KÜÇÜK ÇOCUKLARDA OTİZM İÇİN DEĞİŞTİRİLMİŞ KONTROL LİSTESİ (M-CHAT-R/F)

M-CHAT-R/F, küçük çocuklarda otizm olasılığını değerlendiren, ebeveyn bildirimine dayalı iki aşamalı tarama aracıdır. İlk formun ardından gereken durumlarda yanıtları açıklığa kavuşturan takip görüşmesi yapılır. Sonuç, çocuğun kesin olarak otistik olduğunu veya olmadığını göstermez. Pozitif tarama, tanısal değerlendirme ve gelişimsel destek gereksiniminin araştırılmasını sağlar.

Özgün doğrulama araştırmasında 16.071 çocuk, 18 ve 24 aylık sağlıklı çocuk ziyaretlerinde taranmıştır. İlk aşamada en az üç, takipte en az iki puan alan çocukların yüzde 47,5’inde otizm tanısı konmuştur. Aynı grubun yüzde 94,6’sında herhangi bir gelişimsel gecikme veya kaygı saptanmıştır. Bunlar bu araştırmadaki pozitif sonuçlara ilişkin oranlardır; tek çocuk için kesin olasılık değildir.

Tarama, gelişimin sürekli izlenmesinden farklıdır fakat onun yerini almaz. CDC, ebeveynlerin ve bakım verenlerin gözlemlerini düzenli sağlık görüşmelerinin parçası olarak tanımlar. Çocuğun oyun, iletişim, öğrenme ve hareket becerileri zaman içinde izlenir. Kaygı varsa daha ayrıntılı değerlendirmeye geçilir; yalnız bir formun tamamlanması bütün gelişim alanlarının incelendiği anlamına gelmez.

Aileyle konuşurken sonuç bir etiket veya suçlama gibi sunulmamalıdır. NICE, ebeveynin kaygılarını dinlemeyi, olası gelişimsel durum hakkında konuşmaya zaman ayırmayı ve sonraki adımları birlikte belirlemeyi önerir. Aile değerlendirme gereksinimini ilk anda paylaşmayabilir. Klinik gözlem ile evde anlatılanlar farklıysa başka ortamlardan bilgi toplamak yararlı olabilir.

Gelişimsel güçlüğe yönelik destek için her zaman kesin otizm tanısının çıkmasını beklemek gerekmez. CDC, dil gecikmesi gibi belirli yakınmalara yönelik hizmetlerin tanı öncesinde başlayabileceğini belirtir. Yerel sağlık ve gelişim hizmetleri üzerinden uygun değerlendirme ve destek yolu planlanır. ABD’ye özgü başvuru ve finansman düzenlemeleri başka ülkelerin hizmet koşullarıyla aynı değildir.

Daha önce kazanılmış dil, sosyal veya motor becerilerin kaybı ayrıca önem taşır. NICE, üç yaşından küçük çocukta dil veya sosyal beceri gerilemesinde otizm ekibine sevki önerir. Her yaşta motor gerilemede önce çocuk hekimi veya çocuk nörolojisi değerlendirmesi gerekir. Düşük tarama puanı bu klinik bulguları önemsizleştirmez ve gerekli değerlendirmeyi erteletmez.