KOROİD HEMANJİYOMU
ÖZET
Koroid hemanjiyomu, retinanın altındaki damar tabakasından kaynaklanan iyi huylu bir damar lezyonudur. Sınırlı, tek bir kitle biçiminde veya daha yaygın tutulumla görülebilir. Sınırlı tip çoğunlukla tek gözde saptanır; yaygın tip Sturge–Weber sendromuyla ilişkili olabilir. Kanser olmaması, görme açısından her zaman zararsız olduğu anlamına gelmez.
Sıvı sızıntısı retinanın altında birikerek merkezi görmeyi bozabilir. Görme bulanıklığı, çizgileri eğri görme veya görme alanında değişiklik gelişebilir; bazı lezyonlar tesadüfen bulunur. Muayenede turuncu-kırmızı kitle görülebilir. Özellikle pigmentsiz melanom ve metastazla karışabildiğinden yalnız rengine bakarak kesin tanı konmaz; görüntüleme bulguları birlikte değerlendirilir.
Tedavinin amacı sıvıyı azaltmak ve kullanılabilir görmeyi korumaktır. Belirti vermeyen sınırlı lezyon izlenebilir; görmeyi etkileyen sızıntıda uzman tedavisi gerekir. Uzun süren retina hasarı nedeniyle tümör küçülse bile görme bütünüyle düzelmeyebilir. Yaygın tutulumda glokom gibi ek sorunlar gelişebileceğinden göz izlemi yaşam boyu sürdürülür.
Verteporfinli fotodinamik tedavi, damar yoluyla verilen ışığa duyarlı ilacın gözde hedeflenmiş ışıkla etkinleştirilmesine dayanır. İşlem öncesinde alerji ve karaciğer hastalığı bildirilir. Sonrasında cilt ve gözler ışığa daha duyarlı olur; koruyucu giysi ve gözlük gibi önlemler gerekir. Eve dönüşte eşlik edecek birinin bulunması yararlıdır.
Bu ilaç porfiri, ağır karaciğer yetmezliği veya verteporfine ya da yardımcı maddelerine aşırı duyarlılıkta kullanılmaz. Uygulama sırasında ciddi alerji ve damar dışına sızma açısından gözetim gerekir. Hemanjiyom kullanımı incelenen Birleşik Krallık ürün bilgisinde ruhsatlı endikasyon değildir; yarar, risk ve yerel kullanım koşulları uzmanla görüşülür.
Fotodinamik tedavinin zamanlamasını değiştiren protokoller araştırılmaktadır. Çok merkezli gözlemsel bir çalışmada hızlı protokolle yeniden tedavi gerektiren sızıntı daha az görülmüştür; fakat görme kazanımı farklı bulunmamıştır. Grupların merkez, dönem ve takip farklılıkları nedeniyle bu sonuç her hastada üstünlük kanıtı sayılmaz ve kişisel uygulama talimatına dönüştürülemez.
- Koroid hemanjiyomu
- Fotodinamik tedavi
- Verteporfin
- Eksüdatif dekolman
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU İÇİN
Yeni ışık çakması, uçuşmalar veya görüşte perde oluşursa beklemeden acil göz değerlendirmesi alın.
PDT sonrası koruyucu giysi ve gözlük kullanın; ışık önlemlerinin süresini verilen ürün/merkez talimatından öğrenin.
İnfüzyon sırasında veya sonrasında nefes darlığı ya da döküntü olursa derhal sağlık personeline bildirin.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Görme azalması/değişikliği süresi, önceki lezyon ve tedaviler, yaygın tutulumda Sturge–Weber bulguları sorgulanır.
PDT öncesinde porfiri, ilaç alerjisi, karaciğer hastalığı, gebelik olasılığı ve ışık duyarlılığını artıran ilaçlar değerlendirilir.
FİZİK MUAYENE
Görme keskinliği, göz içi basıncı ve dilate fundusta turuncu-kırmızı kitlenin yerleşimi, sıvı/dekolman ve makula etkilenmesi değerlendirilir.
AYIRICI TANI
Özellikle amelanotik koroid melanomu ve koroid metastazı dışlanır. Atipik kitle oküler onkoloji görüşü gerektirir.
TANISAL YAKLAŞIM
Ultrasonografide yüksek iç yansıtıcılık, OCT’de retina içi/altı sıvı araştırılır. Gerektiğinde anjiyografi ayırımı destekler; tek test bütün olguları kesinleştirmez.
TEDAVİ
Semptomatik sınırlı hemanjiyomda PDT başlıca seçenektir; lezyonun boyutu, yerleşimi ve görme potansiyeline göre yaklaşım belirlenir.
PDT uygun değilse veya yanıt yetersizse seçilmiş olgularda radyoterapi ya da diğer lokal yöntemler uzman merkezde değerlendirilir.
Çocukta ve yaygın tutulumda erişkin sınırlı lezyon protokolleri otomatik uygulanmaz; verteporfinin pediatrik güvenlik/etkinliği ürün bilgisinde belirlenmemiştir. Porfiri, ağır karaciğer yetmezliği veya verteporfin/yardımcı maddelerine aşırı duyarlılık kontrendikasyondur. Birleşik Krallık ürün bilgisine göre gebelikte ancak açıkça gerekliyse, yarar fetal riski karşılıyorsa kullanılır; uygulama sonrası emzirmeye 48 saat ara verilir.
İZLEM VE ÖNERİLER
Görme, OCT sıvısı ve kitle izlenir. Belirtisiz sınırlı lezyonda izlem, semptomatik olguda tedavi ve sonrasında nüks kontrolü gerekir.
Erken PDT sonrası sıvı artışı görülebilir; küçük seride çoğu bir ayda düzelmiştir. Bu bulgu kötüleşen görmenin değerlendirilmesini gereksiz kılmaz.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
KIRMIZI BAYRAKLAR VE SEVK
Yeni perde, ışık çakması veya ani uçuşmalarda hemen göz değerlendirmesi gerekir.
İnfüzyonda ciddi alerji veya damar dışına sızmada uygulama hemen durdurularak uygun tedavi başlanır.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- New insights on circumscribed choroidal hemangioma: “bench to bedside” ↗
Graefe's Archive for Clinical and Experimental Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2023-07-28 · Erişim: 2026-10-27
28 Temmuz 2023 çevrimiçi; 2024 dergi sayısı.
- Update on the diagnosis and treatment of choroidal hemangioma ↗
Archivos de la Sociedad Española de Oftalmología (English Edition) · Kaynak tarihi: 2023-04-14 · Erişim: 2026-10-27
- Essential adult ocular oncology guide ↗
Moorfields Eye Hospital · Kaynak tarihi: 2025-09-22 · Erişim: 2026-10-27
- Verteporfin 15 mg powder for solution for infusion: SmPC ↗
Neon Healthcare / electronic Medicines Compendium · Kaynak tarihi: 2022-06-08 · Erişim: 2026-10-27
Metin revizyonu 8 Haziran 2022; emc kaydı 6 Mart 2025.
- Photodynamic Therapy (PDT) ↗
Moorfields Eye Hospital · Erişim: 2026-10-27
Ekim 2019 onayı; Ekim 2022 gözden geçirme hedefidir, güncelleme değildir.
- A fast protocol for photodynamic therapy in exudative choroidal circumscribed hemangioma: Early laser irradiance after end of verteporfin infusion ↗
Acta Ophthalmologica · Kaynak tarihi: 2025-05-05 · Erişim: 2026-10-27
5 Mayıs 2025 çevrimiçi; Kasım 2025 dergi sayısı.
- Photodynamic therapy-induced acute exudative maculopathy in a case series of circumscribed choroidal hemangioma ↗
Retina · Kaynak tarihi: 2024-01-01 · Erişim: 2026-10-27
1 Ocak 2024 sayı tarihi; daha erken çevrimiçi gün doğrulanmadı.
- Retinal Detachment Guide ↗
American Society of Retina Specialists · Erişim: 2026-10-27
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
2 doğrulanmış bibliyografik kayıt seçildi; yirmi sayısı hedeflenmedi. Bu seçki sistematik derleme, eksiksiz literatür taraması veya klinik onay değildir.
01 · EKSÜDATİF SINIRLI KOROİD HEMANJİYOMUNDA HIZLI PDT PROTOKOLÜ
A fast protocol for photodynamic therapy in exudative choroidal circumscribed hemangioma: Early laser irradiance after end of verteporfin infusion
Paul Dubar, Thibaud Mathis, Emilie Hucteau, Juliette Thariat, Maxime Nhari, Célia Maschi, Carsten Faber, Jens Folke Kiilgaard, Carlo Mosci, Catherine Favard, Sarah Tick, Anh-Minh Nguyen, Jean-Pierre Caujolle, Marie-Noëlle Delyfer, Laurence Rosier · Acta Ophthalmologica · 2025
Çalışma türü: 11 merkezli retrospektif karşılaştırma
Kapsam: 111 erişkin; standart protokol 76, hızlı protokol 35 kişi.
ÖZET
İkinci tedavi gerektiren eksüdatif nüks 45/76 ve 9/35; medyan takip sırasıyla 3,5 ve 2,3 yıl. Görme kazanımı farklı değildi.
Randomizasyon yok; merkez, dönem ve izlem farklı. Güvenlik eşdeğerliği veya nedensel üstünlük kanıtlanmaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40322789 · DOI: 10.1111/aos.17513
02 · KOROİD HEMANJİYOMUNDA PDT SONRASI AKUT EKSÜDATİF MAKÜLOPATİ
Photodynamic therapy-induced acute exudative maculopathy in a case series of circumscribed choroidal hemangioma
José Ignacio Fernández-Vigo, Alicia Valverde-Megías, Sara García-Caride, Bárbara Burgos-Blasco, Carlos Oribio-Quinto, Juan Donate-López · Retina · 2024
Çalışma türü: Prospektif kontrolsüz seri
Kapsam: Standart akılı PDT uygulanan 19–69 yaşlarında 10 hasta.
ÖZET
Üçüncü gün yedi hastada tanımlanan akut sıvı artışı/fibrin gelişti; bu yedinin altısında bir ayda sıvı tamamen düzeldi.
Küçük, kısa süreli ve karşılaştırıcısız çalışma; %70 evrensel komplikasyon oranı değildir. Yalnız özgün özet okundu; görme sonucu ifadesi ile p değeri tutarsız olduğundan aktarılmadı.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 37603591 · DOI: 10.1097/IAE.0000000000003915
Bu içerik eğitim amaçlı, hekim ve yönetici incelemesi bekleyen taslaktır; kişisel tanı, reçete veya tedavi planı değildir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.