KONTAKT DERMATİT

GENEL BAKIŞ VE BELİRTİLER

Sabun, deterjan, çözücüler ve sık su teması özellikle irritan hastalık açısından önemlidir. Nikel, parfüm, koruyucu maddeler ve bazı kozmetikler alerjik reaksiyonla ilişkili olabilir. İş günü ile tatil günleri arasındaki fark, kullanılan eldivenler, temizlik ürünleri ve hobi malzemeleri birlikte sorgulanır. Koruyucu eldiven yararlı olabilir; ancak eldiven altında terleme yakınmaları artırabilir. Gerektiğinde pamuk astar ve uygun aralar düşünülür. Tetikleyicinin bulunması, yalnız mevcut döküntüyü gidermek değil, yeniden alevlenmeyi önlemek için de gereklidir. [1]

TANI VE AYIRICI YAKLAŞIM

Muayenede döküntünün şekli, temas edilen alanlarla ilişkisi ve simetrisi incelenir. Bir elin diğerinden daha fazla etkilenmesi mesleki teması düşündürebilir. Alerjik hastalık temas sınırını aşabilir; önceden sorunsuz kullanılan bir ürün daha sonra reaksiyon oluşturabilir. Aynı kişide irritan ve alerjik mekanizmalar birlikte bulunabilir; bu nedenle tek bir etiket bütün yakınmaları açıklamayabilir. Derinin önceden hasarlı olması yeni tahrişe duyarlılığı artırır. Kabuklanma, kaşıma izleri ve pigment değişiklikleri görünümü değiştirebilir. Hastaya ait fotoğraflar ile maruziyet tarihleri, lezyonların zaman içindeki dağılımını anlamak için görüşmeye getirilebilir. Şiddetli veya kalıcı hastalıkta yama testi sorumlu alerjeni araştırmaya yardımcı olur. Güçlü asit veya alkaliyle tek temas sonrası oluşan kimyasal yanık, sıradan egzama olarak değerlendirilmemelidir. Temas öyküsünün bulunması, eşlik eden başka bir deri hastalığının bulunmadığını göstermez. [4]

YÖNETİM VE GÜVENLİK

Tedavinin temeli uygun maruziyet azaltımı ve deri bariyerinin desteklenmesidir. Nemlendirici ile sabun yerine kullanılabilecek ürünler seçilir. Alevlenmede hekim, bölgeye ve hastalığın şiddetine uygun topikal kortikosteroid önerebilir; kuvvet ve kullanım süresi kişiye göre belirlenir. Yüz, kıvrım alanı veya çocukta bir başkasının reçetesini uygulamak uygun değildir. Ağır ve dirençli tablolar uzman yönetimi gerektirir. İrinlenme veya belirgin enfeksiyon gelişmesi ayrı değerlendirilir: dermatitin kendisi bulaşıcı olmasa da üzerine eklenen impetigo bulaşıcı olabilir. Nemlendirici bulaşmış giysi ve yatak örtüsü açık alevden uzak tutulmalıdır. [2]

İZLEM VE ÖZEL DURUMLAR

Yama testi planlanırken kişinin kullandığı ürünlerin adlarını, içerik listelerini ve işteki temaslarını kaydetmesi görüşmeyi verimli kılar. Yalnız görünür döküntünün azalması maruziyet sorununun çözüldüğü anlamına gelmez. Bakım planının evde, okulda ve işte uygulanabilir olması önemlidir. Gebelik, emzirme, çocukluk ve başka ilaç kullanımı reçete hazırlanırken bildirilmelidir; bu metin bu gruplar için ilaç güvenliği veya doz onayı sunmaz. Tedaviye rağmen düzelmeyen olguda daha güçlü kremi kendi kendine eklemek yerine tanı ve temaslar tekrar gözden geçirilir. [2]

GÜNLÜK YAŞAM VE AKIL KARTI

Kontakt dermatit kişiden kişiye geçmez. Ancak alerjenle çok kısa bir temas bile duyarlı kişide gecikmeli döküntü yapabilir. Günlük yaşamda çok sayıda olası temas bulunduğundan neden her zaman ilk görüşmede saptanamaz. Güneşle birlikte etki gösteren bazı maddeler de vardır; örneğin bitki özsularıyla temas öyküsü sorgulanabilir.

Tablo, neden bulmanın bazen zaman aldığı ve dermatolojik değerlendirmenin yararı üzerine hazırlanmış kısa bir hatırlatmadır. [3]

AKIL KARTI — HASTA İÇİN HATIRLATMA

“Nerede başladı, ne değdi, ne zaman arttı?” soruları değerlendirmeyi yönlendirir; kalıcı düzelme için yalnız kaşıntıyı bastırmak değil, sorumlu teması azaltmak gerekir. [3]