KONJONKTİVAL LENFOMA
ÖZET
Konjonktival lenfoma, gözün yüzeyini örten konjonktivada lenfositlerden gelişen bir kanser grubudur. En sık MALT tipi marjinal zon B hücreli lenfoma görülse de diğer alt tipler farklı davranabilir. Hastalık yalnız göz çevresinde bulunabilir veya vücuttaki lenfomanın bir parçası olabilir; bu ayrım tedavi seçimi için önemlidir.
Tipik görünüm ağrısız, somon pembesi bir kabarıklıktır; tek gözde veya iki gözde oluşabilir. Kızarıklık, sulanma, kuruluk ve kapak düşüklüğü eşlik edebilir; bazı kişilerde tesadüfen fark edilir. Bu görünüm tek başına kanser tanısı koydurmaz. İyi huylu lenfoid çoğalma ve başka göz yüzeyi hastalıkları benzer görünebilir.
Kesin tanı için doku örneğinin incelenmesi gerekir. Amerikan Oftalmoloji Akademisinin kılavuzu, lenfoma kuşkusunda lezyondan insizyonel biyopsi ve hücrelerin özelliklerini belirleyen ek incelemeleri önerir. Böylece tedavi yalnız renk veya dış görünüşe göre seçilmez. Biyopsi, örneğin doğru yöntemlerle değerlendirilebilmesi için uzman ekip tarafından planlanır.
Ön segment OCT, yüzey altındaki kitlenin yapısını değerlendirmeye yardımcıdır fakat biyopsinin yerini tutmaz. Tanıdan sonra göz çevresi ve vücudun diğer bölgeleri açısından evreleme yapılır. Hastalık çoğunlukla erişkinlerde görülür; çocuklardaki nadir olgular için kanıt daha sınırlıdır. Çocukların değerlendirmesi erişkin tedavi çalışmalarının sonuçlarını doğrudan uygulamak anlamına gelmez.
Seçilmiş yavaş seyirli göz çevresi lenfomalarında düşük dozla başlayıp yanıt yetersizse ek ışın veren bir yaklaşım araştırılmıştır. Küçük, randomize olmayan çalışma umut vericidir; ancak tüm hastalarda yalnız düşük dozun yeterli olduğunu kanıtlamaz. Yakın kontrol ve gerektiğinde ek tedavi bu stratejinin ayrılmaz parçalarıdır.
Daha önce tedavi edilmiş, konjonktivayla sınırlı MALT lenfomasında lezyon içine rituksimab da küçük bir araştırmada değerlendirilmiştir. Bazı hastalar yanıt vermiştir; bu deneysel yaklaşım bütün lenfoma alt tipleri için standart ilk tedavi değildir. Serum eklenmesinin bağımsız yararı kesinleşmemiştir; karar uzman merkezde, hastalığın özellikleriyle birlikte değerlendirilir.
- Konjonktival lenfoma
- MALT lenfoma
- İnsizyonel biyopsi
- İmmünfenotipleme
- Oküler radyoterapi
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU İÇİN
Gözde kalıcı pembe kabarıklık veya geçmeyen kızarıklık muayene gerektirir. Ağrı olmaması ciddi hastalığı dışlamaz.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Başlangıç, büyüme hızı, iki göz tutulumu ve önceki lenfoma öyküsü sorgulanır; sistemik değerlendirme yapılır.
Gece terlemesi, açıklanamayan ateş veya kilo kaybı sorgulanır; bu belirtiler tek başına lenfoma ya da sistemik yayılım kanıtı değildir.
FİZİK MUAYENE
Tam oftalmolojik muayene ve sistemik değerlendirme yapılır.
Boyun, koltuk altı ve kasık lenf düğümleri muayene edilir.
AYIRICI TANI
Reaktif lenfoid hiperplazi, kronik foliküler konjonktivit, amiloid, yabancı cisim granülomu, papillom ve skuamöz neoplazi ayırt edilir. Klinik benzerlik doku incelemesini gerekli kılabilir.
TANISAL YAKLAŞIM
Lenfoma kuşkusunda insizyonel biyopsi; histopatoloji ve immünohistokimya, akım sitometrisi ve gerektiğinde moleküler inceleme planlanır.
Patolojiyle önceden görüşülerek formalinli ve taze örnek ayrılır. OCT yardımcıdır. Hematoloji değerlendirmesinde kan sayımı, biyokimya/LDH ve uygun orbital/sistemik görüntüleme kullanılır; ek evreleme incelemeleri bireyselleştirilir.
TEDAVİ
Lokalize indolent hastalıkta radyoterapi önemli seçenektir; agresif alt tip veya sistemik hastalıkta hematolojik sistemik tedavi gerekir. Antibiyotik yaklaşımı enfeksiyon kanıtı ve coğrafi değişkenlik nedeniyle herkese uygulanmaz.
Yanıta uyarlanmış düşük doz radyoterapi seçilirse kalıcı hastalık için ek tedavi ve düzenli yeniden değerlendirme planlanmalıdır; standart dozla eşdeğerlik kanıtlanmış değildir.
İZLEM VE ÖNERİLER
Lokal gerileme sonrasında da uzun süreli göz ve hematoloji takibi gerekir; nüks ve sistemik hastalık açısından değerlendirme sürer.
Radyoterapi sonrasında kuru göz, katarakt ve diğer oküler toksisiteler izlenir.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
KIRMIZI BAYRAKLAR VE SEVK
Hızla büyüyen kitle, ülserasyon, komşu doku invazyonu veya lenf düğümü büyümesi agresif hastalık kuşkusunu artırır; oküler onkoloji ve hematoloji değerlendirmesi hızlandırılır.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Conjunctival Lymphoma ↗
Eye · Kaynak tarihi: 2022-07-26 · Erişim: 2026-10-27
26 Temmuz 2022 çevrimiçi; dergi sayısı 2023 tarihlidir.
- Conjunctival Lymphoma ↗
American Academy of Ophthalmology / EyeWiki · Kaynak tarihi: 2026-04-14 · Erişim: 2026-10-27
14 Nisan 2026 editoryal kaydı: güncelleme bekliyor.
- Subepithelial Lesions of the Ocular Surface: A Review ↗
Current Ophthalmology Reports · Kaynak tarihi: 2025-06-21 · Erişim: 2026-10-27
- Conjunctivitis Preferred Practice Pattern ↗
American Academy of Ophthalmology / Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2024-02-12 · Erişim: 2026-10-27
Eylül 2023 onayı; 12 Şubat 2024 çevrimiçi yayın.
- Treatment of MALT lymphoma of the conjunctiva with intralesional rituximab supplemented with autologous serum ↗
Blood Advances · Kaynak tarihi: 2020-03-17 · Erişim: 2026-10-27
- Response-Adapted Ultralow-Dose Radiation Therapy for Orbital Indolent B-Cell Lymphoma: A Phase 2 Nonrandomized Controlled Trial ↗
JAMA Oncology · Kaynak tarihi: 2024-07-11 · Erişim: 2026-10-27
11 Temmuz 2024 çevrimiçi; Eylül 2024 dergi sayısı.
- Symptoms of non-Hodgkin lymphoma ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2026-03-10 · Erişim: 2026-10-27
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
2 doğrulanmış bibliyografik kayıt seçildi; yirmi sayısı hedeflenmedi. Bu seçki sistematik derleme, eksiksiz literatür taraması veya klinik onay değildir.
01 · KONJONKTİVAL MALT LENFOMASINDA LEZYON İÇİ RİTUKSİMAB
Treatment of MALT lymphoma of the conjunctiva with intralesional rituximab supplemented with autologous serum
Andrés J M Ferreri, Marianna Sassone, Elisabetta Miserocchi, Silvia Govi, Caterina Cecchetti, Matteo E Corti, Silvia Mappa, Luca Arcaini, Francesco Zaja, Giuseppe Todeschini, Donato Mannina, Teresa Calimeri, Salvatore Perrone, Maurilio Ponzoni, Giulio Modorati · Blood Advances · 2020
Çalışma türü: Tek merkezli açık etiketli faz 2 çalışma
Kapsam: Nüks/dirençli CD20 pozitif konjonktival MALT lenfomalı, 30–81 yaşlarında 20 kişi.
ÖZET
Tedavi sonunda 12 tam ve bir kısmi yanıt; toplam yanıt %65 idi. Dokuz kişiye otolog serum da eklendi.
Kontrolsüz küçük seri; bağımsız serum etkisi belirlenemez. Üç hafif lokal reaksiyon bildirildi. İlk basamak veya sistemik hastalığa genellenmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 32182364 · DOI: 10.1182/bloodadvances.2020001459
02 · İNDOLENT OKÜLER ADNEKSAL LENFOMADA YANITA UYARLANMIŞ RADYOTERAPİ
Response-Adapted Ultralow-Dose Radiation Therapy for Orbital Indolent B-Cell Lymphoma: A Phase 2 Nonrandomized Controlled Trial
Chelsea C Pinnix, Bouthaina S Dabaja, Jillian R Gunther, Penny Q Fang, Susan Y Wu, Loretta J Nastoupil, Paolo Strati, Ranjit Nair, Sairah Ahmed, Raphael Steiner, Jason Westin, Sattva Neelapu, Maria A Rodriguez, Hun Ju Lee, Michael Wang, Christopher Flowers, Lei Feng, Bita Esmaeli · JAMA Oncology · 2024
Çalışma türü: Tek merkezli prospektif randomize olmayan faz 2 çalışma
Kapsam: 29–88 yaşlarında 50 değerlendirilebilir hasta; yalnız 16’sında konjonktiva ile sınırlı tutulum.
ÖZET
4 Gy başlangıç ve gerektiğinde ek 20 Gy stratejisinde iki yıllık lokal kontrol %89,4; tam yanıt 45/50 idi.
Karşılaştırmasız ve alt tipler karışık; bazı hastalar sistemik tedavi de aldı. Dört kuru göz olayı, derece ≥3 toksisite yoktu. Uzun dönem güvenlik belirsiz; 4 Gy tek başına standartla eşdeğer değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 38990564 · DOI: 10.1001/jamaoncol.2024.2112
Bu içerik eğitim amaçlı, hekim ve yönetici incelemesi bekleyen taslaktır; kişisel tanı, reçete veya tedavi planı değildir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.