KRİPTOKOK ANTİJEN TESTİ

Kriptokok antijen testi, Cryptococcus enfeksiyonunun tanısında kullanılan hızlı laboratuvar incelemelerindendir. CrAg kısaltmasıyla anılır. Serum, plazma ve beyin omurilik sıvısında antijen araştırılması, enfeksiyonun saptanmasına yardımcı olabilir. Lateks aglütinasyonu, enzim immünoassayı ve lateral akım gibi farklı yöntemler vardır. Antijen incelemesi, kültür ve mikroskopiyle aynı bilgiyi vermez; tanısal değerlendirmenin tamamlayıcı bir parçasıdır. HIV ile yaşayan kişilerde belirtiler başlamadan önceki enfeksiyon araştırmasında da kullanılabilir.

Kan ile beyin omurilik sıvısı sonuçlarının anlamı aynı değildir. NIH’nin HIV rehberinde, serum antijeninin hem meninks tutulumu olan hem de olmayan enfeksiyonlarda pozitifleşebildiği belirtilir. Erken menenjit döneminde beyin omurilik sıvısı incelemeleri negatifken kanda antijen bulunabilir. Bu nedenle kan pozitifliği tek başına hastalığın yerini belirlemez; klinik bulgular ve gerekli diğer incelemeler birlikte değerlendirilir.

WHO, antiretroviral tedaviye başlayacak veya yeniden başlayacak, HIV ile yaşayan erişkin ve ergenlerde CD4 sayısı 100 hücre/mm³ altında olduğunda kriptokok antijen taramasını önerir. Sayı 200’ün altında olduğunda da tarama düşünülebilir. Bu öneri bütün toplum için rutin tarama anlamına gelmez. Pozitif kişiler menenjit belirtileri bakımından dikkatle değerlendirilir; uygunsa beyin omurilik sıvısı incelemesiyle aktif hastalık araştırılır.

Küresel ECMM, ISHAM ve ASM rehberi, kriptokok enfeksiyonu şüphesi veya antijenemisi olan kişilerin sinir sistemi, akciğer ve diğer organ tutulumu açısından değerlendirilmesini önerir. Antijenemi, kanda antijen bulunmasıdır; yalnız test adıyla sınırlı bir sonuç değildir. Değerlendirmenin amacı hastalığın yaygınlığını anlamak ve uygun bakım yolunu belirlemektir. Buna karşılık takipte antijenin pozitif kalması tek başına tedavi başarısızlığını göstermez.

HIV ile yaşayan ve menenjit kuşkusu bulunan 832 kişilik bir doğrulama araştırmasında, mevcut 666 beyin omurilik sıvısı örneğinde lateral akım testinin duyarlılığı yüzde 99,3, özgüllüğü yüzde 99,1 olarak bildirilmiştir. Yüksek performans önemlidir; ancak bu sonuç her hasta grubunda veya her test ürününde aynı başarı garantisi değildir. Çalışmanın örnek türü ve hasta seçimi sonuç yorumunda korunmalıdır.