İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

KONJONKTİVAL MELANOM

ÖZET

Konjonktival melanom, gözün beyaz bölümünü ve kapakların iç yüzünü örten zarın pigment hücrelerinden gelişen nadir, kötü huylu bir tümördür. Gözün içindeki uveal melanomdan biyolojik ve klinik açıdan farklıdır. Bölgesel lenf düğümlerine veya uzak organlara yayılabilir; bu nedenle yalnız görünen lekenin çıkarılmasıyla sınırlı bir değerlendirme yeterli değildir.

Hastalık önceden bulunan bir ben veya edinilmiş pigment değişikliği üzerinde gelişebileceği gibi yeni de ortaya çıkabilir. Büyüyen, damarlanması artan veya alttaki dokuya yapışık görünen lezyon dikkat gerektirir. Her koyu leke kanser değildir; pigmentsiz bir kitle de melanom olabilir. Kesin ayrım klinik muayene ve patolojiyle yapılır.

Hasta göz yüzeyinde yeni bir kabarıklık, kızarıklık veya tahriş fark edebilir; küçük lezyonlar hiçbir yakınma oluşturmayabilir. Göz muayenesinde tesadüfen bulunan bir kitlenin de değerlendirilmesi önemlidir. Tedavi çoğu zaman cerrahiyle başlar; sonrasında damla veya ışın tedavisi gerekebilir. Plan, incelenen dokunun niteliği ve hastalığın yaygınlığına göre değişir.

Yerel tedavi, yüzey içinde sınırlı melanositik değişiklik ile dokunun derinine ilerlemiş invaziv melanomu ayırır. Yeni bir merkez serisinde cerrahi, yüzey tedavileri ve gerektiğinde radyoterapi basamaklı biçimde uygulanmıştır. Bu yaklaşım umut verici olmakla birlikte karşılaştırmalı bir deney değildir; bütün hastalar için kanıtlanmış tek bir standart algoritma anlamına gelmez.

İlerlemiş, tekrarlayan veya metastatik hastalıkta bağışıklık kontrol noktası ilaçları uzman konseyinde değerlendirilebilir. Küçük bir erişkin serisinde tümör yanıtları ve ağır cerrahiden kaçınma bildirilmiştir; ancak bazı hastalarda ilerleme sürmüştür. Tedavi bağırsak iltihabı gibi bağışıklıkla ilişkili yan etkilere yol açabilir. Bu bulgular erken lezyonlarda cerrahinin gereksiz olduğunu göstermez.

Tedavi sonrasında uzun süreli takip gerekir. Kontroller yalnız yeni tümör odağını değil, yara izi ve göz yüzeyindeki tedavi hasarını da araştırır. Lenf düğümleri ve uzak yayılım açısından inceleme hastanın riskine göre planlanır. Yeni bir leke veya kabarıklık geliştiğinde, planlanan kontrol tarihini beklemeden tedavi ekibiyle görüşülmelidir.

Kaynaklar:[1][2][3][6][7]
ANAHTAR KELİMELER
  • Konjonktival melanom
  • Oküler onkoloji
  • No-touch eksizyon
  • İntraepitelyal lezyon
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN

Yeni veya büyüyen göz yüzeyi kitlesi için göz hekimine başvurun; iyi görmeniz, kitlenin zararsız olduğunu kanıtlamaz. Şüpheli malignite göz tümörleri merkezine hızla yönlendirilir.

Kaynaklar:[5]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Lezyonun ilk görüldüğü yaş, büyümesi, renk değişikliği, önceki nevüs veya edinilmiş melanosis, geçirilmiş eksizyon ve nüks öyküsü kaydedilir; eski fotoğraflar karşılaştırılır.

Kaynaklar:[2]

FİZİK MUAYENE

Kapaklar çevrilerek tüm konjonktiva, forniksler, karünkül ve kornea incelenir; kalınlık, yerleşim, damarlar ve sabitlik belgelenir. Klinik haritalama ve fotoğraflama izlemde karşılaştırma sağlar.

Bölgesel lenf düğümleri palpe edilir.

Kaynaklar:[2][4]

AYIRICI TANI

Konjonktival nevüs, kompleksiyonla ilişkili melanosis, edinilmiş melanositik intraepitelyal lezyon ve pigmentli skuamöz neoplazi ayırt edilir. Çocuklarda nevüs daha olasıdır; değişen şüpheli lezyon uzman değerlendirmesi gerektirir.

Kaynaklar:[2]

TANISAL YAKLAŞIM

Patoloji invazyonu ve cerrahi sınırları değerlendirir. Orbita veya nazolakrimal yayılım şüphesinde MR kullanılır; sentinel lenf düğümü biyopsisi seçilmiş yüksek riskli olgularda görüşülür, her hastada zorunlu değildir.

Biyopsi ve eksizyon, tümör ekilmesini önleyecek biçimde uzman merkezde planlanır; uygun nodüler lezyonda no-touch eksizyon tercih edilir.

Kaynaklar:[1][4]

TEDAVİ

Nodüler melanomda no-touch eksizyon ve sınır kriyoterapisi; patolojiye göre ek radyoterapi veya topikal tedavi değerlendirilir.

Yaygın intraepitelyal hastalığa yönelik damla tedavisi, invaziv melanomun tek başına tedavisi olarak yorumlanmamalıdır. Histolojik derece, derinlik ve yerleşim birleşik yaklaşımı belirler.

İleri hastalıkta immünoterapi veya uygun moleküler değişiklikte hedefli tedavi, oküler onkoloji ve medikal onkoloji tarafından bireyselleştirilir.

Kaynaklar:[4][6][1]

İZLEM VE ÖNERİLER

İmmünoterapi alanlarda kolit ve diğer bağışıklık ilişkili toksisiteler onkoloji ekibince izlenir.

Uzun dönem göz yüzeyi, yerel nüks, lenf düğümü ve sistemik yayılım izlemi gerekir. Görme kaybı, skar, iyileşmeyen epitel defekti ve limbal kök hücre yetersizliği de araştırılır.

Kaynaklar:[7][1]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

KIRMIZI BAYRAKLAR VE SEVK

Şüpheli invaziv veya intraepitelyal konjonktival malignite hızlandırılmış oküler onkoloji sevki gerektirir.

Nodül büyümesi, kanama, kist içermeyen kalın lezyon ve belirgin damarlanma malignite kuşkusunu artırır; görünüm tek başına patolojik tanı değildir.

Kaynaklar:[5][2]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Conjunctival Melanoma: A Clinical Review and Update ↗

    Cancers · Kaynak tarihi: 2024-09-10 · Erişim: 2026-10-27

    10 Eylül 2024; 5 Kasım düzeltmesi teşekkür ekidir, bilimsel sonuçları değiştirmedi.

  2. Current Management of Conjunctival Melanoma Part 1: Clinical Features, Diagnosis and Histopathology ↗

    Turkish Journal of Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2020-10-30 · Erişim: 2026-10-27

  3. Conjunctival tumours ↗

    Moorfields Eye Hospital · Erişim: 2026-10-27

  4. Essential adult ocular oncology guide ↗

    Moorfields Eye Hospital · Kaynak tarihi: 2025-09-22 · Erişim: 2026-10-27

    Önsöz 22 Eylül 2025; dosya adı yeni klinik inceleme kanıtı değildir.

  5. Adult Ocular Oncology Referral Form ↗

    UK ocular oncology centres / Moorfields · Kaynak tarihi: 2025-12-14 · Erişim: 2026-10-27

  6. Conjunctival Melanocytic Lesions: A Practical Sequential Treatment Approach ↗

    Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2026-09-21 · Erişim: 2026-10-27

  7. Rate of response to immune checkpoint inhibitor therapy in patients with conjunctival melanoma ↗

    Melanoma Research · Kaynak tarihi: 2024-12-06 · Erişim: 2026-10-27

    6 Aralık 2024 çevrimiçi; 1 Nisan 2025 sayı yayını.

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

2 doğrulanmış bibliyografik kayıt seçildi; yirmi sayısı hedeflenmedi. Bu seçki sistematik derleme, eksiksiz literatür taraması veya klinik onay değildir.

01 · KONJONKTİVAL MELANOSİTİK LEZYONLARDA BASAMAKLI TEDAVİ SONUÇLARI

Conjunctival Melanocytic Lesions: A Practical Sequential Treatment Approach

Elvia Mastrogiuseppe, Rumana N Hussain, Zakariah Ali, Sarah Coupland, Heinrich Heimann · Ophthalmology · 2026

Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif kohort

Kapsam: 165 göz: 39 düşük dereceli, 39 yüksek dereceli intraepitelyal lezyon ve 87 invaziv melanom.

ÖZET

İnvaziv grupta değerlendirilebilir 80 gözün 12’sinde nüks, 70 gözün 8’inde metastaz bildirildi. Sonuçların paydaları tüm başlangıç kohortuyla aynı değildi.

Kontrol kolu yoktu; takip ve veri eksikliği vardı. Tüm histolojik gruplarda değerlendirilebilir 147 gözün 15’inde limbal kök hücre yetersizliği kaydedildi. İlaçların göreli üstünlüğü karşılaştırılamadı; metastaz sayısı küçüktü.

02 · KONJONKTİVAL MELANOMDA KONTROL NOKTASI İNHİBİTÖRLERİNE YANIT

Rate of response to immune checkpoint inhibitor therapy in patients with conjunctival melanoma

Bita Esmaeli, Tyler Ogden, Matthew Nichols, Tracy Lu, J Matthew Debnam, Florentia Dimitriou, Jennifer McQuade, Isabella C Glitza Oliva · Melanoma Research · 2025

Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif olgu serisi

Kapsam: Lokal ileri, tekrarlayan veya metastatik hastalığı olan 27–79 yaşlarında 16 erişkin.

ÖZET

Objektif yanıt 10/16; yalnız lokal hastalık alt grubunda 7/10 idi. Altı hastada ilerleme, üçünde hastalığa bağlı ölüm vardı. On hastada yan etki bildirildi; yorgunluk ve kolit en sık belirtilenlerdi.

Kontrolsüz küçük ve heterojen seri, cerrahiye üstünlük kanıtlamaz. Özet ile ana metinde çalışma bitiş tarihi ve tam yanıt sayısı farklıydı; tutarlı objektif yanıt verisi kullanıldı.

Bu içerik eğitim amaçlı, hekim ve yönetici incelemesi bekleyen taslaktır; kişisel tanı, reçete veya tedavi planı değildir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.