KOMPLEMAN SİSTEMİNİN LABORATUVAR DEĞERLENDİRMESİ

Kompleman sistemi, enfeksiyonlara karşı savunmaya ve bağışıklık yanıtına katılan proteinlerden oluşur. Laboratuvar incelemeleri bu proteinlerin miktarını veya birlikte çalışma yeteneğini değerlendirebilir. C3 ve C4 sık ölçülen bileşenlerdir. Düşük ya da yüksek sonuç tek bir hastalığın adı değildir; yakınmalar, öykü ve diğer testlerle birlikte yorumlanır.

Nicel ölçüm ile işlev testi farklı soruları yanıtlar. C3 ve C4 miktarları bilinse bile bütün sistemin düzgün çalıştığı kesinleşmez. CH50 klasik yolun, AH50 ise alternatif yolun işlevine ilişkin bilgi verir. Belirli bir bileşene, düzenleyici proteine veya aktivasyon ürününe yönelik incelemeler çoğunlukla özel klinik gerekçe ve uzman değerlendirmesi gerektirir.

CH50 ve AH50 sonuçlarının birlikte okunması araştırmanın yönünü daraltabilir. Yalnız CH50 düşüklüğü klasik yol, yalnız AH50 düşüklüğü alternatif yol sorununu düşündürebilir. İkisinin düşük olması ortak veya terminal bileşenlerle ilişkili olabilir; tüketim de dikkate alınmalıdır. Her iki sonucun normal olması bütün kompleman bozukluklarını, özellikle lektin yolu sorunlarını dışlamaz.

Örneğin alınma ve taşınma koşulları özellikle önemlidir. Bazı kompleman bileşenleri oda sıcaklığında veya uygun olmayan saklamada bozulabilir. Bu nedenle beklenmeyen düşük aktivite sonucunda önce örnek güvenilirliği sorgulanmalıdır. Gereken tüp, işleme süresi ve sıcaklık testin yapıldığı laboratuvarla önceden netleştirilir; başka bir merkezin koşulları otomatik olarak uygulanmaz.

Tekrarlayan ciddi bakteriyel enfeksiyonlar, özellikle meningokok hastalığı, kompleman eksikliği araştırmasını gündeme getirebilir. Oxford laboratuvar rehberi, meningokok hastalığından sonra iyileşme döneminde fonksiyonel taramayı önerir ve istem öncesinde immünoloji görüşünü vurgular. Bu inceleme akut enfeksiyonun tedavisi yerine geçmez; uzun dönem riskin nedenini açıklamaya yönelik ayrı bir değerlendirmedir.

Komplemanı baskılayan bazı ilaçlar kullanılırken testlerin yorumu ve enfeksiyon güvenliği ayrıca ele alınır. C5 inhibitörü kullanan kişiler meningokok aşısı olmuş veya koruyucu antibiyotik alıyor olsa bile önemli enfeksiyon riski taşıyabilir. Bu kişilerde hastalık belirtileri ciddiye alınmalı, korunma önlemleri tam güvence olarak görülmemelidir. Takip planı ilgili uzman ekiple oluşturulur.