KONSTRİKTİF PERİKARDİT

GENEL BAKIŞ

Konstriktif perikardit, kalbi çevreleyen zarın esnekliğini kaybederek kalbin normal doluşunu kısıtlamasıdır. Sorun yalnız kalp kasının zayıf kasılması değildir; dıştaki sertleşmiş yapı doluşa mekanik engel oluşturur. Akut perikardit veya kalbin çevresinde sıvı birikmesiyle aynı durum değildir, ancak bu tablolarla ilişkili olabilir. Bazı hastalarda iltihapla bağlantılı geçici daralma, bazılarında kalıcı nedbeleşme bulunur. [1]

Önceden geçirilmiş perikardit, kalp ameliyatı, göğüs bölgesine radyoterapi ve bazı enfeksiyonlar nedenler arasında yer alır. Tüberkülozun önemi yaşanılan bölgeye ve kişinin maruziyetine göre değişir. Bazı kişilerde neden belirlenemez. Önceki ameliyatların, enfeksiyonların ve göğüs bölgesine uygulanan tedavilerin tarihleri değerlendirme sırasında paylaşılmalıdır. Günlük belirtilerin ne zaman başladığını not etmek, yavaş gelişen değişikliklerin fark edilmesini kolaylaştırır ve takipte karşılaştırma için yararlı olabilir. Daha önce göğüs ağrısının olmaması hastalığı dışlamaz; süreç bazen yavaş ilerleyen şişlik ve efor kısıtlılığıyla fark edilir. [1]

BELİRTİLER VE ACİL UYARILAR

Bacaklarda şişlik, karında sıvı birikimi veya dolgunluk, nefes darlığı ve çabuk yorulma görülebilir. Boyun toplardamarları belirginleşebilir; karaciğer büyümesi veya karında rahatsızlık olabilir. Bu belirtiler karaciğer hastalığı, diğer kalp yetersizliği nedenleri ve bazı akciğer sorunlarıyla karışabilir. Yalnız ayak şişmesine bakarak tanı konulamaz; yakınmaların süresi ve eşlik eden bulgular değerlendirilir. [2]

İstirahatte ciddi nefes darlığı, bayılma, yeni şiddetli göğüs ağrısı, bilinç değişikliği veya hızla kötüleşme acil yardım gerektirir. Bilinen konstriksiyon, bu belirtilerin güvenle evde izlenebileceği anlamına gelmez. Daha yavaş artan şişlik, karın çevresi veya efor kapasitesindeki düşüş de bakım ekibine erken bildirilmelidir. Belirgin sıvı birikimini kendi kendine diüretik artırarak çözmeye çalışmak sakıncalıdır. [1]

HEKİM TANISI VE AYIRICI DEĞERLENDİRME

Ekokardiyografi kalbin doluş biçimini ve solunumla değişen bulguları değerlendirmede temel incelemelerden biridir. Bilgisayarlı tomografi zarın kalınlığı ve kireçlenmesini, kalp MR incelemesi yapı ve iltihap özelliklerini gösterebilir. Kan testleri neden ve organ etkilenmesini araştırmaya yardımcı olur. Bulgular kesin değilse kalp kateterizasyonuyla basınçların incelenmesi gerekebilir; herkese aynı test dizisi uygulanmaz. [2]

Önemli ayrımlardan biri restriktif kardiyomiyopatidir: bu tabloda doluş kısıtlılığının temel kaynağı kalp kasıdır. Tamponad ve sıvıyla birlikte konstriksiyon da farklı yönetim gerektirebilir. Görüntüleme raporunda kalın zar görülmesi tek başına bütün tanıyı oluşturmaz; işlevsel bulgular ve klinik durumla birlikte yorumlanır. Deneyimli merkez değerlendirmesi karmaşık vakalarda tanıyı ve tedavi seçimini netleştirebilir. [3]

YÖNETİM VE TAKİP

Tedavi, aktif iltihap olup olmamasına ve hastalığın kalıcılığına göre ayrılır. Yeni tanıda iltihap göstergeleri ve MR bulguları, geçici ve tedaviyle düzelebilecek konstriksiyonu araştırmak için kullanılabilir. Hemodinamik olarak stabil, uygun hastada iltihap giderici tedavi ve yakın takip düşünülür; bu yaklaşım her kronik nedbeleşmiş hastaya uzun süre ilaç vermek anlamına gelmez. Tüberküloz gibi saptanan nedenler ayrıca tedavi edilir. [3]

Belirti veren kalıcı konstriksiyonda, iltihap bulunmadığında veya uygun tedaviye rağmen düzelme olmadığında perikardiyektomi temel tedavidir. Bu ameliyat, kısıtlayıcı zarın çıkarılmasını amaçlar ve deneyimli ekip gerektirir. Destekleyici ilaçlarla geçici rahatlama, gerekli cerrahi değerlendirmeyi gereksiz yere ertelememelidir. Radyoterapi öyküsü, böbrek sorunları, kalp kası etkilenmesi ve genel durum ameliyat riskinin değerlendirilmesinde önemlidir. [3]

Diüretikler sıvı birikimini azaltabilir, ancak aşırı kullanım dolaşımı ve böbrek işlevini bozabileceğinden dozlar takip altında düzenlenir. Tuz ve sıvı önerileri kişiselleştirilir; herkese tek bir kısıtlama verilmez. Kontrollerde kilo, şişlik, günlük hareket kapasitesi, böbrek işlevi ve elektrolitler değerlendirilebilir. Ameliyat sonrasında da iyileşme ve kalan belirtiler izlenir; bütün yakınmaların hemen kaybolacağı garanti edilemez. [2]

AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki klinik akıl kartında sunulmuştur.