KONJENİTAL AFİBRİNOJENEMİ
ÖZET
Konjenital afibrinojenemi, pıhtının fibrin ağını oluşturmak için gerekli fibrinojenin yokluğuyla karakterize kalıtsal bir kanama bozukluğudur. FGA, FGB veya FGG genleri etkilenir. Yenidoğanda göbek kordonu yerinden uzayan kanama önemli bir ipucudur. Burun ve diş eti kanaması, kas hematomu, eklem içine kanama ve ağır adet görülebilir; nadiren beyin veya diğer iç organ kanamaları yaşamı tehdit edebilir.
Tanı fibrinojen aktivitesiyle antijen miktarının birlikte değerlendirilmesine dayanır. Çok düşük sonuçlarda ölçüm sınırı, örnek koşulları ve ilaç girişimleri gözden geçirilir. Aktivite saptanamazken antijen ölçülebiliyorsa sonuç otomatik olarak afibrinojenemi kabul edilmez; ağır hipofibrinojenemi, işlevsel bozukluk ve yöntem sorunları ayırt edilmelidir.
Kanama hastalığı olması tromboz gelişmeyeceği anlamına gelmez. Düşük fibrinojene rağmen damar içinde pıhtı oluşabilir ve replasman bu riski artırabilir. Temel tedavi fibrinojen desteğidir; kanama, cerrahi ve gebelikte gereken destek ile trombozdan korunma dengesi uzman tarafından bireyselleştirilmelidir.
FIBRYGA’nın incelenen ABD ürün bilgisi konjenital afibrinojenemi veya hipofibrinojenemide akut kanamayı kapsar, disfibrinojenemiyi kapsamaz. Ürüne ya da bileşenlerine önceki ağır ani aşırı duyarlılık kontrendikedir. Uygulama sırasında alerjik belirtiler gelişirse infüzyon durdurulur ve gerekli acil tedavi sağlanır. Tromboz belirtileri ayrıca izlenmelidir; düşük hedef düzey riskin yokluğunu garanti etmez.
Gebelikte düşük, kanama ve tromboz riski birlikte ele alınır. Hematoloji ile maternal-fetal tıp ekibi yalnız doğumu değil, gebelik ve lohusalık dönemlerini de birlikte planlamalıdır. ISTH yaklaşımı mevcut literatürle desteklenen uzman uzlaşısıdır; önerilerin güçlü karşılaştırmalı araştırmalara dayandığı varsayılmamalıdır.
Diş çekimi ve ameliyat öncesinde takip merkezi bilgilendirilmelidir. İbuprofen gibi kanamayı artırabilen ilaçlardan kaçınılmalı; düzenli uzman kontrolleri ve çocukluktan erişkin bakıma geçiş planlanmalıdır. Hastalığı belirten uyarı bilekliği veya kimlik taşınması yararlıdır.
Durdurulamayan ciddi kanamada acil yardım alınmalıdır.
- fibrinojen
- Clauss aktivitesi
- fibrinojen antijeni
- replasman
- paradoksal tromboz
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU: BELİRTİLERİ TANIYIN
Göbek kordonu yerinden uzayan kanama, burun ve diş eti kanaması, kas veya eklem içine kanama görülebilir. Yoğun adet ve gebelik kaybı riski vardır. FGA, FGB veya FGG genleri etkilenir; kalıtım otozomal resesiftir.
Fibrinojen düşüklüğü pıhtı oluşmasını tamamen engellemez. Hastalıkta kanamayla birlikte damar içinde pıhtı da gelişebilir; tedavi planı bu iki riski birlikte değerlendirmelidir.
GENEL OKUYUCU: GİRİŞİMLERİ ÖNCEDEN BİLDİRİN
Diş çekimi, ameliyat ve gebelik planını takip ekibine önceden bildirin. İbuprofen gibi kanamayı artırabilen ağrı kesicileri hekime danışmadan kullanmayın. Kanama veya yaralanmada hangi merkeze ulaşacağınızı gösteren kişisel plan bulundurun.
GENEL OKUYUCU: ACİL BAŞVURU
Durdurulamayan ciddi kanamada acil yardım alın.
Özellikle konsantre sonrasında nefes darlığı, açıklanamayan göğüs ağrısı, tek taraflı bacak şişliği ya da yaygın kurdeşen gelişirse acil yardım alın.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
PROFESYONEL: KANAMA VE TROMBOZU BİRLİKTE SORGULAYIN
Göbek kanaması, sünnet/cerrahi sonrası kanama, eklem-kas atakları, yoğun adet ve gebelik kayıpları kaydedilir. Aile öyküsü ve önceki tedaviler sorgulanır. Tromboz, immobilizasyon, kullanılan ilaçlar ve replasmana yanıt değerlendirmeye eklenir.
FİZİK MUAYENE
PROFESYONEL: KANAMANIN YERİNİ VE ETKİSİNİ BELİRLEYİN
Deri-mukoza kanaması, eklem şişliği, kas hematomu ve dolaşım etkilenmesi araştırılır. İç kanama şüphesinde muayene tek başına yeterli değildir; klinik yere göre görüntüleme planlanır. Aktif ciddi kanama, ayrıntılı genetik incelemenin tamamlanmasını beklememelidir.
AYIRICI TANI
PROFESYONEL: DÜŞÜK FİBRİNOJENİN NEDENİNİ AYIRIN
Ağır karaciğer hastalığı, yaygın damar içi pıhtılaşma/tüketim, hemodilüsyon ve ilaç etkileri dışlanır. Hipofibrinojenemide miktar azalmıştır; disfibrinojenemide işlev ile antijen uyumsuz olabilir. Tek bir ölçülemeyen aktivite sonucu afibrinojenemiyi kesinleştirmez.
TANISAL YAKLAŞIM
PROFESYONEL: İŞLEV VE MİKTARI AYRI ÖLÇÜN
PT, aPTT ve trombin zamanı yanında Clauss fibrinojen aktivitesi ile duyarlı antijen ölçümü birlikte değerlendirilir. Afibrinojenemide her ikisi saptanamaz düzeydedir. Çok düşük sonuçlarda yöntemin ölçüm sınırı ve örnek sorunları gözden geçirilir; moleküler inceleme tanıyı ve aile danışmanlığını destekler.
TEDAVİ
PROFESYONEL: REPLASMANI BİREYSELLEŞTİRİN
Temel yaklaşım fibrinojen replasmanıdır. Kanama, cerrahi ve gebelik için hedefler klinik durum, ölçülen düzey ve kişisel tromboz riskine göre hematoloji tarafından belirlenir; bütün hastalara aynı koruyucu program uygulanmaz. Tromboz gelişmesi kanama hastalığı tanısıyla çelişmez.
Konsantre kullanımında tromboz ve aşırı duyarlılık izlenir. FIBRYGA veya bileşenlerine önceden anafilaktik ya da ağır reaksiyon gelişmişse ürün kontrendikedir. ABD FIBRYGA etiketi konjenital afibrinojenemi/hipofibrinojenemide akut kanamayı kapsar; disfibrinojenemi endikasyonu yoktur. Bu ülkeye özgü ruhsat kapsamı yerel ürün bilgisinin yerine geçmez.
İZLEM VE ÖNERİLER
PROFESYONEL: GEBELİĞİ AYRI PLANLAYIN
Gebelik, düşük, kanama ve tromboz açısından yüksek risklidir. Hematoloji ve maternal-fetal tıp ekibi gebelik, doğum ve lohusalık yönetimini birlikte planlamalıdır. Bu alandaki ISTH önerileri, kanıt bulunan alanlarla desteklenen uzman uzlaşısıdır; güçlü karşılaştırmalı araştırma kanıtı olarak sunulmamalıdır.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
PROFESYONEL: UZMAN MERKEZE ERKEN YÖNLENDİRİN
Şüpheli afibrinojenemi, uyumsuz aktivite-antijen sonucu veya büyük cerrahi hazırlığı uzman hemostaz laboratuvarına sevk gerektirir. Kanama ve tromboz öyküsünün birlikte belgelenmesi, tek bir laboratuvar değerine dayalı kararın önüne geçer.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Congenital afibrinogenemia ↗
MedlinePlus Genetics · Kaynak tarihi: 2014-09-01 · Erişim: 2026-10-27
- Fibrinogen (factor I) deficiency ↗
Great Ormond Street Hospital · Kaynak tarihi: 2018-12-01 · Erişim: 2026-10-27
- How I treat quantitative fibrinogen disorders ↗
Blood · Kaynak tarihi: 2025-02-20 · Erişim: 2026-10-27
- Congenital Afibrinogenemia and Hypofibrinogenemia: Genetic Basis, Pathophysiology, Laboratory Diagnosis, and Management ↗
Hematology Reports · Kaynak tarihi: 2026-09-30 · Erişim: 2026-10-27
- FIBRYGA prescribing information ↗
US Food and Drug Administration · Kaynak tarihi: 2025-06-01 · Erişim: 2026-10-27
Etiket revizyonu Haziran 2025.
- Management of pregnancy and delivery in congenital fibrinogen disorders: communication from the ISTH SSC Subcommittee on Factor XIII and Fibrinogen ↗
Journal of Thrombosis and Haemostasis · Kaynak tarihi: 2024-01-22 · Erişim: 2026-10-27
- Fibrinogen concentrate for treatment of bleeding and surgical prophylaxis in congenital fibrinogen deficiency patients ↗
Journal of Thrombosis and Haemostasis · Kaynak tarihi: 2020-01-21 · Erişim: 2026-10-27
Kabul edilmiş metin 29 Aralık 2019; yayımlanmış sürüm 21 Ocak 2020, Nisan sayısı.
- Clinical outcomes and health-system challenges in congenital afibrinogenemia: a single-centre prospective case series ↗
Blood Cells, Molecules, and Diseases · Kaynak tarihi: 2026-01-20 · Erişim: 2026-10-27
20 Ocak 2026 çevrimiçi; Mayıs 2026 sayısı.
- Is it an emergency? ↗
North Tees and Hartlepool NHS Foundation Trust · Erişim: 2026-10-27
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
Konuya doğrudan katkısı olan yayınlar seçildi; yirmi yayın kotası uygulanmadı. Sistematik tarama veya klinik onay değildir.
01 · FORMA-02: KANAMA VE CERRAHİDE FİBRİNOJEN KONSANTRESİ
Fibrinogen concentrate for treatment of bleeding and surgical prophylaxis in congenital fibrinogen deficiency patients
Toshko Lissitchkov, B. Madan, C. Djambas Khayat ve arkadaşları · Journal of Thrombosis and Haemostasis · 2020
Çalışma türü: Çok merkezli, açık etiketli, kontrolsüz faz III çalışma.
Kapsam: 25 afibrinojenemi hastası; 24 hastada 89 kanama, dokuz hastada 12 cerrahi.
ÖZET
Bağımsız kurulun başarı değerlendirmesi kanamalarda %98,9, cerrahilerde %100 idi.
Karşılaştırma kolu yoktu; üretici destekli çalışma. Tedaviyle olası ilişkili üç advers olaydan biri ciddi kabul edilen dijital mikrotromboz/iskemiydi. Başarı oranı risksizlik veya başka ürüne üstünlük kanıtı değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 31885190 · DOI: 10.1111/jth.14727
02 · DÖRT ÇOCUKTA TANISAL GECİKME VE TEDAVİ İZLEMİ
Clinical outcomes and health-system challenges in congenital afibrinogenemia: a single-centre prospective case series
Nita Radhakrishnan, Savitri Singh, Archit Pandharipande ve arkadaşları · Blood Cells, Molecules, and Diseases · 2026
Çalışma türü: Tek merkezli, ileriye dönük izlenen olgu serisi.
Kapsam: 2022–2025 döneminde tanı konan 0,25–13 yaşta dört çocuk.
ÖZET
Üç çocuk başlangıçta hemofili tanısı almıştı. Düzenli profilaksi alan ikisi, medyan 39,8 aylık izlemde kanamasızdı.
Yalnız özet erişimi; çok küçük, randomize olmayan seri. İki profilaksi hastasının sonucu nedensel üstünlük kanıtı değildir; merkezin kayıt oranı toplum sıklığı olarak yorumlanamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 41581368 · DOI: 10.1016/j.bcmd.2026.102986
Eğitim amaçlı, hekim incelemesini bekleyen taslaktır; kişisel tanı ve tedavinin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.