KONTRASTLI ULTRASONOGRAFİ
ÖZET
Kontrastlı ultrasonografi, kısaca CEUS, ultrason görüntüsüne gazla dolu mikrokabarcıkların sağladığı ek bilgiyi katan bir yöntemdir. Karın incelemelerinde bu madde genellikle damar yolundan verilir. Mikrokabarcıklar kanla organlara ulaşarak damarların ve bazı kitlelerin daha iyi görülmesini sağlar. Yöntem ses dalgalarıyla çalışır; BT’deki gibi iyonlaştırıcı radyasyon kullanmaz.
Bu inceleme, başka bir taramada görülen alanın niteliğini daha yakından anlamak için istenebilir. Örneğin karaciğer veya böbrekteki sıvı dolu alanların ve diğer odakların değerlendirilmesine yardım eder. Jel sürülen cilt üzerinden probla görüntü alınır; gerektiğinde koldaki damar yolundan kontrast verilir. Hazırlık gereksinimi incelenen bölgeye göre hastanenin verdiği talimatta belirtilir.
CEUS her durumda BT veya MR’ın yerine geçen bir test değildir. NICE, sıradan ultrasonla niteliği açıklanamayan rastlantısal karaciğer odaklarında belirli koşullarda SonoVue ile incelemeyi önerir. Siroz izlemi veya olası metastaz araştırmasında ise diğer görüntüleme yöntemlerinin uygunluğu ve önceki ultrasonun yeterliliği de seçimde önemlidir.
Böbrek lezyonlarında güncel NICE yaklaşımı, kontrastlı BT ve MR yapılamadığında veya bu incelemelerden sonra belirsizlik sürdüğünde CEUS’un düşünülmesini önerir. Böbrek işlev bozukluğu nedeniyle bazı kontrastlı incelemeler uygun değilse farklı bir seçenek sağlayabilir. Bu karar, şüpheli alanın özellikleri ve mevcut görüntüler birlikte değerlendirilerek verilir.
Mikrokabarcıkların kullanılması kontrastın tamamen risksiz olduğu anlamına gelmez. Güncel Lumason etiketi ciddi alerjik ve kalp-akciğer reaksiyonları konusunda uyarır. Bilinen veya şüpheli ürün bileşeni alerjisi, özellikle polietilen glikol duyarlılığı önemlidir. Uygulama yapılırken acil müdahale personeli ve ekipmanı hazır bulunmalı, hasta akut reaksiyon açısından izlenmelidir.
Araştırmalar CEUS’un seçilmiş karaciğer kitlelerinde tanıya katkısını destekler. Beş merkezden 214 kişiyi içeren bir karşılaştırmada iyi ve kötü huylu kitle ayrımında yüksek duyarlılık bulunmuştur. Bununla birlikte test tek başına kusursuz değildir; çalışma sonuçları her organ veya hasta grubunda aynı başarı beklentisi oluşturmaz.
- mikrokabarcık
- CEUS
- karaciğer lezyonu
- böbrek lezyonu
- kontrast güvenliği
- ultrasonografi
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU İÇİN HAZIRLIK
Randevu yazısındaki açlık ve sıvı talimatlarını izleyin. Diyabetiniz varsa ve aç kalmanız istenmişse bunu diyabet ekibinizle görüşün. Gebelik olasılığını ve önemli kalp-akciğer hastalıklarınızı inceleme öncesinde bildirin.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
PROFESYONEL YAKLAŞIM: UYGUN İNCELEMEYİ SEÇME
NICE HTG291, erişkinde kontrastsız ultrasonun açıklayamadığı rastlantısal fokal karaciğer lezyonunun karakterizasyonunda SonoVue CEUS önerir. Olası metastaz araştırmasında BT’nin uygun olmaması, erişilememesi veya kabul edilmemesi ve kontrastsız ultrasonun yetersizliği birlikte değerlendirilir.
NICE NG256’ya göre böbrek lezyonunda hem çok fazlı kontrastlı BT hem MR yapılamıyorsa veya bunlardan sonra belirsizlik sürüyorsa CEUS düşünülebilir. Bu öneri bütün böbrek kitlelerinde otomatik ilk test anlamına gelmez.
ÜRÜN GÜVENLİĞİ
Lumason için sülfür hekzaflorür mikrokabarcıklarına veya PEG dahil bileşenlere aşırı duyarlılık kontrendikasyondur. Stabil olmayan kardiyopulmoner durumlarda ciddi reaksiyon riski artabilir. Resüsitasyon hazırlığı ve akut reaksiyon izlemi gerekir. ABD ürün etiketi Türkiye’de ruhsat veya erişim bulunduğunu göstermez.
TEKNİK YAKLAŞIM
Lumason karaciğer uygulamasında hedef lezyon önce kontrastsız ultrasonla saptanır, ardından düşük mekanik indeksli kontrasta özgü görüntüleme kullanılır. Ürünün uygulama yolu ve organına ait talimat izlenir; damar içi ürün doğrudan arter içine uygulanmaz.
YÖNTEMİN SINIRLARI
Bağırsak gazı, derin yerleşim ve artmış doku kalınlığı görüntüyü sınırlayabilir. Tek enjeksiyonla genellikle tek bölge incelenir. Çok küçük veya akciğere yakın lezyonlar zor görüntülenebilir; CEUS çok sayıda organı aynı anda taramak için her zaman uygun değildir.
SONUÇ VE SONRAKİ ADIM
Radyolog incelemeyi yorumlar ve isteyen hekime raporlar. Belirsiz bulgu için ek görüntü, başka yöntem veya zaman içinde kontrol gerekebilir. Sonraki incelemenin amacı hastaya açıklanır.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Abdominal Contrast Enhanced Ultrasound ↗
RadiologyInfo; ACR ve RSNA · Kaynak tarihi: 2024-09-23 · Erişim: 2026-10-31
- Lumason prescribing information ↗
Bracco Diagnostics; DailyMed · Kaynak tarihi: Etiket metni Temmuz 2024; SPL sürüm 11 yürürlük 2026-09-09; büyük klinik değişiklikler Nisan 2021 · Erişim: 2026-10-31
- Kidney cancer: diagnosis and management, NG256 ↗
NICE · Kaynak tarihi: 2026-03-19 · Erişim: 2026-10-31
- SonoVue contrast-enhanced ultrasound imaging of the liver, HTG291; önceki DG5 ↗
NICE · Kaynak tarihi: 2012 önerisi; güncel HTG291 kaydı 2026-10-31 kontrol edildi · Erişim: 2026-10-31
- Having a contrast-enhanced ultrasound scan, leaflet123 version2 ↗
University Hospitals of Leicester NHS Trust · Kaynak tarihi: 2025-02; sonraki gözden geçirme 2028-02 · Erişim: 2026-10-31
- Characterization of Focal Liver Masses: A Multicenter Comparison of Contrast-Enhanced Ultrasound, Computed Tomography, and Magnetic Resonance Imaging ↗
Burrowes ve arkadaşları; Journal of Ultrasound in Medicine · Kaynak tarihi: 2021-02-12 çevrimiçi; 2021-12 sayı · Erişim: 2026-10-31
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.
01 · KARACİĞER KİTLELERİNDE CEUS VE KESİTSEL GÖRÜNTÜLEME KARŞILAŞTIRMASI
Characterization of Focal Liver Masses: A Multicenter Comparison of Contrast-Enhanced Ultrasound, Computed Tomography, and Magnetic Resonance Imaging
David P Burrowes ve arkadaşları · Journal of Ultrasound in Medicine · 2021
Çalışma türü: Beş merkezli, kör okuyuculu karşılaştırmalı tanısal kohort.
Kapsam: Önceden tanı almamış fokal karaciğer kitlesi olan 214 kişi.
ÖZET
Kötü huyluluk ayrımında CEUS duyarlılığı %95, özgüllüğü %82 bulundu. Sonuçlar kontrastsız ultrasondan daha iyiydi; BT/MR ile istatistiksel farklılık saptanmadı.
Referans tanı patoloji veya uzman uzlaşısıydı. İstatistiksel fark bulunmaması yöntemlerin tüm koşullarda eşdeğerliğini kanıtlamaz; yalnız özgün özet değerlendirildi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 33576003 · DOI: 10.1002/jum.15644
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.