KRUP
ÖZET
Krup, çoğunlukla 6–36 ayda görülen havlar tarzda öksürük, ses kısıklığı ve inspiratuvar stridorla tanınan viral üst hava yolu hastalığıdır. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Üst hava yolu daralması, şiddet ve tedavi; boğmaca/tonsillit değil.
HALK İÇİN KISA BİLGİ
Çocuğu sakin tutun ve rahat ettiği pozisyonda bırakın. Dinlenirken gürültülü solunum, göğüste çekilme, morarma veya uykuya eğilim gelişirse acil değerlendirme gerekir. Buhar uygulaması ve öksürük baskılayıcıları önerilmez. [2]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Gece kötüleşme, önceki üst solunum yolu yakınmaları, tekrarlayan ataklar ve daha önce ağır krup öyküsü sorgulanır. Altı aydan küçük yaş veya alışılmadık uzun seyir başka hava yolu hastalığının araştırılmasını gerektirir. [1]
FİZİK MUAYENE
İstirahatte stridor, retraksiyon, ajitasyon, bilinç ve hava girişi değerlendirilir. Hafif olguda istirahat stridoru yoktur; orta olguda vardır. Yorgun çocukta sesin azalması düzelme değil hava akımının kritik azalması olabilir. [2]
AYIRICI TANI
Yüksek ateş ve toksik görünümle adrenaline yanıtsızlık bakteriyel trakeiti düşündürür. Salya, yutamama ve öne eğilme epiglottit; ani boğulma öyküsü yabancı cisim lehinedir. [1]
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TEST SEÇİMİ
Tanı kliniktir. Tipik olguda kan, viral test ve boyun/akciğer grafisi rutin değildir. Ağlayan çocuğu zorlayarak boğaz incelemesi yapmak veya görüntü için pozisyon vermek obstrüksiyonu ağırlaştırabilir. [2]
TEDAVİ
Steroid tüm şiddetlerde yararlıdır; oral yol tercih edilir. CPS’de tek doz deksametazon 0,6 mg/kg yaygın kanıtlı rejimdir. Orta/ağır krup nebulize adrenalin gerektirebilir; etkisi geçicidir. [1] Queensland deksametazonu ağır olguda 0,6 mg/kg, hafif–ortada 0,15–0,3 mg/kg önerir; her iki şemada en fazla 12 mg. Nebulize adrenalin 1 mg/mL çözeltiden 5 mL tek doz, izlem altında uygulanır; bu intravenöz doz değildir. [2]
İZLEM VE ÖNERİLER
Son adrenalin dozundan sonra belirtilerin dönmediğini göstermek için 2–4 saat gözlem yapılır. Dinlenmede stridor/distres yokluğu, sıvı alımı ve güvenli geri başvuru koşulları değerlendirilir. Kalıcı ağır belirtilerde KBB/yoğun bakım görüşü gerekir. [1]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL BELİRTİLER VE SEVK
Hipoksemi, tükenme ve bilinç azalması ileri hava yolu desteği gerektirebilir. Tekrarlayan adrenalin ihtiyacında taburculuk yerine kıdemli değerlendirme yapılır. [2]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
ÖZEL DURUMLAR
Tipik krup için antibiyotik ve beta-2 agonist rutin değildir. Altı aydan küçük, sık tekrarlayan veya tedaviye dirençli olguda yapısal daralma yönünden değerlendirme gerekir. [1]
KLİNİK AYRIMLAR
Tablo klinik değerlendirme ve yaşa özgü kararların yerine geçmez.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Acute management of croup in the emergency department ↗
Canadian Paediatric Society; Oliva Ortiz-Alvarez · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Croup – Emergency management in children ↗
Children’s Health Queensland · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA
Aşağıdaki seçilmiş çalışmalar tanı, tedavi veya izlem sorularını tamamlar; yaş grupları ve çalışma sınırlılıkları ayrı belirtilmiştir.
01 · KRUPTA BİRDEN FAZLA DEKSAMETAZON DOZU
Variation in Dexamethasone Dosing and Use Outcomes for Inpatient Croup.
Amy Tyler ve arkadaşları · Hospital pediatrics · 2022
Çalışma türü: Çok merkezli prospektif kohort içinde gözlemsel analiz
Kapsam: Beş ABD çocuk hastanesine yatırılmış, 6 ay–6 yaş arası 234 çocuk.
ÖZET
Birden fazla doz, düzeltilmiş analizde %45 daha uzun yatışla ilişkiliydi; 30 günlük aynı nedenle yeniden başvuru azalmadı.
Randomizasyon yoktur; daha ağır hastalara daha fazla doz verilmesi ve artık karıştırıcılık nedensel yorumlamayı sınırlar.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 34846064 · DOI: 10.1542/hpeds.2021-005854
02 · KRUPUN SEYRİ VE AİLE YÜKÜ
Duration, course and caregiver burden of croup in children: two observational cohorts.
Candice Leigh Bjornson ve arkadaşları · BMJ open · 2024
Çalışma türü: İki prospektif kohortun ikincil analizi
Kapsam: Kanada acillerinde 0–16 yaş; bir kohort 307, diğeri 1214 çocuk.
ÖZET
Çocukların yarısında belirtiler başvurudan yaklaşık 1,5–2 gün, %90’ında 3–5 gün sonra düzeldi. Bakım verenlerde belirgin uyku kaybı gözlendi.
Veriler 1999–2006 dönemine aittir; telefonla bildirilen belirtiler ve geniş yaş aralığı her küçük bebeğe aynı seyri öngörmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 39719296 · DOI: 10.1136/bmjopen-2023-080102
03 · HAFİF–ORTA KRUPTA NEBULİZE BUDESONİD
Nebulized budesonide for children with mild-to-moderate croup.
T P Klassen ve arkadaşları · The New England journal of medicine · 1994
Çalışma türü: Çift kör plasebo kontrollü randomize çalışma
Kapsam: 3 ay–5 yaş arası, hafif–orta krup skorlu 54 çocuk.
ÖZET
Budesonid kolunda son değerlendirme krup skoru medyanı 1, plaseboda 3’tü; acilden daha erken taburculuk gözlendi. Bir haftalık yatışlar sırasıyla 1 ve 7 çocuktu.
Küçük ve eski çalışma; oral deksametazona ek budesonid yararını veya güncel tedavilere üstünlüğü test etmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 8022437 · DOI: 10.1056/NEJM199408043310501
Eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavi yerine geçmez. Acil belirtilerde 112 aranmalıdır.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.