KONJENİTAL EKSTRAOKÜLER KAS FİBROZİSİ
ÖZET
Konjenital ekstraoküler kas fibrozisi, doğumdan itibaren göz hareketlerinin kısıtlandığı nadir bir hastalık grubudur. Göz kapağı düşüklüğü eşlik edebilir; yukarı bakış sıklıkla belirgin biçimde sınırlıdır. Kişi karşısındaki nesneyi izlemek için gözleri yerine başını hareket ettirebilir veya çenesini yukarı kaldırabilir. Bulgular tek bir hastada bütün hareket yönlerini aynı derecede etkilemek zorunda değildir.
Adında fibrozis bulunmasına rağmen temel sorun yalnız kas dokusunun sertleşmesi değildir. Göz hareketlerini yöneten sinirlerin gelişimi ve kaslara bağlantılarındaki bozukluk önemlidir. Bu nedenle değerlendirme, gözün görünümünün ötesinde görme keskinliği, kırma kusuru, göz hareketleri ve göz yüzeyini kapsar. Az görmenin her durumda yalnız göz tembelliğinden kaynaklandığı varsayılmamalıdır; eşlik eden yapısal bulgular da araştırılır.
Tanı klinik bulgularla şekillenir; aile öyküsü ve genetik inceleme nedenin açıklanmasına yardımcı olabilir. Farklı genlerdeki değişiklikler farklı kalıtım biçimleriyle ilişkili olduğundan bütün ailelere aynı tekrar riski verilmez. Bazı hastalarda nörolojik, gelişimsel veya hormonal sorunlar eşlik edebilir. Özellikle belirli TUBB3 değişikliklerinde göz dışı değerlendirme ve izlem, ilgili uzmanların katılımıyla kişiye göre düzenlenir.
İki bin yirmi altı sayısında yayımlanan küçük bir görüntüleme çalışması, KIF21A ve TUBB3 değişiklikleri taşıyan hastalarda göz kasları ve kraniyal sinir ölçümlerinin farklılaşabildiğini bildirmiştir. Araştırma otuz yedi hastayı değerlendirmiştir; sonuçlar tek başına belirli bir genin kesin tanısını veya bireyin gelecekteki görmesini öngörmez. Ailelerde sistemik malformasyon sıklığı bakımından görülen sayısal fark, istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.
Tedavinin hedefleri görme gelişimini korumak, göz yüzeyini güvenceye almak ve işlevi bozan hizalanma veya baş pozisyonunu iyileştirmektir. Cerrahi sonuçlar değişkendir ve birden fazla girişim gerekebilir. Genetik tanısı doğrulanmış on üç hastalık cerrahi seride baş pozisyonunda iyileşme bildirilmiş olmakla birlikte kornea sorunları da görülmüştür. Bu küçük kontrolsüz seri, ameliyatın bütün hastalarda normal göz hareketi sağlayacağı anlamına gelmez.
- konjenital ekstraoküler kas fibrozisi
- CFEOM
- oftalmopleji
- ptozis
- KIF21A
- TUBB3
GENEL OKUYUCU
GENEL BAKIŞ VE KAPSAM
Hastalık, konjenital kraniyal disinnervasyon bozuklukları içinde değerlendirilir. Klinik alt tip ile gen adı birebir eşanlamlı değildir.
BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM
Kapak düşüklüğü, aşağı yönelmiş göz pozisyonu ve kısıtlı bakış günlük işlevi etkileyebilir. Bazı olgularda yüz güçsüzlüğü, gelişimsel sorunlar veya periferik nöropati eşlik eder.
NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?
Yeni başlayan çift görme ivedi değerlendirilmelidir; doğumsal tanıya otomatik bağlanmamalıdır.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Doğumdan beri seyir, büyüme, gelişim, perinatal sorunlar ve ailede benzer göz bulguları sorgulanır.
FİZİK MUAYENE
Yaşa uygun görme, refraksiyon, kapak fonksiyonu, kornea, pupiller, fundus ve farklı bakış yönlerindeki kayma ölçülür.
AYIRICI TANI
Kronik progresif eksternal oftalmoplejide zamanla ilerleme; miyastenide dalgalanan güçsüzlük ayırıcıdır. Duane sendromunda yatay hareketle retraksiyon, Brown sendromunda içe-yukarı bakışta mekanik kısıtlılık araştırılır.
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TESTLERİN SINIRLARI
Fenotipe göre gen paneli veya kapsamlı genomik inceleme seçilir. Cerrahi öncesinde anormal kas yerleşimi ve boyutlarını değerlendirmek için orbital görüntüleme önerilir.
TEDAVİ
TEDAVİ VE GÜVENLİK
Kırma kusurunun düzeltilmesi, ambliyopi tedavisi ve kornea yüzeyinin korunması önceliklidir. Ptozis cerrahisi planında kapak kapanması, kornea duyusu ve Bell fenomeni değerlendirilir.
İZLEM VE ÖNERİLER
İlk yıllarda üç-dört ayda bir göz kontrolü önerilir. Ambliyopi riski olmayanlarda aralık uzatılabilir; korneal ekspojur ve genotipe özgü sistemik sorunlar izlenir.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL UYARILAR VE SEVK
Çift görmeye şiddetli baş ağrısı veya genişlemiş pupil eşlik ediyorsa acil değerlendirme gerekir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Congenital Fibrosis of the Extraocular Muscles Overview ↗
GeneReviews · Kaynak tarihi: 2021-08-12 · Erişim: 2026-10-28
- Congenital fibrosis of the extraocular muscles ↗
MedlinePlus Genetics · Kaynak tarihi: 2019-11-01 · Erişim: 2026-10-28
- Congenital Fibrosis of the Extraocular Muscles: An Overview from Genetics to Management ↗
Children · Kaynak tarihi: 2022-10-22 · Erişim: 2026-10-28
- Outcomes of strabismus surgery in genetically confirmed congenital fibrosis of the extraocular muscles ↗
J AAPOS · Kaynak tarihi: 2019-09-18 · Erişim: 2026-10-28
- Clinical and MRI differences in congenital fibrosis of extraocular muscles patients with KIF21A and TUBB3 variants ↗
Japanese Journal of Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2025-08-23; sayı 2026-01 · Erişim: 2026-10-28
- Double vision ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2024-01-12 · Erişim: 2026-10-28
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.
01 · GENETİK DOĞRULANMIŞ CFEOM OLGULARINDA ŞAŞILIK CERRAHİSİ SONUÇLARI
Outcomes of strabismus surgery in genetically confirmed congenital fibrosis of the extraocular muscles
Heidary G, Mackinnon S, Elliott A, Barry BJ, Engle EC, Hunter DG · J AAPOS · 2019
Çalışma türü: Retrospektif seri.
Kapsam: 13 genetik doğrulanmış hasta; ortalama üç cerrahi girişim.
ÖZET
CFEOM1 grubunda çene-yukarı pozisyonu azaldı; korneal ekspojur ve ülser gibi sorunlar bildirildi.
Küçük, kontrolsüz ve genetik olarak heterojen seri; kişisel sonuç garantisi vermez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 31541710 · DOI: 10.1016/j.jaapos.2019.05.018
02 · KIF21A VE TUBB3 İLİŞKİLİ CFEOM: KLİNİK VE MR FARKLILIKLARI
Clinical and MRI differences in congenital fibrosis of extraocular muscles patients with KIF21A and TUBB3 variants
Wang D, Jia HY, Liang Y, Ma Q, Chang QL, Zhang RR, Jiao YH · Japanese Journal of Ophthalmology · 2026
Çalışma türü: Retrospektif gözlemsel seri.
Kapsam: 25 KIF21A ve 12 TUBB3 hastası; 20 normal kontrol.
ÖZET
Sinir ve kas ölçümleri gruplar arasında farklılaştı; sistemik malformasyon aile farkı P=0,070 idi.
Küçük seçilmiş seri; ilişki nedensellik değildir. Açık özet değerlendirildi, tam metin değil.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40847091 · DOI: 10.1007/s10384-025-01263-7
Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.