KOLLAJENÖZ SPRUE

Kollajenöz sprue, ince bağırsakta belirgin kollajen birikimi ve villöz hasarla ilişkili nadir bir enteropatidir. Uzamış ishal, kilo kaybı ve emilim bozukluğu temel klinik sorunlardır; ağır hastalarda beslenme ve elektrolit bozuklukları gelişebilir. Güncel sistematik derleme, bildirilen hastaların klinik özelliklerinin geniş bir aralıkta değiştiğini göstermektedir. Ancak yayımlanmış seçilmiş olgulardan toplumdaki gerçek hastalık sıklığı veya bireysel prognoz hesaplanamaz.

Hastalık çölyakla birlikte bulunabilse de onun başka bir adı değildir. Otuz kişilik klinik seride yalnız hastaların bir bölümünde çölyak saptanmıştır. Dolayısıyla glutensiz beslenmenin gerekliliği, eşlik eden çölyak ve kişisel değerlendirmeyle ilişkilendirilmelidir. Destekleyici beslenme ve ilaç tedavisi gerekebilir; ağır olgularda hastanede bakım gündeme gelir. Gözlemsel tedavi sonuçları her hastanın aynı yaklaşıma yanıt vereceği anlamına gelmez.

Tanı, klinik tablo ile ince bağırsak biyopsilerinin birlikte yorumlanmasına dayanır. Kollajen tabakası bazı alanlarda daha belirgin olabilir; bu yüzden örneklemenin yeterliliği önemlidir. Yayınların kullandığı kalınlık eşikleri birbirinden farklıdır. Villus yapısı ve inflamatuvar bulgular da incelenmelidir. İzlemde yalnız endoskopik görünümle karar vermek yanıltıcı olabilir: mikroskopik düzelme ile yüzey görünümünün toparlanması her zaman aynı hızda gerçekleşmez.

Çölyak tanısı bulunan fakat yakınmaları süren bir hastada ilk biyopsinin yeniden değerlendirilmesi yararlı olabilir. Tek olgu bildiriminde kollajen tabakası önceki örnekte de bulunduğu halde başlangıçta gözden kaçmıştı. Bu örnek patoloji ile klinik iletişimin önemini gösterir; bütün çölyak hastalarında kollajenöz sprue bulunduğunu veya her dirençli yakınmanın bu tanıya bağlı olduğunu göstermez.

Dirençli hastalıkta tedavi kanıtı sınırlıdır. Tiyoguaninle yayımlanan dört olguda klinik düzelme bildirilmiş, fakat hastaların çoğu eşzamanlı budesonid de kullanmıştır. Bu nedenle ilacın bağımsız katkısı ölçülemez. Karaciğerle ilişkili güvenlik riskleri nedeniyle yakın izlem gerekir. Tedavi seçenekleri uzman merkezde tartışılmalı; küçük bir olgu serisi standart reçete veya güvenlik garantisi olarak kullanılmamalıdır.