KOMPLEKS BÖLGESEL AĞRI SENDROMU

AĞRIYA BAŞKA NELER EŞLİK EDEBİLİR?

Dokunmaya aşırı duyarlılık, şişlik, sıcaklık veya renk değişikliği, terlemede farklılık ve hareket güçlüğü görülebilir. Her kişide bütün bulgular bulunmaz. Belirtiler zaman içinde değişebilir ve günlük işlevi etkileyebilir. Yeni başlayan veya giderek artan uzuv ağrısı profesyonel değerlendirme gerektirir; bir internet tablosunu doldurarak tanı koymak uygun değildir. Tedaviye rağmen süren belirtiler bulunabileceği için herkes için aynı düzelme takvimi verilemez. [1]

TANI BİR BULGUYA DAYANMAZ

Klinisyenler tanıda ağrının özelliklerini, kişinin bildirdiği belirtileri ve muayenede saptanan bulguları birlikte ele alır. Budapeşte ölçütleri duyusal, damar yanıtı, terleme/ödem ve motor/trofik alanlardaki örüntüyü düzenler. Kişinin anlattığı bir belirti ile muayene sırasında gözlenen bulgu aynı şey değildir. Ayrıca tabloyu daha iyi açıklayan başka bir tanı olmaması gerekir. Tek bir görüntüleme veya laboratuvar sonucu bu klinik değerlendirmeyi karşılamaz. [2]

Tip bir ve tip iki ayrımı büyük sinir yaralanmasının bulunmasıyla ilişkilidir; belirtiler önemli ölçüde örtüşebilir. Hastalığın herkeste değişmez aşamalarla ilerlediğini söylemek doğru değildir. Profesyonel izlemde yalnız ağrı puanı değil, belirtilerin kapsamı ve günlük işlev de değerlendirilir. Bir tanı ölçütünün karşılanması, hangi tedavinin o kişi için en etkili olacağını tek başına belirlemez. Kanıtların sınırlılıkları ve bireysel farklılıklar tedavi görüşmesinde açıkça ele alınmalıdır. [2]

ERİŞKİNDE TEDAVİNİN BİRLİKTE YÜRÜYEN ALANLARI

Tedavi; eğitim, ağrı yönetimi, fiziksel rehabilitasyon ve psikolojik desteği birlikte içerebilir. Rehabilitasyonun hedefi işlevi korumak veya geliştirmek, kişinin günlük yaşama katılımını desteklemektir. Psikolojik destek önerilmesi ağrının hayal ürünü olduğu anlamına gelmez; sürekli ağrı uyku, kaygı ve duygu durumunu etkileyebilir. Hedefler kişiyle birlikte gerçekçi biçimde belirlenir. Gerektiğinde farklı uzmanlık alanları arasında koordinasyon sağlanır. [3]

Kişinin yakınlarının bilgilendirilmesi, günlük gereksinimlerin anlaşılmasına yardımcı olabilir. Özellikle ağrı, işlev kaybı veya sıkıntı belirginse uzman ağrı ve rehabilitasyon hizmetlerine yönlendirme düşünülür. Tedavi yalnız “ağrı tamamen geçince hareket edilir” veya “ne olursa olsun zorlanır” biçiminde iki seçenekten oluşmaz. Klinik ekip kişinin durumuna göre yaklaşımı planlar; süregelen başka hastalık veya cerrahi sorun kuşkusu varsa ayrıca araştırılır. [3]

KLİNİK HIZLI BAŞVURU KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki öğretici tabloda sunulmuştur.

EVDE PLANI SÜRDÜRMEK

Evde yapılacak çalışmalar kişinin değerlendirmesine göre öğretilmelidir. Etkinliklerin kademeli düzenlenmesi, alevlenmelerle baş etme ve rahatlama yöntemleri planın parçaları olabilir. Ağrı belirgin biçimde artıyorsa bunu ekiple paylaşmak gerekir; daha fazla zorlamanın daha iyi sonuç vereceği varsayılmamalıdır. Buradaki bilgi ilaç seçimi veya egzersiz reçetesi değildir. Rehabilitasyon, gerekli tıbbi değerlendirme ve tedaviyle birlikte yürütülür. [1]

Kişi için anlamlı küçük işlev hedefleri, izlem görüşmesini somutlaştırabilir. Örneğin özbakım veya ev içindeki bir etkinliğe katılımın nasıl değiştiği konuşulabilir. Bu hedefler başkalarının performansıyla karşılaştırılmamalıdır. Profesyonel yaklaşım ağrıyı, günlük işlevi ve duygusal sıkıntıyı aynı bakım planında ele alır; kişinin deneyimini küçümsemeden bilgi ve destek sunar. [3]