KRONİK İNTESTİNAL PSÖDO-OBSTRÜKSİYON
ÖZET
Kronik intestinal psödo-obstrüksiyonda bağırsak içeriği yeterince ilerleyemez; tıkanıklık benzeri belirtilere rağmen mekanik bir engel bulunmaz. Sinir/kas sorunları bağırsak içeriğinin ilerlemesini yavaşlatır; kronik ve akut kolonik biçimleri ayrıdır. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Mekanik engel olmadan motilite bozukluğu; bağırsak tıkanıklığıyla ayrım.
HALK İÇİN: NEDEN TEKRAR DEĞERLENDİRME GEREKİR?
Karın şişliği, ağrı, kusma ve beslenememe görülebilir. “Psödo” sözcüğü belirtilerin gerçek olmadığı anlamına gelmez. Tanının konmuş olması yeni bir mekanik tıkanıklığı dışlamaz; yeni veya farklı şiddette yakınmalar yeniden incelenir. [2]
HALK İÇİN: YAŞAM VE BESLENME
Diyet değişiklikleri, tüple ya da damar yoluyla beslenme ve gaz/sıvının boşaltılması gerekebilir. Amaç beslenmeyi korumak ve belirtileri azaltmaktır. Opioid ağrı kesiciler bağırsak hareketini daha da yavaşlatabilir; ilaçlar hekimle gözden geçirilir. [3]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Belirtiler, başlangıç ve aile/özgeçmiş kaydedilir; tanı öykü, muayene ve testlerin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. [2]
FİZİK MUAYENE
Distansiyon, hassasiyet veya kitle, bağırsak sesleri ve beslenme durumu değerlendirilir. Ateş ve taşikardi komplikasyon işareti olabilir. Muayene mekanik tıkanıklığı güvenle dışlayamadığından gerektiğinde görüntülemeyle tamamlanır. [2]
AYIRICI TANI
Kronik hastalıkla akut kolonik psödo-obstrüksiyonun seyri ve komplikasyonları farklıdır. Kronik hastalıkta malnütrisyon ve bakteriyel aşırı çoğalma gelişebilir. [1]
TANISAL YAKLAŞIM
YETİŞKİNDE İNCELEME
Mekanik neden ve eşlik eden hastalık için kan testleri, BT/diğer görüntüleme, gerektiğinde endoskopi ve biyopsi seçilir. [2]
Çocukta PIPO ayrı değerlendirilir: doğumdan itibaren en az 2 ay veya daha sonra en az 6 ay süren, engel olmaksızın ilerletme bozukluğu tanımı kullanılır. Şu dört özelliğin en az ikisi aranır: objektif ince bağırsak nöromüsküler tutulum; tekrarlayan/persistan genişleme ve hava-sıvı seviyeleri; ilişkili genetik/metabolik bozukluk; oral yolla yeterli büyüme/beslenmenin sürdürülememesi. [4]
Aile öyküsü, erken başlangıç veya mesane tutulumuyla visseral miyopati düşünülüyorsa genetik değerlendirme önemlidir. ACTG2 varyantları seçilmiş ailelerde gösterilmiştir; negatif sonuç bütün kalıtsal nedenleri dışlamaz. [6]
TEDAVİ
BASAMAKLI DESTEK
Diyet ve enteral alım yetersizse parenteral destek gerekir; enfeksiyon ve venöz tromboz riski nedeniyle gereksiz kullanılmaz. [3]
Antiemetik veya prokinetik tedavi bireyselleştirilir; bakteriyel aşırı çoğalmada antibiyotik kullanılabilir. Basıncı azaltmak için nazogastrik dekompresyon veya seçilmiş hastada boşaltıcı gastrostomi/jejunostomi düşünülebilir. Segment rezeksiyonu yaygın hastalıkta çözüm değildir ve nadiren uygundur. [3]
İZLEM VE ÖNERİLER
Kilo/büyüme, oral tolerans, parenteral gereksinim ve yaşam kalitesi izlenir. Evde parenteral beslenme alanlar kateter güvenliği ve komplikasyonlar açısından uzman ekiple takip edilir. Ağır dismotilite kohortunda bağımlılığın uzun sürmesi, düzenli değerlendirmeyi gerekli kılar. [7]
Çocuklarda üriner tutulum ve büyüme ayrıca değerlendirilir; tedavi çocuk motilite ve intestinal rehabilitasyon merkezinde planlanır. Hayatı tehdit eden parenteral destek komplikasyonlarında nakil değerlendirmesi gündeme gelir. [4]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL DEĞERLENDİRME
Ateş, hızlı nabız, yeni belirgin hassasiyet veya hızla artan distansiyon komplikasyon araştırılmasını gerektirir. Kusma nedeniyle beslenememe ve sıvı kaybı evde yalnız ilaç artırılarak yönetilmemelidir. [2]
Tekrarlayan ameliyatların sonuçları ayrıca gözden geçirilir; tarihsel ağır CIPO kohortunda cerrahiler sonrasında kısa bağırsak sık görülmüştür. Bu gözlem gerekli acil cerrahiyi reddetmek için değil, elektif girişimleri deneyimli ekipte seçmek için önemlidir. [5]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
AYIRICI DEĞERLENDİRME
Özellikler birlikte değerlendirilir; tablo tek başına tanı koydurmaz.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Definition and Facts of Intestinal Pseudo-obstruction ↗
NIDDK · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26
- Diagnosis of Intestinal Pseudo-obstruction ↗
NIDDK · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26
- Treatment for Intestinal Pseudo-obstruction ↗
NIDDK · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26
- Paediatric Intestinal Pseudo-obstruction: Evidence and Consensus-based Recommendations ↗
Thapar ve ESPGHAN uzman grubu · Kaynak tarihi: 2018 · Erişim: 2026-10-26
- Long-term outcome of chronic intestinal pseudo-obstruction adult patients requiring home parenteral nutrition. ↗
Amiot, Joly, Alves, Panis, Bouhnik, Messing · Kaynak tarihi: 2009 · Erişim: 2026-10-26
- Variants in ACTG2 underlie a substantial number of Australasian patients with primary chronic intestinal pseudo-obstruction. ↗
Ravenscroft, Pannell, O'Grady, Ong, Ee, Faiz, Marns, Goel, Kumarasinghe, Sollis, Sivadorai, Wilson, Magoffin, Nightingale, Freckmann, Kirk, Sachdev, Lemberg, Delatycki, Kamm, Basnayake, Lamont, Amor, Jones, Schilperoort, Davis, Laing · Kaynak tarihi: 2018 · Erişim: 2026-10-26
- The chronic intestinal pseudo-obstruction subtype has prognostic significance in patients with severe gastrointestinal dysmotility related intestinal failure. ↗
Vasant, Kalaiselvan, Ablett, Bond, Abraham, Teubner, Green, Paine, Lal · Kaynak tarihi: 2018 · Erişim: 2026-10-26
- Clinical Trial: Efficacy and Safety of Velusetrag in Chronic Intestinal Pseudo-Obstruction: A Randomized, Phase 2, Placebo-Controlled, Crossover, Multiple (n = 1), Proof-of-Concept Study. ↗
Malagelada, De Giorgio, Cogliandro, Alcalá-González, Costanzini, Scuderi, Manzoni, Pasquali, Tack, Stanghellini · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 4 ARAŞTIRMA
Aşağıdaki çalışmalar farklı klinik soruları aydınlatır; tedavi seçiminde çalışma popülasyonu ve tasarımı dikkate alınmalıdır.
01 · EVDE PARENTERAL BESLENMEDE UZUN DÖNEM SONUÇLAR
Long-term outcome of chronic intestinal pseudo-obstruction adult patients requiring home parenteral nutrition.
Aurelien Amiot, Francisca Joly, Arnaud Alves, Yves Panis, Yoram Bouhnik, Bernard Messing · The American journal of gastroenterology · 2009
Çalışma türü: Retrospektif kohort
Kapsam: 1980–2006 arasında evde parenteral beslenmeyle izlenen 51 yetişkin CIPO hastası.
ÖZET
Beş yıllık sağkalım % 78, parenteral bağımlılık % 72 idi. Hastaların % 84’ü cerrahi geçirmiş, % 37’sinde kısa bağırsak gelişmişti.
Tarihsel, ağır ve seçilmiş popülasyon; güncel tüm hastalara genellenemez. Cerrahi ile sonuç arasındaki ilişki hastalık şiddetinden ayrıştırılamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 19367271 · DOI: 10.1038/ajg.2009.58
02 · VİSSERAL MİYOPATİDE ACTG2 VARYANTLARI
Variants in ACTG2 underlie a substantial number of Australasian patients with primary chronic intestinal pseudo-obstruction.
G Ravenscroft, S Pannell, G O'Grady, R Ong, H C Ee, F Faiz, L Marns, H Goel, P Kumarasinghe, E Sollis, P Sivadorai, M Wilson, A Magoffin, S Nightingale, M-L Freckmann, E P Kirk, R Sachdev, D A Lemberg, M B Delatycki, M A Kamm, C Basnayake, P J Lamont, D J Amor, K Jones, J Schilperoort, M R Davis, N G Laing · Neurogastroenterology and motility · 2018
Çalışma türü: Aile temelli genetik kohort
Kapsam: Avustralya ve Yeni Zelanda’dan primer CIPO/visseral miyopati kuşkulu çocuk ve yetişkinlerin 17 ailesi.
ÖZET
Yedi ailede heterozigot ACTG2 yanlış anlamlı varyantı saptandı. İncelenen diğer üç gende olası patojenik varyant bulunmadı.
Seçilmiş miyopati fenotipi yaklaşık % 41 oranını tüm CIPO hastalarına taşımayı engeller. Bulgular genetik danışmanlıkla yorumlanmalıdır.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 29781137 · DOI: 10.1111/nmo.13371
03 · AĞIR DİSMOTİLİTEDE CIPO ALT TİPİ
The chronic intestinal pseudo-obstruction subtype has prognostic significance in patients with severe gastrointestinal dysmotility related intestinal failure.
Dipesh H Vasant, Ramya Kalaiselvan, Joanne Ablett, Ashley Bond, Arun Abraham, Antje Teubner, Darren Green, Peter A Paine, Simon Lal · Clinical nutrition (Edinburgh, Scotland) · 2018
Çalışma türü: Yönlendirme merkezinden gözlemsel kohort
Kapsam: Evde parenteral beslenme başlanan 45 yetişkin; 23’ü CIPO alt tipindeydi.
ÖZET
CIPO grubunda cerrahi, bakteriyel aşırı çoğalma ve parenteral gereksinim daha fazlaydı. Ortalama 6 yılda toplam grubun % 80’i bağımlı kaldı; beş yıllık sağkalım alt tipler arasında farklı değildi.
Küçük, yalnız ağır intestinal yetmezlikli hasta grubu; alt tipin nedensel etkisini veya tüm hastaların prognozunu göstermez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 30290972 · DOI: 10.1016/j.clnu.2018.09.008
04 · VELUSETRAGIN SEMPTOM ETKİSİ
Clinical Trial: Efficacy and Safety of Velusetrag in Chronic Intestinal Pseudo-Obstruction: A Randomized, Phase 2, Placebo-Controlled, Crossover, Multiple (n = 1), Proof-of-Concept Study.
Carolina Malagelada, Roberto De Giorgio, Rosanna Francesca Cogliandro, Luis Alcalá-González, Anna Costanzini, Valeria Scuderi, Sara Manzoni, Elena Pasquali, Jan Tack, Vincenzo Stanghellini · Neurogastroenterology and motility · 2026
Çalışma türü: Çift kör, çapraz geçişli, çoklu n-of-1 faz 2 çalışma
Kapsam: İdiyopatik CIPO’lu 17 yetişkin tedavi aldı; etkinlik 15 kişide değerlendirildi.
ÖZET
Semptom indeksindeki ortalama düzelme velusetragla daha fazla olsa da fark istatistiksel olarak anlamlı değildi: fark −0,24; % 95 güven aralığı −0,553 ile 0,074. Ciddi veya tedaviyle ilişkili advers olay bildirilmedi.
Küçük kavram kanıtlama çalışması; etkinliği kanıtlamaz. Oral alım koşulu ağır tam parenteral bağımlı hastalara genellemeyi sınırlar.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 41553253 · DOI: 10.1111/nmo.70246
Eğitim amaçlıdır; kişiye özel tanı, tedavi veya acil değerlendirme yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.