. Akıntı veya belirgin işitme kaybı bulunmaması kolesteatomu dışlamaz. [3]

Akıntı görüşü kapatıyorsa uzman temizliği gerekebilir; çocukta muayene/temizleme bazen anestezi altında yapılır. Odyometri ve gerektiğinde denge testleri başlangıç işlevini belgeler. [2,6]

Kaynaklar:[3][2][6]

AYIRICI TANI

Keratinsiz retraksiyon cebi, kolesteatomsuz kronik otit ve granülasyon dokusu ayırt edilir. Doğumsal ve edinsel tiplerin öykü/zar ilişkisi farklıdır. Görüntülemede yalnız yumuşak doku opasitesi tanı koydurmaz; muayene ve erozyon örüntüsüyle birleştirilir. [3,4]

Kaynaklar:[3][4]

TANISAL YAKLAŞIM

GÖRÜNTÜLEME VE YAYGINLIK

Yüksek çözünürlüklü temporal kemik BT cerrahi anatomiyi ve kemik erozyonunu gösterir; klinik belirsizlikte yardımcıdır. Opak orta kulakta sıvı ve granülasyonla ayrım sınırlıdır. Non-EPI difüzyon MR özellikle rezidü/nüks için değerlidir; tek atımlı EPI sekansı eşdeğer değildir. [4]

EAONO/JOS evrelemesinde tek bölge tutulumuyla çok bölgeli hastalık; ekstrakraniyal komplikasyonla intrakraniyal uzanım ayrılır. Tek başına retraksiyon cebi kolesteatom değildir; keratin birikimi ve kendini temizleyememe önemlidir. [3]

Kaynaklar:[4][3]

TEDAVİ

ENFEKSİYON KONTROLÜ VE CERRAHİ

Uzman temizliği, kulağı kuru tutma ve uygun antimikrobiyal tedavi akıntıyı azaltabilir; kesin tedavinin yerine geçmez. Hastalığın yaygınlığına göre timpanoplasti, mastoidektomi ve gerektiğinde kemikçik rekonstrüksiyonu planlanır. Rekonstrüksiyon ikinci aşamaya bırakılabilir. [2,5]

Kanal duvarını koruyan/indiren ve obliterasyonlu yöntemlerin nüks, kronik akıntı, temizlik gereksinimi ve işitme sonuçları birlikte tartılır. Meta-analizde obliterasyonlu yaklaşım bazı sonuçlarda avantajlı olsa da seçilim yanlılığı vardır; herkes için tek üstün ameliyat gösterilmemiştir. [7]

Sınırlı attik hastalığında endoskopik yaklaşım görünürlüğü ve erken konforu iyileştirebilir; sonuçlar yaygın mastoid hastalığa otomatik genellenmez. [11]

Anestezi riski çok yüksek veya cerrahiyi kabul etmeyen hastada düzenli temizleme ve yakın izlem seçenek olabilir; bunun hastalığı iyileştirmediği ve komplikasyon riskinin sürdüğü açıkça konuşulur. [5]

Kaynaklar:[2][5][7][11]

RİSKLERİN GÖRÜŞÜLMESİ

İşitmenin kötüleşmesi, kalıcı iç kulak hasarı, vertigo, tat değişikliği, enfeksiyon ve nadiren yüz siniri hasarı görüşülür. Öncelik enfeksiyon/tahribatın önlenmesidir; işitme kazanımı garanti edilmez. [5]

Kaynaklar:[5]

İZLEM VE ÖNERİLER

REZİDÜ, NÜKS VE UZUN DÖNEM

Otoskopi, odyometri ve cerrahi yönteme uygun temizlik sürdürülür. Rezidü hastalık klinik olarak gizli kalabilir. Non-EPI DWI takibi birçok hastada rutin ikinci bakış cerrahisini azaltabilir; ESR en az beş yıllık görüntüleme izlemini önerir. [2,4]

Negatif MR küçük rezidüyü kesin dışlamaz; özellikle çocuklarda 3 mm altı odaklar kaçabilir. Muayene kuşkusu, cerrahi bulgular ve işitme rekonstrüksiyonu gereksinimi varsa ikinci cerrahi yine gerekebilir. [5,8]

Çocuklarda kuru kulak sağlansa bile uzun vadeli nüks ve işitme kaybı sürebilir. Belirti yokluğu kontrolleri bırakma gerekçesi değildir. [9]

Çok küçük, asemptomatik ameliyat sonrası MR odağını izleme yaklaşımı yeni pilot çalışmada araştırılmıştır; tüm primer veya komplikasyonlu kolesteatomlar için ameliyatsız standart değildir. [10]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

KOMPLİKASYON ŞÜPHESİ

Yüz felci, şiddetli baş/ense ağrısı, ateşle kötüleşme veya belirgin denge sorunu acil uzman değerlendirmesi gerektirir; menenjit, apse ve iç kulak/yüz siniri etkilenmesi düşünülür. [2,6]

Ameliyat sonrası artan ağrı, akıntı, kanama veya ateş aynı gün bildirilir. Kulağı kuru tutma, yüzme ve uçuşa dönüş ameliyat ekibinin planına göre yürütülür. [1]

Kaynaklar:[2][6][1]

DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR

AYIRICI DEĞERLENDİRME

Özellikler birlikte değerlendirilir; tablo tek başına tanı koydurmaz.

Kaynaklar:[3][4]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Cholesteatoma ↗

    NHS · Kaynak tarihi: erişim 2026 · Erişim: 2026-10-26

  2. Cholesteatoma ↗

    AAO-HNSF ENT Health · Kaynak tarihi: 2018 · Erişim: 2026-10-26

  3. EAONO/JOS Joint Consensus Statements on Definitions, Classification and Staging ↗

    EAONO/JOS · Kaynak tarihi: 2017 · Erişim: 2026-10-26

  4. ESR Essentials: imaging of middle ear cholesteatoma-practice recommendations by the European Society of Head and Neck Radiology. ↗

    Touska, Connor · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26

  5. Surgery for Cholesteatoma ↗

    Royal United Hospitals Bath · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26

  6. Cholesteatoma ↗

    University Hospital Zurich · Kaynak tarihi: erişim 2026 · Erişim: 2026-10-26

  7. Mastoid obliteration versus canal wall down or canal wall up mastoidectomy for cholesteatoma: Systematic review and meta-analysis. ↗

    Salem, Bakundukize, Milinis, Sharma · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26

  8. Diffusion-weighted magnetic resonance imaging in the detection of residual and recurrent cholesteatoma in children: A systematic review and meta-analysis. ↗

    Bazzi, Wong, Jufas, Patel · Kaynak tarihi: 2019 · Erişim: 2026-10-26

  9. Cholesteatoma surgery in the pediatric population: remaining challenges in the era of mastoid obliteration. ↗

    Kroon, Mes, Borggreven, van de Langenberg, Colnot, Quak · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26

  10. A Wait and Scan Protocol for Asymptomatic Postsurgical Cholesteatoma Recurrence: A Novel Management Strategy. ↗

    Kiderman, Goldstein, Adi, Zloczower, Katzenell · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26

  11. Endoscopic Versus Microscopic Management of Attic Cholesteatoma: A Randomized Controlled Trial. ↗

    Das, Mitra, Ghosh, Sengupta · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-26

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 8 ARAŞTIRMA

Aşağıdaki çalışmalar farklı klinik soruları aydınlatır; tedavi seçiminde çalışma popülasyonu ve tasarımı dikkate alınmalıdır.

01 · SINIRLI ATTİK HASTALIĞINDA ENDOSKOPİ

Endoscopic Versus Microscopic Management of Attic Cholesteatoma: A Randomized Controlled Trial.

Arindam Das, Sandipta Mitra, Debasish Ghosh, Arunabha Sengupta · The Laryngoscope · 2020

Çalışma türü: Randomize kontrollü çalışma

Kapsam: Attik kolesteatomlu 78 hasta.

ÖZET

Endoskopide görüş, cerrahi süre ve erken ağrı daha iyiydi; işitme aralığı kapanmasında anlamlı fark yoktu.

Sınırlı hastalık ve bir yıllık sonuçlar; seyrek nüks farkı için örneklem küçük.

02 · DAHA BÜYÜK ENDOSKOPİK KARŞILAŞTIRMA

Comparison of endoscopic and microscopic management of attic cholesteatoma: A randomized controlled trial.

Lihua Wu, Qinghua Liu, Bo Gao, Shaopeng Huang, Ning Yang · American journal of otolaryngology · 2022

Çalışma türü: Randomize kontrollü çalışma

Kapsam: 190 hastanın 192 kulağı; attikten antruma sınırlı yayılım.

ÖZET

Endoskopide yapısal görünürlük, süre ve ağrı avantajı; işitme, vertigo ve uzun dönem sonuçlarda anlamlı fark bulunmadı.

Evre ve cerrahi deneyime bağlı seçilmiş örneklem; sonuç kısmındaki geniş komplikasyon iddiası ayrı veriyle doğrulanmış sayılmaz.

03 · MASTOİD OBLİTERASYONU

Mastoid obliteration versus canal wall down or canal wall up mastoidectomy for cholesteatoma: Systematic review and meta-analysis.

J Salem, J Bakundukize, K Milinis, S D Sharma · American journal of otolaryngology · 2023

Çalışma türü: Sistematik derleme/meta-analiz

Kapsam: 12 karşılaştırmalı çalışma, 2.379 hasta.

ÖZET

Duvar indirip obliterasyon, duvar korumaya göre daha az nüks; obliterasyonsuz açık kaviteye göre daha az kalıcı akıntıyla ilişkiliydi.

Tedavi seçilimi ve değişken işitme/yaşam kalitesi bildirimi; randomize doğrulama gereklidir.

04 · NON-EPI DWI TANISAL BAŞARIMI

Non-echo Planar Diffusion-Weighted Imaging in the Detection of Recurrent or Residual Cholesteatoma: A Systematic Review and Meta-Analysis of Diagnostic Studies.

Hosam Amoodi, Abdelelah Mofti, Nawaf H Fatani, Hatem Alhatem, Ahmed Zabidi, Mohammad Ibrahim · Cureus · 2022

Çalışma türü: Tanısal çalışmaların sistematik derlemesi/meta-analizi

Kapsam: Cerrahi referanslı 32 çalışma; yarısı düşük yanlılık riskli.

ÖZET

Birleşik duyarlılık yaklaşık %92 ve özgüllük %92 idi; orta/büyük rezidü-nüks odaklarında güçlü performans görüldü.

Heterojenlik ve küçük lezyon sınırı; negatif sonuç tüm nüksleri dışlamaz.

05 · ÇOCUKLARDA DİFÜZYON MR

Diffusion-weighted magnetic resonance imaging in the detection of residual and recurrent cholesteatoma in children: A systematic review and meta-analysis.

Khalil Bazzi, Eugene Wong, Nicholas Jufas, Nirmal Patel · International journal of pediatric otorhinolaryngology · 2019

Çalışma türü: Sistematik derleme/meta-analiz

Kapsam: 10 çalışma, 141 pediatrik olgu.

ÖZET

Özgüllük yüksek, duyarlılık tahmini geniş güven aralıklıydı; 3 mm altı lezyonları saptama sınırlıydı.

Az olgu ve belirsiz duyarlılık; ikinci bakış cerrahisinin her çocukta kaldırılmasını desteklemez.

06 · YÜKSEK RİSKLİ RETRAKSİYON CEBİ

Use of non-echo-planar diffusion-weighted MR imaging for the detection of cholesteatomas in high-risk tympanic retraction pockets.

A Alvo, C Garrido, Á Salas, G Miranda, C E Stott, P H Delano · AJNR. American journal of neuroradiology · 2014

Çalışma türü: Prospektif tanısal çalışma

Kapsam: Cerrahi öncesi MR yapılan 16 hasta; cerrahlar MR sonucunu bilmiyordu.

ÖZET

HASTE sekansı cerrahide bulunan on kolesteatomun dokuzunu saptadı; enfekte bir odak kaçırıldı.

Çok küçük seçilmiş popülasyon; yüksek özgüllük tüm klinik bağlamlarda aynı değildir.

07 · ÇOCUKLARDA BİYOAKTİF CAMLA OBLİTERASYON

Cholesteatoma surgery in the pediatric population: remaining challenges in the era of mastoid obliteration.

Victor J Kroon, Steven W Mes, Pepijn A Borggreven, Rick van de Langenberg, David R Colnot, Jasper J Quak · European archives of oto-rhino-laryngology : official journal of the European Federation of Oto-Rhino-Laryngological Societies (EUFOS) : affiliated with the German Society for Oto-Rhino-Laryngology - Head and Neck Surgery · 2023

Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif kohort

Kapsam: 18 yaş ve altı 56 hastada 61 cerrahi olgu.

ÖZET

Çoğunda enfeksiyon kontrolü sağlandı; ortalama 58 ayda rezidü/nüks %33, beş yıllık tahmin %40’tı.

Kontrol grubu yok ve farklı teknikler var; yüksek nüks çocukların uzun izlem gereksinimini gösterir, ürünler arasında üstünlük kanıtlamaz.

08 · KÜÇÜK ASEMPTOMATİK NÜKSTE MR İZLEMİ

A Wait and Scan Protocol for Asymptomatic Postsurgical Cholesteatoma Recurrence: A Novel Management Strategy.

David Kiderman, Daniel Goldstein, Meital Adi, Elchanan Zloczower, Udi Katzenell · Otology & neurotology : official publication of the American Otological Society, American Neurotology Society [and] European Academy of Otology and Neurotology · 2026

Çalışma türü: Prospektif tek kollu pilot

Kapsam: Önceden ameliyatlı, ≤5 mm odaklı ve kritik yapılara yakın olmayan 13 seçilmiş hasta.

ÖZET

Ortalama 43 aylık takipte on hasta ameliyatsız kaldı; üçü büyüme veya belirti nedeniyle opere edildi.

Çok küçük kontrolsüz seri; primer, büyük, semptomatik veya komplikasyonlu hastalık için güvenli bekleme kanıtı değildir.

Eğitim amaçlıdır; kişiye özel tanı, tedavi veya acil değerlendirme yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.