İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

KORONER MİKROVASKÜLER DİSFONKSİYON

ÖZET

Koroner mikrovasküler disfonksiyon, kalbin küçük damarlarının kan akımını gereksinime göre ayarlayamamasıdır. Büyük koroner damarlarda belirgin darlık görülmemesi bu mekanizmayı dışlamaz; yakınmalar gerçek iskemiyle ilişkili olabilir. [1]

Kaynaklar:[1]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

KAPSAM

Obstrüktif olmayan iskemide fonksiyonel tanı ve semptom tedavisi; obstrüktif KAH değil.

HALK İÇİN: BELİRTİ VE YANLIŞ GÜVENCE

Göğüste baskı, nefes darlığı, yorgunluk veya eforla rahatsızlık görülebilir. Standart anjiyografide belirgin tıkanıklık bulunmaması “kalpte hiçbir sorun yok” anlamına gelmez. Küçük damar işlevi için farklı testler gerekebilir. [1]

Kaynaklar:[1]

HALK İÇİN: TEDAVİ HEDEFİ

Tedavi belirtileri azaltma ve tansiyon, kolesterol, sigara gibi riskleri yönetmeyi amaçlar. Her kişiye aynı damar ilacı uygun değildir; damar genişleme kusuru ile spazmın ayrılması seçimi değiştirir. [3]

Yeni, uzayan veya önceki ataklardan farklı göğüs ağrısı eski tanıya bağlanmamalıdır. Akut koroner olay olasılığı ayrıca değerlendirilir; kronik küçük damar hastalığı acil olaylara karşı koruma sağlamaz. [4]

Kaynaklar:[3][4]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Efor/istirahat ilişkisi, atak süresi, ilaç yanıtı ve işlev kaybı kaydedilir. Diyabet, hipertansiyon, dislipidemi ve sigara gibi riskler araştırılır; günlük yaşam yükü tedavi yanıtını izlemek için başlangıçta belgelenir. [1]

Kaynaklar:[1]

FİZİK MUAYENE

MUAYENE VE KLİNİK BAĞLAM

Kan basıncı ve kalp yetmezliği bulguları değerlendirilir. Belirti ve iskemi tek bir mekanizmaya özgü değildir; eşlik eden kapak, miyokard veya epikardiyal hastalık olasılığı başlangıç incelemesinde gözden geçirilir. [4]

Kaynaklar:[4]

AYIRICI TANI

Epikardiyal vazospazm, obstrüktif koroner hastalık ve ikisinin mikrovasküler disfonksiyonla birlikteliği ayrılır. Nonkardiyak ağrı olasılığı sürer; fakat mikrovasküler değerlendirme yapılmadan bütün yakınmayı kaygıya bağlamak tanısal bir sonuç değildir. [3]

Kaynaklar:[3]

TANISAL YAKLAŞIM

MİKROVASKÜLER ANJİNA ÖLÇÜTLERİ

COVADIS çerçevesi: iskemi düşündüren semptom; objektif iskemi; obstrüktif koroner hastalık yokluğu (< % 50 darlık ve/veya FFR > 0,80); azalmış akım rezervi veya uyarılabilir mikrovasküler spazm kanıtı. Yalnız göğüs ağrısı ve normal anjiyografi kesin mikrovasküler anjina tanısı koydurmaz. [2]

İnvaziv fonksiyon testleri adenosinle akım rezervi/direnci ve asetilkolinle vazoreaktiviteyi değerlendirir. EAPCI örüntüsünde CFR < 2,0 veya IMR ≥ 25 bozukluğu destekler; eşik kullanılan yöntemle birlikte raporlanmalıdır. Mikrovasküler spazmda yakınma ve iskemik EKG olurken ağır epikardiyal spazm görülmez. [3]

Kalıcı semptomlarda endotype belirlenmesi tedaviyi yönlendirir. Noninvaziv fonksiyonel görüntüleme ve anatomik değerlendirme sonrası belirsizlikte veya obstrüktif hastalık saptanmayan uygun hastada invaziv koroner fonksiyon incelemesi uzman merkezde değerlendirilir. [4]

Kaynaklar:[2][3][4]

TEDAVİ

MEKANİZMAYA YÖNELİK TEDAVİ

Düşük akım rezervi/yüksek direnç baskınsa beta bloker, ardından uygun kalsiyum kanal blokeri düşünülebilir; spazm baskınsa kalsiyum kanal blokeri ön plana çıkar. ACE inhibitörü/ARB ve lipid tedavisi eşlik eden riskler ve klinik bağlama göre seçilir. Tüm INOCA hastalarına aynı rejim uygulanmaz. [3]

Ranolazin kanıtı heterojendir: kısa süreli çapraz randomize çalışmada genel semptom faydası gösterilmedi, düşük CFR alt grubunda işaretler görüldü. Dirençli yakınmada seçilmiş kullanım, beklenen fayda ve yan etki/etkileşimlerle değerlendirilir; evrensel bir çözüm olarak sunulmaz. [7]

Statinin aterosklerotik risk endikasyonu, küçük damar işlevini mutlaka düzelteceği iddiasından ayrılır. Obstrüksiyonsuz ağrılı kadınlarda yapılan küçük rosuvastatin çalışmasında inflamasyon göstergesi azaldı ama IMR düzelmedi. [8]

Ranolazin QTc’yi doza bağlı uzatabilir. Güçlü CYP3A inhibitörleri, CYP3A indükleyicileri ve karaciğer sirozunda kullanılmaz. Diltiazem veya verapamil gibi orta düzey CYP3A inhibitörleriyle doz üst sınırı 500 mg günde iki kezdir. Kreatinin klirensi < 60 mL/dak olanlarda başlandıktan sonra ve periyodik böbrek işlevi kontrolü gerekir; akut böbrek yetmezliğinde kesilir. QT uzatan diğer ilaçlar ve mevcut uzun QT ayrıca gözden geçirilir. [9]

Kaynaklar:[3][7][8][9]

İZLEM VE ÖNERİLER

İZLEM VE YANIT

Atak sıklığı, efor kapasitesi, yaşam kalitesi, tansiyon ve ilaç toleransı izlenir. CorMicA’da teste dayalı katmanlı tedavi semptomları iyileştirdi; olay sayıları benzerdi. Bu nedenle yakınma düzelmesini kanıtlanmış ölüm/infarktüs önleme etkisi diye sunmamak gerekir. [5,6]

Yanıt yoksa ilaç uyumu, yan etkiler ve yanlış/karma endotype gözden geçirilir. Belirtilerin değişmesi yeni koroner veya başka kardiyak hastalık için yeniden değerlendirme gerektirebilir; önceki normal anjiyografi süresiz dışlama testi değildir. [4]

Kaynaklar:[5][6][4]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL BELİRTİLER

Uzayan istirahat ağrısı, senkop veya yeni dolaşım/solunum bozulması akut değerlendirme gerektirir. Kronik anjina etiketinin acil koroner sendrom araştırmasını geciktirmesine izin verilmemelidir. [4]

Kaynaklar:[4]

DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR

AYIRICI DEĞERLENDİRME

Özellikler birlikte değerlendirilir; tablo tek başına tanı koydurmaz.

Kaynaklar:[3][2]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Coronary Microvascular Disease ↗

    American Heart Association · Kaynak tarihi: erişim 2026 · Erişim: 2026-10-26

  2. International standardization of diagnostic criteria for microvascular angina. ↗

    Ong, Camici, Beltrame, Crea, Shimokawa, Sechtem, Kaski, Bairey Merz, Coronary Vasomotion Disorders International Study Group (COVADIS) · Kaynak tarihi: 2018 · Erişim: 2026-10-26

  3. EAPCI Expert Consensus Document on INOCA ↗

    EAPCI/COVADIS · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-26

  4. 2024 ESC Guidelines for the management of chronic coronary syndromes ↗

    ESC · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26

  5. Stratified Medical Therapy Using Invasive Coronary Function Testing in Angina: The CorMicA Trial. ↗

    Ford, Stanley, Good, Rocchiccioli, McEntegart, Watkins, Eteiba, Shaukat, Lindsay, Robertson, Hood, McGeoch, McDade, Yii, Sidik, McCartney, Corcoran, Collison, Rush, McConnachie, Touyz, Oldroyd, Berry · Kaynak tarihi: 2018 · Erişim: 2026-10-26

  6. 1-Year Outcomes of Angina Management Guided by Invasive Coronary Function Testing (CorMicA). ↗

    Ford, Stanley, Sidik, Good, Rocchiccioli, McEntegart, Watkins, Eteiba, Shaukat, Lindsay, Robertson, Hood, McGeoch, McDade, Yii, McCartney, Corcoran, Collison, Rush, Sattar, McConnachie, Touyz, Oldroyd, Berry · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-26

  7. A randomized, placebo-controlled trial of late Na current inhibition (ranolazine) in coronary microvascular dysfunction (CMD): impact on angina and myocardial perfusion reserve. ↗

    Bairey Merz, Handberg, Shufelt, Mehta, Minissian, Wei, Thomson, Berman, Shaw, Petersen, Brown, Anderson, Shuster, Cook-Wiens, Rogatko, Pepine · Kaynak tarihi: 2016 · Erişim: 2026-10-26

  8. Index of microvascular resistance to assess the effect of rosuvastatin on microvascular function in women with chest pain and no obstructive coronary artery disease: A double-blind randomized study. ↗

    Solberg, Stavem, Ragnarsson, Beitnes, Skårdal, Seljeflot, Ueland, Aukrust, Gullestad, Aaberge · Kaynak tarihi: 2019 · Erişim: 2026-10-26

  9. Ranolazine extended-release tablets: warnings, contraindications and interactions ↗

    DailyMed / resmi ürün bilgisi · Kaynak tarihi: erişim 2026 · Erişim: 2026-10-26

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 4 ARAŞTIRMA

Aşağıdaki çalışmalar farklı klinik soruları aydınlatır; tedavi seçiminde çalışma popülasyonu ve tasarımı dikkate alınmalıdır.

01 · CORMİCA: TESTLE YÖNLENDİRİLEN TEDAVİ

Stratified Medical Therapy Using Invasive Coronary Function Testing in Angina: The CorMicA Trial.

Thomas J Ford, Bethany Stanley, Richard Good, Paul Rocchiccioli, Margaret McEntegart, Stuart Watkins, Hany Eteiba, Aadil Shaukat, Mitchell Lindsay, Keith Robertson, Stuart Hood, Ross McGeoch, Robert McDade, Eric Yii, Novalia Sidik, Peter McCartney, David Corcoran, Damien Collison, Christopher Rush, Alex McConnachie, Rhian M Touyz, Keith G Oldroyd, Colin Berry · Journal of the American College of Cardiology · 2018

Çalışma türü: Kör kontrollü randomize çalışma

Kapsam: Obstrüktif hastalık saptanmayan 151 anjina hastası.

ÖZET

Koroner fonksiyon incelemesine bağlanan tedavi altı ayda Seattle Anjina skorunu 11,7 puan iyileştirdi. Majör olaylar gruplarda benzerdi.

Küçük, semptom odaklı çalışma; endotype karışımı vardır. Belirli bir ilacın üstünlüğünü veya mortalite faydasını göstermez.

02 · CORMİCA: BİR YILLIK SEMPTOM SEYRİ

1-Year Outcomes of Angina Management Guided by Invasive Coronary Function Testing (CorMicA).

Thomas J Ford, Bethany Stanley, Novalia Sidik, Richard Good, Paul Rocchiccioli, Margaret McEntegart, Stuart Watkins, Hany Eteiba, Aadil Shaukat, Mitchell Lindsay, Keith Robertson, Stuart Hood, Ross McGeoch, Robert McDade, Eric Yii, Peter McCartney, David Corcoran, Damien Collison, Christopher Rush, Naveed Sattar, Alex McConnachie, Rhian M Touyz, Keith G Oldroyd, Colin Berry · JACC. Cardiovascular interventions · 2020

Çalışma türü: Aynı randomize kohortun uzatılmış takibi

Kapsam: 151 katılımcı; mikrovasküler, vazospastik veya karma mekanizmalar.

ÖZET

Bir yılda anjina ve yaşam kalitesi avantajı sürdü. Ortanca 19 ayda majör olaylar anlamlı farklı değildi.

Önceki CorMicA raporundan bağımsız örneklem değildir. Klinik olay üstünlüğü için çalışma gücü sınırlıdır.

03 · RANOLAZİN VE MİKROVASKÜLER İSKEMİ

A randomized, placebo-controlled trial of late Na current inhibition (ranolazine) in coronary microvascular dysfunction (CMD): impact on angina and myocardial perfusion reserve.

C Noel Bairey Merz, Eileen M Handberg, Chrisandra L Shufelt, Puja K Mehta, Margo B Minissian, Janet Wei, Louise E J Thomson, Daniel S Berman, Leslee J Shaw, John W Petersen, Garrett H Brown, R David Anderson, Jonathan J Shuster, Galen Cook-Wiens, André Rogatko, Carl J Pepine · European heart journal · 2016

Çalışma türü: Çift kör plasebo kontrollü çapraz mekanistik çalışma

Kapsam: CMD kanıtlı 128 kişi; % 96 kadın.

ÖZET

İki haftalık ranolazin genel grupta anjina ölçütlerini veya perfüzyon sonuçlarını belirgin iyileştirmedi. Düşük CFR alt grubunda iyileşme sinyalleri vardı.

Kısa dönem ve alt grup analizleri; sonuç bütün CMD hastalarına rutin ranolazin önerisini desteklemez.

04 · ROSUVASTATİN VE MİKROVASKÜLER DİRENÇ

Index of microvascular resistance to assess the effect of rosuvastatin on microvascular function in women with chest pain and no obstructive coronary artery disease: A double-blind randomized study.

Ole Geir Solberg, Knut Stavem, Asgrimur Ragnarsson, Jan-Otto Beitnes, Rita Skårdal, Ingebjørg Seljeflot, Thor Ueland, Pål Aukrust, Lars Gullestad, Lars Aaberge · Catheterization and cardiovascular interventions : official journal of the Society for Cardiac Angiography & Interventions · 2019

Çalışma türü: Çift kör tek merkezli randomize çalışma

Kapsam: Göğüs ağrısı bulunan fakat obstrüktif hastalığı olmayan 66 kadın.

ÖZET

Altı ayda rosuvastatin CRP’yi düşürdü; termodilüsyonla ölçülen IMR’de gruplar arası anlamlı fark olmadı.

Başlangıç IMR değerleri genel olarak yüksek değildi; popülasyon kesin CMD olgularıyla aynı değildir. Statinin diğer klinik endikasyonlarını dışlamaz.

Eğitim amaçlıdır; kişiye özel tanı, tedavi veya acil değerlendirme yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.