LAKTASYON DIŞI MEME İNFLAMASYONU VE GRANÜLOMATÖZ MASTİT
ÖZET
Emzirme dışında gelişen meme inflamasyonu tek bir hastalık değildir. Enfeksiyon, periduktal hastalık ve granülomatöz mastit farklı değerlendirme gerektirir. Kızarıklık veya kitle yalnız görünümle iyi huylu kabul edilmez; kanserle benzer bulgular olabilir. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Enfeksiyon/malignite dışlama ve biyopsi; emzirme mastitiyle aynı içerik değil.
HALK İÇİN: İLK ADIM
Emzirmeyen kişide sıcak, ağrılı, şiş veya kızarık meme hekim tarafından değerlendirilmelidir. Sigara, meme başı travması veya piercing ve diyabet gibi durumlar öyküde önemlidir. Kitleyi sıkmak veya kendiliğinden boşaltmaya çalışmak uygun değildir. [2]
UZUN SÜREN HASTALIK
Granülomatöz mastit bazen aylar boyunca dalgalanabilir ve tekrarlayabilir. İyi huylu olduğu biyopsiyle gösterilse bile yeni değişiklikler takip edilmelidir. Her kızarıklık antibiyotik gerektirmez; tedavi tanının ve kültür sonuçlarının karşılığı olmalıdır. [3]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Gebelik/emzirme zamanı, önceki ataklar, kullanılan antibiyotikler, sigara, meme başı müdahalesi, implant, bağışıklık baskılanması ve tüberküloz teması sorgulanır. Eklem ağrısı veya eritema nodozum sistemik inflamasyon açısından kaydedilir. [4]
FİZİK MUAYENE
Kitlenin yeri, yaygın kızarıklık, ciltte portakal kabuğu görünümü, meme başı değişimi, akıntı ve lenf düğümleri değerlendirilir. Ateş ve genel durum bozukluğu enfeksiyonun aciliyetini artırır; ateş olmaması maligniteyi veya lokal hastalığı dışlamaz. [1]
AYIRICI TANI
İnflamatuvar meme kanseri, tüberküloz, mantar enfeksiyonu, yabancı cisim reaksiyonu ve sistemik granülomatöz hastalıklar ayrılır. İdiopatik tanımı, belirlenebilir nedenler dışlandıktan sonra kullanılır. Görüntüleme tek başına bu ayrımı tamamlamaz. [4]
TANISAL YAKLAŞIM
DOKU VE MİKROBİYOLOJİ
Ultrason koleksiyon, kitle ve sinüsleri gösterir; granülomatöz mastit tanısı kor biyopsiyle doğrulanır. Sıvı/doku uygun kültüre gönderilir; klinik bağlama göre aerob/anaerob bakteriler, Corynebacterium, mikobakteri ve mantar araştırılır. Malignite dışlanmadan ve enfeksiyon değerlendirilmeden immün baskılama başlanmaz. [3]
TEDAVİ
TANIYA YÖNELİK TEDAVİ
Corynebacterium ile ilişkili kistik nötrofilik tipte uygun antibiyotik düşünülür; başka bakteri saptanmayan ve bu özellikleri taşımayan granülomatöz mastitte kör antibiyotik önerilmez. Kötüleşen olguda intralezyonel steroid, dirençte sistemik tedavi uzman seçenekleridir. Rutin geniş eksizyon ve tekrarlayan aspirasyonlar granülomatöz inflamasyonun varsayılan tedavisi değildir. [3]
PERİDUKTAL HASTALIK
Periduktal/SMOLD hastalığında enfekte koleksiyon antibiyotik ve aspirasyonla yönetilebilir; fistül veya tekrarlayan ataklarda hastalıklı kanalların cerrahi çıkarılması gerekebilir. Bu yaklaşım idiopatik granülomatöz mastitle karıştırılmaz. [3]
İZLEM VE ÖNERİLER
Klinik muayene ve ultrasonla kitle, ağrı, cilt/sinüs ve rezidüel hastalık izlenir. Hafif, apse bulunmayan seçilmiş olguda gözlem mümkündür; büyüme veya yeni bulgu yaklaşımı değiştirir. Tedavi yanıtı ve nüks aynı uzman ekipçe değerlendirilmelidir. [4]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ÖNCELİKLİ BAŞVURU
Genel durum bozukluğu, nekrotik cilt veya belirgin apse acil meme cerrahisi değerlendirmesi gerektirir. Emzirmeyle ilişkili olmayan, düzelmeyen kızarıklık ve portakal kabuğu görünümünde kanser araştırması geciktirilmez; art arda antibiyotik vererek izlem uzatılmaz. [1]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
GEBELİK VE İLAÇ SINIRI
Gebelik planı, gebelik olasılığı ve emzirme tedaviden önce bildirilmelidir. Metotreksat gebelikte fetal zarar riski taşır; kontrasepsiyon ve ilaç değişimi uzmanla planlanır. Emzirmede karar doz ve eşlik eden ilaçlara göre uzman değerlendirmesi gerektirir; bu metin kişisel başlama/kesme talimatı değildir. [5]
KLİNİK DURUMLARI AYIRMA
Kararlar belirtiler, yaşam evresi, üreme planı ve klinik risklerle birlikte değerlendirilir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Mastitis and Breast Abscess ↗
Cornwall NHS · Kaynak tarihi: güncel web sürümü · Erişim: 2026-10-26
- Mastitis ↗
NHS · Kaynak tarihi: güncel web sürümü · Erişim: 2026-10-26
- 2025 Guidelines for the Management of Infectious and Inflammatory Lesions of the Breast ↗
ASBrS/SBI/CAP · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Management of granulomatous lobular mastitis: international multidisciplinary consensus (2021 edition) ↗
Yuan ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26
- Pregnancy, breastfeeding and fertility while taking methotrexate ↗
NHS · Kaynak tarihi: güncel web sürümü · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 4 ARAŞTIRMA
Seçilen çalışmalar klinik soruya göre okunmalıdır; tek bir sonuç tüm hasta gruplarına genellenemez.
01 · İDİOPATİK GRANÜLOMATÖZ MASTİTTE STEROİD YANITI
Methylprednisolone for idiopathic granulomatous mastitis: a prospective observational cohort study.
Tan QW; Zhang YN; Jia YP; Gou J; Lv Q; Yang XQ · Gland surgery · 2022
Çalışma türü: Prospektif gözlemsel kohort
Kapsam: Metilprednizolon alan 88 hasta.
ÖZET
Hastaların %80,7’sinde iyi yanıt bildirildi; tedavisi tamamlanan 63 kişinin 21’inde takipte nüks görüldü.
Kontrol grubu yok; steroid dozu herkes için standart reçete sayılmaz. İzlem süresi değişken ve nüks paydası tüm 88 hasta değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 36221278 · DOI: 10.21037/gs-22-484
02 · DİRENÇLİ VEYA TEKRARLAYAN HASTALIKTA KOMBİNASYON
Refractory and Recurrent Idiopathic Granulomatous Mastitis Treatment: Adaptive, Randomized Clinical Trial.
Shojaeian F; Haghighat S; Abbasvandi F; Houshdar Tehrani A; Najar Najafi N; Zandi A; Olfatbakhsh A; Sharifi M; Hashemi E; Nafissi N; Najafi S · Journal of the American College of Surgeons · 2024
Çalışma türü: Uyarlamalı randomize klinik çalışma
Kapsam: Tekrarlayan veya tedaviye dirençli idiopatik granülomatöz mastiti olan 318 hasta; destek, prednizolon veya metotreksat ile düşük doz steroid grupları.
ÖZET
Kombinasyon grubunda tam yanıt %94,3 bildirildi. Diğer iki kol yetersiz yanıt nedeniyle sonlandırıldı.
Çok dengesiz kol büyüklükleri ve uyarlamalı tasarım dikkatle değerlendirilmelidir; yeni tanı veya gebelikte evrensel ilk seçenek sonucu çıkarılmaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 38372343 · DOI: 10.1097/XCS.0000000000001046
03 · DİRENÇLİ MASTİTTE TNF İNHİBİTÖRLERİ
Idiopathic granulomatous mastitis: TNFi effectivity in a retrospective inception cohort.
Lermi N; Ekin A; Yağız B; Yıldırım F; Albayrak F; Sunkak S; Ermurat S; Tezcan D; Yamancan G; Ketenci Ertaş Ş; Özşen M; Ötegeçeli MA; Kart Köseoğlu H; Kısacık B; Koca SS; Bes C; Coşkun BN; Pehlivan Y; Dalkılıç E · Clinical rheumatology · 2025
Çalışma türü: Retrospektif başlangıç kohortu
Kapsam: Geleneksel tedavilere dirençli 25 hasta.
ÖZET
Tedavi süresi arttıkça hastalık skorlarının azaldığı bildirildi.
Kontrolsüz küçük kohort; rutin ilk basamak kullanım veya karşılaştırmalı üstünlük kanıtı değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40314853 · DOI: 10.1007/s10067-025-07468-y
04 · GRANÜLOMATÖZ MASTİTTE NÜKSÜ DEĞERLENDİRME
Idiopathic granulomatous mastitis: Management and predictors of recurrence in 474 patients.
Azizi A; Prasath V; Canner J; Gharib M; Sadat Fattahi A; Naser Forghani M; Sajjadi S; Farhadi E; Vasigh M; Kaviani A; Omranipour R; Habibi M · The breast journal · 2020
Çalışma türü: Retrospektif kohort
Kapsam: 474 hasta.
ÖZET
Nüks %24,8 olarak bildirildi; meme cilt lezyonları daha yüksek nüks olasılığıyla ilişkiliydi.
Tedaviler heterojen ve seçilim etkisine açık; bir yöntemin diğerinden üstünlüğünü kanıtlamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 32249491 · DOI: 10.1111/tbj.13822
Eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez. Acil belirtilerde 112 / acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.