KREATİNİN VE SİSTATİN C İLE GLOMERÜLER FİLTRASYON TAHMİNİ

Tahmini glomerüler filtrasyon hızı, böbreklerin kanı süzme işlevini değerlendirmek için kullanılan bir laboratuvar hesabıdır. Raporda çoğunlukla eGFR kısaltmasıyla görülür. Kan örneğinde kreatinin, sistatin C veya her iki belirteç ölçülerek hesaplama yapılabilir. Bu yaklaşım, böbrek hastalığını araştırmaya ve bilinen hastalıkta işlevi izlemeye yardımcı olur. Doğrudan ölçülen GFR ise farklı bir işlemdir; dışarıdan verilen bir maddenin vücuttan uzaklaştırılması değerlendirilir. Bu nedenle rutin kan tahlilinden hesaplanan sayı ile özel yöntemle ölçülen süzme hızı aynı işlem olarak anlaşılmamalıdır. Test öncesi hazırlık gerekip gerekmediği sağlık ekibine sorulur; kullanılan ilaçlar ve destek ürünleri bildirilir.

Kreatinin kaslardan kaynaklanan bir atık üründür. Kas yapısı belirgin farklı olan kişilerde kreatinine dayalı sonuç, böbrek işlevini yorumlamayı güçleştirebilir. Sistatin C ise vücuttaki hücrelerin ürettiği bir proteindir ve bazı belirsiz durumlarda ek değerlendirme için kullanılabilir. Yaşlı kişilerde veya kas kitlesi çok fazla olanlarda farklı belirteçten yararlanmak açıklık sağlayabilir. Bununla birlikte sistatin C kusursuz ya da her koşulda etkilenmeyen bir ölçüm değildir. Tedavi edilmemiş tiroid sorunları ve steroid kullanımı sonucu etkileyebilir. Kan örneği genellikle koldaki bir toplardamardan alınır; iğne yerinde hafif ağrı veya morluk olabilir.

Yeni denklemlerin geliştirilmesi, hesaplamanın hangi değişkenlere dayandığını da değiştirmiştir. Bir araştırmada, ırk değişkeni içermeyen kreatinin ve sistatin C denklemleri geliştirilmiş ve bağımsız katılımcılarda ölçülmüş GFR ile karşılaştırılmıştır. İki belirteci birlikte kullanan denklem, araştırmada tek belirteçli yeni denklemlerden daha doğru bulunmuştur. Bu sonuç, bütün kişilerde hatasız bir sayı elde edildiği anlamına gelmez. Araştırma bir tedavi denemesi değil, tahmin yöntemlerinin doğruluğunu değerlendiren çalışmadır. Bir kişinin bakımında kullanılacak denklem seçilirken çalışmanın katılımcıları ile kişinin klinik özellikleri arasındaki farklılıklar da göz önünde bulundurulur.