KSANTELAZMA

Ksantelazma, göz kapaklarında özellikle buruna yakın köşelerde beliren sarı, yumuşak ve çoğu zaman düz kabarıklık ya da plaklardır. Üst ve alt kapaklarda simetrik yerleşebilir. Yağ içeren hücrelerin birikimiyle oluşan ksantomların bir türüdür. Kan yağları yüksek kişilerde görülebileceği gibi lipid değerleri normal olanlarda da ortaya çıkabilir. Bu nedenle yalnız görünümden kolesterol düzeyi hakkında kesin sonuç çıkarılmaz.

Değerlendirme yalnız kozmetik görünümle sınırlı tutulmamalıdır. Hekim kolesterolü, kan şekerini, tiroit ve karaciğer işlevlerini incelemeyi önerebilir. Bu testlerin amacı lezyonun sarı olduğunu doğrulamak değil, eşlik eden durumları tanımaktır. Evde sıkmak, kesmek veya reçetesiz yakıcı ürünlerle çıkarmaya çalışmak göz çevresindeki deriye zarar verebilir. Çıkarma isteniyorsa güvenli yöntemin hekimle birlikte seçilmesi gerekir.

Çoğu tipik lezyon klinik görünümüyle tanınır; ancak sertleşmiş, alışılmadık dağılımlı veya tanısı belirsiz göz kapağı lezyonları aynı kabul edilmemelidir. Gerekirse doku örneği incelenir. Ksantelazmada üst dermiste yağ yüklü köpüksü hücreler görülür. Siringom, nekrobiyotik ksantogranulom ve bazı sistemik histiyositik hastalıklar benzer görünüm oluşturabilir. Ayırıcı tanı özellikle atipik olgularda yüzeysel bir kozmetik işlemden önce netleştirilmelidir.

Tedavide cerrahi çıkarma, lazer ve kimyasal uygulamalar gibi farklı seçenekler vardır. Seçim lezyonun derinliği, büyüklüğü, yerleşimi ve istenmeyen etki olasılığına göre yapılır. Geniş veya derin lezyonlarla küçük yüzeysel plakların aynı yöntemle ele alınması doğru değildir. İz, renk değişikliği ve göz kapağında çekilme olasılığı görüşülmelidir. Araştırmaların çoğu karşılaştırmasız olduğundan tek bir yöntemin herkes için üstün olduğu söylenemez.

Yakın tarihli bir karşılaştırmalı çalışmada, sınırlı ve iki taraflı lezyonları olan erişkinlerin bir tarafına cerrahi, diğer tarafına kimyasal tedavi uygulanmıştır. On iki haftalık değerlendirmede cerrahi daha yüksek temizlenme sağlamıştır. Ancak çalışma geniş lezyonları ve göz köşesine çok yakın odakları kapsamamıştır. Bu bulgular her ksantelazmaya veya uzun dönem tekrarlama riskine doğrudan genellenemez; araştırma sonucu kişisel işlem planının yerini tutmaz.