KURU GÖZ HASTALIĞI
ÖZET
Kuru göz, gözyaşı filmi veya göz yüzeyi dengesizliğiyle rahatsızlık ve görsel dalgalanma yapan çok etkenli hastalıktır. Yalnız gözyaşı azlığı değildir; kapak, inflamasyon ve sinirsel mekanizmalar rol oynayabilir. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Gözyaşı filmi ve oküler yüzey, alt tip ve basamaklı tedavi; Sjögren yalnız bir neden.
NASIL HİSSEDİLİR?
Yanma, batma, kum varmış hissi, kızarıklık, ışık hassasiyeti ve bulanıklık görülebilir. İleri yaş, kontakt lens ve bazı otoimmün hastalıklar riski artırır. Şiddetli ve tedavisiz yüzey kuruluğu korneayı zedeleyebilir. [3]
GÜNLÜK BAKIM VE BEKLENTİ
Duman, doğrudan klima ve rüzgârı azaltmak; ekran kullanımına aralar vermek ve uygun yapay gözyaşı kullanmak rahatlatabilir. Kullanılan sistemik ilaçlar hekimle gözden geçirilir; kişi kendi kendine kesmez. Ağır olgularda reçeteli damla, gözyaşını koruyan tıkaç veya kapak sorununun düzeltilmesi gerekebilir. [3]
Omega-3 desteği herkeste etkili bir tedavi değildir: büyük DREAM araştırmasında belirtiler ve yüzey bulguları plasebodan daha iyi düzelmemiştir. Takviye, tanı ve nedene yönelik bakımın yerine konmamalıdır. [7]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Başlangıç, gün içi değişim, ekran ve çevre tetikleyicileri, kontakt lens, önceki göz ameliyatı ve damlalar sorgulanır. Kuruluğa ağız kuruluğu veya tükürük bezi şişliği eşlik ediyorsa sistemik neden araştırılır. Belirti yoğunluğu ile yüzey bulgularının uyumsuzluğu kaydedilir. [4]
Sjögren ve romatoid artrit gibi hastalıkların varlığı ağır oküler bulgularla ilişkili olabilir; bu nedenle sistemik öykü önemlidir. Ancak semptom skoru sistemik hastalık varlığını güvenilir biçimde göstermez. [8]
FİZİK MUAYENE
Yüzey boyanması, gözyaşı filmi stabilitesi ve gerektiğinde osmolarite değerlendirilir. Kapak kapanması, kırpma, meibomian bez açıklıkları, salgı kalitesi ve gözyaşı hacmi alt tipi belirlemeye yardımcıdır. [1]
AYIRICI TANI
Alerjik veya enfeksiyöz konjonktivit, blefarit, kontakt lens ilişkili yüzey hastalığı ve nöropatik oküler ağrı değerlendirilir. Bulgusu az, kalıcı ve tedaviye dirençli ağrıda yalnız damla artırmak yerine sinirsel ağrı mekanizmaları araştırılır. [4]
TANISAL YAKLAŞIM
TANISAL ÇERÇEVE
TFOS DEWS III yaklaşımında OSDI-6 puanının en az 4 olması ileri değerlendirmeyi başlatır; yakınmalarla birlikte en az bir homeostaz bozukluğu bulgusu gerekir. Bunlar invaziv olmayan kırılma zamanının 10 saniyeden kısa olması, osmolaritenin en az 308 mOsm/L veya gözler arası farkın 8 mOsm/L üzerinde olması ya da anlamlı yüzey boyanmasıdır. [6]
Boyanma ölçütleri korneada 5’ten fazla nokta, konjonktivada 9’dan fazla nokta veya kapak kenarında en az 2 mm uzunluk ve yüzde 25 genişlikte boyanmayı içerir. Test yöntemi ve göz yüzeyi muayenesi birlikte yorumlanır; yalnız anket veya yalnız Schirmer sonucu hastalığı tümüyle açıklamaz. [6]
TEDAVİ
NEDENE GÖRE TEDAVİ
Tedavi nedene yöneliktir: gözyaşını destekleme, koruma veya üretimini uyarma; meibomian bozuklukta ısıtma ve kapak bakımı; inflamasyonda hekim gözetiminde antiinflamatuvarlar. Biyolojik gözyaşları ve ileri cihazlar seçilmiş dirençli olgularda değerlendirilir. [2]
Sık damla gerektiren veya toksisite riski olanlarda koruyucusuz preparatlar düşünülür. Kısa süreli kortikosteroid, siklosporin/lifitegrast, punktum oklüzyonu, terapötik lens ve cerrahi seçeneklerinin yeri hastalık şiddeti ve mekanizmaya göre belirlenir; steroidler kontrolsüz kullanılmaz. [5]
İZLEM VE ÖNERİLER
Kontrolde yakınmalar kadar kornea boyanması, film stabilitesi, kapak bulguları, uygulama tekniği ve tedaviye uyum karşılaştırılır. Kontrol aralığı hasarın şiddetine ve seçilen tedaviye bağlıdır; bazı antiinflamatuvarların yanıtı aylar alabilir. Kötüleşme veya enfeksiyon bulgusu sıradan tedavi başarısızlığı olarak değerlendirilmez. [5]
Depresyon ve yaşam kalitesi güçlükleri eşlik edebilir. Bu ilişki yüzey hastalığını geçersiz kılmaz; gerektiğinde iki sorun birlikte ele alınır. [9]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
GECİKMEMESİ GEREKEN DURUMLAR
Yeni belirgin görme azalması, şiddetli tek taraflı ağrı veya enfeksiyon düşündüren görünüm kuru göze bağlanmadan acil göz değerlendirmesi gerektirir. Özellikle kontakt lensle ilişkili ağrı ve kızarıklıkta kornea hastalığı dışlanmalıdır. [4]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
AYIRICI DEĞERLENDİRME
Özellikler birlikte değerlendirilir; tablo tek başına tanı koydurmaz.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- TFOS DEWS III: Diagnostic Methodology ↗
Wolffsohn ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26
- TFOS DEWS III: Management and Therapy ↗
Jones ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26
- Dry Eye ↗
National Eye Institute · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26
- TFOS DEWS II: Diagnostic Methodology ↗
TFOS · Kaynak tarihi: 2017 · Erişim: 2026-10-26
- TFOS DEWS II: Management and Therapy ↗
TFOS · Kaynak tarihi: 2017 · Erişim: 2026-10-26
- TFOS DEWS III: Executive Summary ↗
TFOS · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26
- n-3 Fatty Acid Supplementation for the Treatment of Dry Eye Disease. ↗
Dry Eye Assessment and Management Study Research Group, Asbell, Maguire, Pistilli, Ying, Szczotka-Flynn, Hardten, Lin, Shtein · Kaynak tarihi: 2018 · Erişim: 2026-10-26
- Systemic Conditions Associated with Severity of Dry Eye Signs and Symptoms in the Dry Eye Assessment and Management Study. ↗
Yu, Bunya, Maguire, Asbell, Ying, Dry Eye Assessment and Management Study Research Group · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26
- Association Between Depression and Severity of Dry Eye Symptoms, Signs, and Inflammatory Markers in the DREAM Study. ↗
Zhou, Murrough, Yu, Roy, Sayegh, Asbell, Maguire, Ying, DREAM Study Research Group · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 11 ARAŞTIRMA
Aşağıdaki çalışmalar farklı klinik soruları aydınlatır; tedavi seçiminde çalışma popülasyonu ve tasarımı dikkate alınmalıdır.
01 · MEİBOMİAN BEZ BOZUKLUĞUNDA PERFLOROHEKSİLOKTAN: GOBI
NOV03 for Dry Eye Disease Associated with Meibomian Gland Dysfunction: Results of the Randomized Phase 3 GOBI Study.
Joseph Tauber, Gregg J Berdy, David L Wirta, Sonja Krösser, Jason L Vittitow, GOBI Study Group · Ophthalmology · 2023
Çalışma türü: Çift maskeli, salin kontrollü faz 3 randomize çalışma
Kapsam: Meibomian bez bozukluğu bulunan 599 erişkin randomize edildi; 597 kişi tedavi aldı.
ÖZET
Sekiz haftada perfloroheksiloktan, hipotonik saline göre kornea boyanmasını ve kuruluk puanını daha fazla azalttı. Ciddi oküler advers olay bildirilmedi.
Yalnız seçilmiş meibomian bez bozukluğu fenotipini ve kısa izlemi temsil eder; tüm kuru göz nedenlerine genellenemez. Özet değerlendirilmiştir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 36574848 · DOI: 10.1016/j.ophtha.2022.12.021
02 · DREAM: OMEGA-3 DESTEĞİNİN PLASEBOYLA KARŞILAŞTIRILMASI
n-3 Fatty Acid Supplementation for the Treatment of Dry Eye Disease.
Dry Eye Assessment and Management Study Research Group, Penny A Asbell, Maureen G Maguire, Maxwell Pistilli, Gui-shuang Ying, Loretta B Szczotka-Flynn, David R Hardten, Meng C Lin, Roni M Shtein · The New England journal of medicine · 2018
Çalışma türü: Çok merkezli, çift kör randomize çalışma
Kapsam: Orta-ağır kuru gözlü 535 kişi; aktif destek 349, zeytinyağı plasebo 186.
ÖZET
On iki aylık çalışmada günlük 3.000 mg deniz kaynaklı omega-3, belirtiler veya temel gözyaşı ve yüzey testlerinde plaseboya anlamlı üstünlük sağlamadı. Her iki grupta belirtiler azaldı.
Sonuç belirli preparat, doz ve popülasyona aittir; beslenme eksikliklerinin tedavisini değerlendirmez. Yalnız özet okunmuştur.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 29652551 · DOI: 10.1056/NEJMoa1709691
03 · BALIK YAĞI VE KRİLL YAĞININ KISA DÖNEM KARŞILAŞTIRILMASI
A Randomized, Double-Masked, Placebo-Controlled Clinical Trial of Two Forms of Omega-3 Supplements for Treating Dry Eye Disease.
Laura A Deinema, Algis J Vingrys, Chinn Yi Wong, David C Jackson, Holly R Chinnery, Laura E Downie · Ophthalmology · 2017
Çalışma türü: Tek merkezli, çift maskeli, plasebo kontrollü randomize çalışma
Kapsam: Hafif-orta kuru gözlü 60 katılımcı; 54 kişi çalışmayı tamamladı.
ÖZET
Doksan günde her iki omega-3 grubunda plaseboya göre osmolarite azaldı ve film stabilitesi arttı; semptom üstünlüğü yalnız krill yağı grubunda saptandı.
Küçük örneklem ve kısa izlem; DREAM ile farklı popülasyon ve formülasyonlar kullanılmıştır. Tek başına rutin takviye önerisini kanıtlamaz; erişim özet düzeyindedir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 27817918 · DOI: 10.1016/j.ophtha.2016.09.023
04 · YOĞUN ATIMLI IŞIK VE MEİBOMİAN BEZ EKSPRESYONU
Intense pulsed light improves signs and symptoms of dry eye disease due to meibomian gland dysfunction: A randomized controlled study.
Rolando Toyos, Neel R Desai, Melissa Toyos, Steven J Dell · PloS one · 2022
Çalışma türü: Hasta ve değerlendirici maskeli randomize çalışma
Kapsam: Orta-ağır meibomian bez bozukluğu; dört IPL veya taklit seansına her iki grupta bez ekspresyonu eklendi.
ÖZET
Son seanstan dört hafta sonra gözyaşı kırılma zamanı ve bazı bez göstergeleri IPL lehineydi. OSDI ve yapay gözyaşı kullanımında gruplar arasında anlamlı fark yoktu.
Her iki grup aktif eş tedavi aldı; tüm semptom ölçütleri düzelmedi. Uzun dönem ve diğer fenotipler hakkında sonuç çıkarılamaz. Yalnız özet.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35737696 · DOI: 10.1371/journal.pone.0270268
05 · YAPAY GÖZYAŞLARININ TEK DAMLA SONRASI KARŞILAŞTIRILMASI
Effect of different artificial tears on tear film parameters in dry eye disease.
Moumi Maity, Manindra Bikram Allay, Md Hasnat Ali, Sayan Basu, Swati Singh · Optometry and vision science : official publication of the American Academy of Optometry · 2025
Çalışma türü: Prospektif, çift maskeli randomize kontrollü çalışma
Kapsam: Orta dereceli kuru gözlü 100 kişi, beş formülasyon grubuna ayrıldı.
ÖZET
Bir saatlik gözlemde tüm formülasyonlar invaziv olmayan kırılma zamanını artırdı; bu ölçütte ürünler arasında anlamlı fark yoktu. Bazı hyalüronat içeren ürünlerde öznel rahatlama daha fazlaydı.
Tek damla ve bir saatlik yanıt, kronik etkinlik ya da bir markanın kalıcı üstünlüğü değildir. Yalnız özet.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 39729080 · DOI: 10.1097/OPX.0000000000002206
06 · AKOLTREMON: COMET-2 VE COMET-3
Acoltremon Ophthalmic Solution 0.003% for Signs and Symptoms of Dry Eye Disease: Results of Phase 3 Pivotal COMET-2 and COMET-3 Studies.
Guruprasad R Pattar, David Wirta, Gary Jerkins, James Paauw, Eugene B McLaurin, Alex Liu, David G Evans, Kenneth Kenyon, Nancy Cline, Preeya K Gupta, Ian Meng, Michelle Senchyna, COMET-2 and COMET-3 Study Groups · Ophthalmology · 2026
Çalışma türü: İki çift maskeli, taşıyıcı kontrollü faz 3 randomize çalışma
Kapsam: En az 30 yaşında kuru göz hastaları; çalışmalarda sırasıyla 465 ve 466 kişi.
ÖZET
On dördüncü gün Schirmer testinde en az 10 mm artış her iki çalışmada akoltremonla daha sıktı. Yirmi sekizinci gün SANDE semptom ölçütü iki çalışmadan yalnız COMET-2’de anlamlı üstünlük gösterdi.
Gözyaşı üretimi yanıtı semptom yanıtıyla eş tutulmamalıdır. Doksan günlük izlem ve seçilmiş katılımcılar; yerel ruhsat/erişim önerisi değildir. Yalnız özet.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 41038456 · DOI: 10.1016/j.ophtha.2025.09.018
07 · SJÖGREN İLİŞKİLİ AĞIR KURU GÖZDE LAKRİMAL BEZ HÜCRE TEDAVİSİ
Allogeneic mesenchymal stem cell therapy for dry eye disease in patients with Sjögren's syndrome: A randomized clinical trial.
Michael Møller-Hansen, Ann-Cathrine Larsen, Anne K Wiencke, Lene Terslev, Volkert Siersma, Tobias T Andersen, Adam E Hansen, Helle Bruunsgaard, Mandana Haack-Sørensen, Annette Ekblond, Jens Kastrup, Tor P Utheim, Steffen Heegaard · The ocular surface · 2024
Çalışma türü: Çift kör randomize enjeksiyon karşılaştırması ve randomize olmayan gözlem kolu
Kapsam: Ağır Sjögren kuru gözlü 54 kişi: hücre 20, taşıyıcı 20, gözlem 14.
ÖZET
Her iki enjeksiyon kolunda gözleme göre OSDI daha fazla azaldı. Hücre kolunda bazı testler başlangıca göre düzelse de gruplar arası üstünlük çoğu ölçütte gösterilmedi.
Gözlem kolu randomize değildir; taşıyıcının da yanıt vermesi özgül hücre etkisini belirsizleştirir. Deneysel yaklaşım, rutin tedavi değildir. Yalnız özet.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 38049032 · DOI: 10.1016/j.jtos.2023.11.007
08 · DREAM VERİLERİNDE DEPRESYON VE KURU GÖZ ŞİDDETİ
Association Between Depression and Severity of Dry Eye Symptoms, Signs, and Inflammatory Markers in the DREAM Study.
Yi Zhou, James Murrough, Yinxi Yu, Neeta Roy, Rony Sayegh, Penny Asbell, Maureen G Maguire, Gui-Shuang Ying, DREAM Study Research Group · JAMA ophthalmology · 2022
Çalışma türü: Randomize çalışma verilerinin ikincil kesitsel ve uzunlamasına analizi
Kapsam: Orta-ağır kuru gözlü 535 katılımcı bir yıl izlendi.
ÖZET
Depresyon taraması pozitif olanlarda semptomlar ve birleşik klinik bulgu puanı daha kötüydü; değerlendirilen inflamasyon belirteçleri depresyon durumuna göre farklı değildi.
İlişki nedensellik değildir; depresyon taraması psikiyatrik tanıyla eşdeğer değildir. Kuru gözün psikolojik olduğu anlamına gelmez. Yalnız özet.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35266971 · DOI: 10.1001/jamaophthalmol.2022.0140
09 · SİSTEMİK HASTALIKLAR VE KURU GÖZ BULGULARI
Systemic Conditions Associated with Severity of Dry Eye Signs and Symptoms in the Dry Eye Assessment and Management Study.
Kimberley Yu, Vatinee Bunya, Maureen Maguire, Penny Asbell, Gui-Shuang Ying, Dry Eye Assessment and Management Study Research Group · Ophthalmology · 2021
Çalışma türü: DREAM çalışmasının gözlemsel ikincil analizi
Kapsam: Yirmi yedi ABD merkezinde orta-ağır kuru gözlü 535 erişkin.
ÖZET
Sjögren, rozasea, romatoid artrit, periferik arter hastalığı ve günlük sigara öyküsü daha ağır birleşik bulgu puanıyla ilişkiliydi. İncelenen durumlar OSDI ile anlamlı ilişkili değildi.
Özbildirimli hastalık öyküsü ve gözlemsel analiz nedenselliği sınırlar; hastalık varlığı tek başına kuru göz alt tipini tanımlamaz. Yalnız özet.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 33785415 · DOI: 10.1016/j.ophtha.2021.03.030
10 · KURU GÖZÜN VERİ TEMELLİ ALT TİPLERİ
Classification of dry eye disease subtypes.
M Vidal-Rohr, J P Craig, L N Davies, J S Wolffsohn · Contact lens & anterior eye : the journal of the British Contact Lens Association · 2024
Çalışma türü: Toplum kökenli kohortta klinik sınıflama çalışması
Kapsam: Birleşik Krallık’tan 261 kişi; ortalama yaş 42,4.
ÖZET
Meibografi, lipid tabakası, buharlaşma ve gözyaşı menisküsü verileriyle buharlaşma baskın hastalık daha sık bulundu; bazı hastalar karma veya sınıflandırılamayan gruptaydı.
Türetilen eşikler tüm cihazlar ve toplumlar için doğrulanmış evrensel tanı sınırları değildir. Klinik ölçümlerin birlikte yorumunu destekler. Yalnız özet.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 38969607 · DOI: 10.1016/j.clae.2024.102257
11 · GÜLME EGZERSİZİ VE HYALÜRONAT DAMLA
Effect of laughter exercise versus 0.1% sodium hyaluronic acid on ocular surface discomfort in dry eye disease: non-inferiority randomised controlled trial.
Jing Li, Yinglin Liao, Shi-Yao Zhang, Ling Jin, Nathan Congdon, Zixin Fan, Yangfa Zeng, Yingfeng Zheng, Zuguo Liu, Yizhi Liu, Lingyi Liang · BMJ (Clinical research ed.) · 2024
Çalışma türü: Değerlendirici maskeli, aşağı kalmama randomize çalışması
Kapsam: 18–45 yaşında 299 katılımcı; kornea boyanması sınırlı semptomatik kuru göz.
ÖZET
Sekiz haftada OSDI değişimi bakımından egzersiz, yüzde 0,1 sodyum hyalüronata önceden belirlenen sınır içinde aşağı kalmadı. Diğer ikincil ölçütlerin çoğunda fark yoktu.
Katılımcılar maskelenmedi; ağır yüzey hasarı, ileri yaş ve diğer tedavilerle eşdeğerlik göstermez. Standart değerlendirme yerine geçmez. Yalnız özet.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 39260878 · DOI: 10.1136/bmj-2024-080474
Eğitim amaçlıdır; kişiye özel tanı, tedavi veya acil değerlendirme yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.