İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

LARİNGEAL KANSER

ÖZET

Larenks kanseri, ses kutusu olarak bilinen gırtlağın kanseridir. Değerlendirme tümörün yerine, yayılımına ve ses-yutma işlevine göre yapılır; amaç kanseri kontrol ederken mümkün olan en iyi işlevi korumaktır. Organın yerinde kalması her zaman normal çalıştığı anlamına gelmez. [3,4]

Kaynaklar:[3][4]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

KAPSAM

Kalıcı ses değişimi, biyopsi ve organ koruyucu tedavi; orofarenks kanseri değil.

BELİRTİLER VE BAŞVURU

Geçmeyen ses kısıklığı veya ses değişikliği, boyunda kitle, yutma ağrısı/güçlüğü, kalıcı kulak ağrısı ve açıklanamayan kilo kaybı değerlendirilmelidir. Bu belirtilerin başka nedenleri de vardır; ancak yalnız reflü veya enfeksiyon varsayımıyla uzatılmamalıdır. [1,2]

Nefes almak belirgin zorlaşıyorsa, boğulur gibi oluyorsanız veya konuşacak kadar nefes alamıyorsanız 112’yi arayın. Daha hafif yeni nefes güçlüğü de gecikmeden değerlendirilmelidir. [1]

Kaynaklar:[1][2]

TANI VE EVRELEME

KBB uzmanı gırtlağı endoskopla değerlendirir; kesin tanı için doku örneği gerekir. Görüntüleme tümörün çevreye, lenf düğümlerine veya uzak bölgelere yayılımını araştırabilir. Her erken, küçük tümörde aynı görüntüleme paketi gerekli değildir. [2]

Kaynaklar:[2]

TEDAVİ SEÇENEKLERİ

Erken tümörlerde ağız içinden lazer cerrahisi, seçilmiş kısmi ameliyatlar veya radyoterapi seçenek olabilir. Daha ileri hastalıkta ameliyat, radyoterapi ve ilaç tedavileri birlikte planlanabilir. Boyundaki lenf düğümlerinin tedavisi tümörün yerine ve riskine bağlıdır. [3]

Bazı hastalarda gırtlağı koruyan kemoradyoterapi uygundur; bazı büyük ya da önceden iyi çalışmayan gırtlak tümörlerinde total larenjektomi daha uygun olabilir. Karar yalnız sesin korunmasına değil, güvenli yutmaya, nefes yoluna, genel sağlığa ve kişinin önceliklerine dayanır. [4]

Kaynaklar:[3][4]

TEDAVİ SONRASINDA YAŞAM

Ses, yutma, beslenme, diş sağlığı ve psikolojik destek tedavinin parçasıdır. Sigaranın bırakılması önemlidir. Kontroller yalnız nüksü değil geç yan etkileri ve yeni kanserleri de araştırır. [4,6]

Total larenjektomi sonrası solunum kalıcı boyun açıklığından, yani stomadan olur; ağız ve burun akciğere giden yol değildir. Stoma bakımı ve alternatif konuşma yöntemleri ekip tarafından öğretilir. Acil durumda total larenjektomi geçirdiğinizi mutlaka bildirin; ağızdan ağıza solutma etkisizdir. [7]

Kaynaklar:[4][6][7]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

AYIRICI TANI

Ses kısıklığı ve larengeal lezyonlarda benign, premalign ve malign süreçler histolojiyle ayrılır; görüntüleme biyopsinin yerine geçmez. Tedavi sonrası yeni lezyon veya işlev bozulması da endoskopik değerlendirme ve gerektiğinde yeniden örnekleme gerektirir. [2,6]

Kaynaklar:[2][6]

TANISAL YAKLAŞIM

TANIYI DOĞRULAMA VE İŞLEVSEL BAŞLANGIÇ DEĞERLENDİRMESİ

Tam baş-boyun muayenesi, fleksibl laringoskopi ve yeterli derinlikte biyopsiyle invazyon değerlendirilir. Displazi/in situ lezyonlar invaziv karsinomdan ayrılır. Ses teli hareketi, aspirasyon, hava yolu, beslenme ve akciğer rezervi başlangıçta kaydedilir. İleri hastalıkta diş hekimliği, diyetisyen ve konuşma-yutma değerlendirmesi planlanır. [2]

Larenks kanserine orofarenksin HPV/p16 yaklaşımı otomatik aktarılmaz; rutin p16/HPV testi Alberta kılavuzunda önerilmez. [2]

Kaynaklar:[2]

TEDAVİ

ERKEN HASTALIK VE FONKSİYON KORUMA

T1–T2 N0 hastalıkta tek modaliteli cerrahi veya radyoterapi değerlendirilebilir. Teknik seçim tümörün erişilebilirliği, beklenen ses-yutma sonucu, yerel deneyim ve hasta tercihiyle yapılır. Küçük lazer karşılaştırmaları tek yöntemin herkes için üstünlüğünü kanıtlamaz. [3,12]

Hipofraksiyone radyoterapiyi inceleyen prospektif çalışmaların meta-analizi lokal kontrol yararı ve daha fazla akut mukozit bildirmiştir; fraksiyon planı radyasyon onkolojisi tarafından seçilir. [13]

Kaynaklar:[3][12][13]

LOKAL İLERİ HASTALIK, BOYUN VE ADJUVAN TEDAVİ

Seçilmiş hastada eşzamanlı sisplatin-radyoterapi larenks koruma seçeneklerindendir. Ancak geniş T3/büyük T4a, kıkırdağı aşan uzanım veya belirgin başlangıç işlev kaybı olan hastada total larenjektomi tercih edilebilir. Anatomik koruma, işlevsel koruma ve sağkalım farklı sonuçlardır. Sisplatine uygunluk ve rehabilitasyona erişim değerlendirilir. [4]

Erken glottik N0 tümörlerin elektif boyun tedavi ihtiyacı supraglottik ve ileri tümörlerden farklıdır. Ameliyat sonrası pozitif sınır veya ekstranodal yayılım, uygun hastada eşzamanlı kemoradyoterapi için önemli yüksek risk bulgularıdır; yalnız diğer orta risk özelliklerinde kemoterapi katkısı daha belirsizdir. [3]

2025 Kore topluluğu rehberi erken/lokal ileri, küratif tedavi adayı hastalarda cerrahi, boyun, adjuvan ve kurtarma tedavileriyle yutma rehabilitasyonunu birlikte ele alır; metastatik veya yaygın rezeksiyona uygun olmayan hastalığa bu kapsam doğrudan genellenmez. [8]

Kaynaklar:[4][3][8]

PERİOPERATİF İMMÜNOTERAPİ, NÜKS VE METASTAZ

FDA’nın 2025 onayı, PD-L1 CPS ≥1 olan erişkin rezektabl lokal ileri baş-boyun skuamöz kanserinde perioperatif pembrolizumabı kapsar: cerrahi öncesi monoterapi, cerrahi sonrası radyoterapi ± sisplatinle devam ve ardından monoterapi. Bu, ameliyatın yerine ilaç verme veya tüm larenks kanserlerinde kemoradyoterapiye ekleme onayı değildir. Türkiye’de ruhsat/erişim ve bireysel uygunluk ayrıca kontrol edilmelidir. [5]

Nükste önce kurtarma cerrahisi veya diğer lokal seçeneklerin uygulanabilirliği değerlendirilir. Küratif lokal tedaviye uygun olmayan tekrarlayan/metastatik hastalıkta PD-L1, önceki tedaviler ve genel duruma göre sistemik seçenekler tartışılır. KEYNOTE-048’in baş-boyun karma popülasyonundaki sonuçları larenkse özgü kesin yarar büyüklüğü değildir. [14,17]

Kaynaklar:[5][14][17]

İZLEM VE ÖNERİLER

KONTROL VE REHABİLİTASYON

Laringoskopi ve baş-boyun muayenesi genellikle ilk yıl 1–3, ikinci yıl 2–6 ay arayla; üçüncü–beşinci yıllarda 4–8 ay arayla, sonra yıllık sürdürülür; kişisel risk ve tedaviye göre uyarlanır. Yeni ses, yutma veya boyun bulgusunda planlı kontrol beklenmez. [6]

Radyoterapi sonrası tiroid işlevi, diş/ağız kuruluğu; tüm tedaviler sonrası beslenme ve konuşma-yutma sorunları izlenir. Tedavi bitmesi rehabilitasyonun bittiği anlamına gelmez. [6]

Total larenjektomide stoma daralması, tıkaç veya protez sorunları için acil erişim planı gerekir. Stomaya su girişinden kaçınılır; ısı-nem değiştirici ve bakım eğitimi bireyselleştirilir. Solunum acilinde hava yolunun boyun stoması olduğu ekibe açıkça bildirilir. [7]

Kaynaklar:[6][7]

DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR

ALT BÖLGEYE ÖZGÜ EVRE VE BOYUN DEĞERLENDİRMESİ

Glottik, supraglottik ve subglottik primerler ayrılır. Glottik T1 hareketi normal ses telleriyle sınırlıdır; T1a tek, T1b iki teli kapsar. T2 komşu bölge uzanımı veya hareket azalmasıyla, T3 fiksasyon ya da belirli derin alan invazyonuyla tanımlanabilir. Tiroid kıkırdağı dış korteksini aşan veya larenks dışına çıkan glottik hastalık T4a olabilir. N ve M ayrıca evrelenir. [3]

Boyun BT/MR ve gerektiğinde toraks/PET-BT klinik evreye göre kullanılır; endoskopide tamamen değerlendirilen küçük T1a lezyon görüntüleme gerektirmeyebilir. [2]

Kaynaklar:[3][2]

AYIRICI DEĞERLENDİRME

Özellikler birlikte değerlendirilir; tablo tek başına tanı koydurmaz.

Kaynaklar:[3][4][14][17]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Symptoms of laryngeal cancer ↗

    NHS · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26

  2. Laryngeal Cancer: HN-009 ↗

    Alberta Health Services · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26

  3. Laryngeal Cancer Treatment (PDQ), Health Professional ↗

    NCI · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26

  4. Use of Larynx-Preservation Strategies: ASCO Guideline Update Summary ↗

    ASCO · Kaynak tarihi: 2018 · Erişim: 2026-10-26

  5. Neoadjuvant and adjuvant pembrolizumab approval for resectable locally advanced HNSCC ↗

    FDA · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26

  6. After Laryngeal and Hypopharyngeal Cancer Treatment ↗

    American Cancer Society · Kaynak tarihi: erişim 2026 · Erişim: 2026-10-26

  7. Caring for a laryngeal stoma and voice prosthesis after a laryngectomy ↗

    Cambridge University Hospitals · Kaynak tarihi: erişim 2026 · Erişim: 2026-10-26

  8. Guidelines for the Treatment of Laryngeal Cancer ↗

    Korean Society of Head and Neck Surgery · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26

  9. Induction chemotherapy plus radiation compared with surgery plus radiation in patients with advanced laryngeal cancer. ↗

    Department of Veterans Affairs Laryngeal Cancer Study Group, Wolf, Fisher, Hong, Hillman, Spaulding, Laramore, Endicott, McClatchey, Henderson · Kaynak tarihi: 1991 · Erişim: 2026-10-26

  10. Concurrent chemotherapy and radiotherapy for organ preservation in advanced laryngeal cancer. ↗

    Forastiere, Goepfert, Maor, Pajak, Weber, Morrison, Glisson, Trotti, Ridge, Chao, Peters, Lee, Leaf, Ensley, Cooper · Kaynak tarihi: 2003 · Erişim: 2026-10-26

  11. Long-term results of RTOG 91-11: a comparison of three nonsurgical treatment strategies to preserve the larynx in patients with locally advanced larynx cancer. ↗

    Forastiere, Zhang, Weber, Maor, Goepfert, Pajak, Morrison, Glisson, Trotti, Ridge, Thorstad, Wagner, Ensley, Cooper · Kaynak tarihi: 2013 · Erişim: 2026-10-26

  12. Randomized controlled single-blinded clinical trial of functional voice outcome after vascular targeting KTP laser microsurgery of early laryngeal cancer. ↗

    Strieth, Ernst, Both, Hirth, Pfisterer, Künzel, Eder · Kaynak tarihi: 2019 · Erişim: 2026-10-26

  13. Moderate hypofractionation for early laryngeal cancer improves local control: a systematic review and meta-analysis. ↗

    Benson, Prashanth, Mallick · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-26

  14. Prognostic indicators and survival in salvage surgery for laryngeal cancer. ↗

    Fletcher, Gal, Ebelhar, Valentino, Brill, Dressler, Aouad · Kaynak tarihi: 2017 · Erişim: 2026-10-26

  15. Characteristics and outcomes of young patients with laryngeal cancer: National hospital-based retrospective cohort analysis. ↗

    Yang, Tanamal, Tibbetts, Sumer, Blackwell, Schostag, Sher, Day · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26

  16. Neoadjuvant and Adjuvant Pembrolizumab in Locally Advanced Head and Neck Cancer. ↗

    Uppaluri ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26

  17. Pembrolizumab With or Without Chemotherapy in Recurrent or Metastatic Head and Neck Squamous Cell Carcinoma: Updated Results of the Phase III KEYNOTE-048 Study. ↗

    Harrington, Burtness, Greil, Soulières, Tahara, de Castro, Psyrri, Brana, Basté, Neupane, Bratland, Fuereder, Hughes, Mesia, Ngamphaiboon, Rordorf, Wan Ishak, Lin, Gumuscu, Swaby, Rischin · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 9 ARAŞTIRMA

Aşağıdaki çalışmalar farklı klinik soruları aydınlatır; tedavi seçiminde çalışma popülasyonu ve tasarımı dikkate alınmalıdır.

01 · VA ÇALIŞMASI: İLERİ LARENKS KANSERİNDE ORGAN KORUMA STRATEJİSİ

Induction chemotherapy plus radiation compared with surgery plus radiation in patients with advanced laryngeal cancer.

Department of Veterans Affairs Laryngeal Cancer Study Group, Gregory T Wolf, Susan Gross Fisher, Waun Ki Hong, Robert Hillman, Monica Spaulding, George E Laramore, James W Endicott, Kenneth McClatchey, William G Henderson · The New England journal of medicine · 1991

Çalışma türü: Randomize çalışma

Kapsam: Tedavi edilmemiş evre III–IV 332 hasta.

ÖZET

İndüksiyon kemoterapisi-radyoterapi ile cerrahi-radyoterapide iki yıllık sağkalım %68 idi; ilaç kolunda %36 kurtarma larenjektomisi gerekti.

Tarihsel ve seçilmiş popülasyon; tüm T4 veya işlevsiz larenkslerde cerrahi yerine geçmez.

02 · RTOG 91-11: EŞZAMANLI TEDAVİNİN ERKEN ORGAN KORUMA SONUÇLARI

Concurrent chemotherapy and radiotherapy for organ preservation in advanced laryngeal cancer.

Arlene A Forastiere, Helmuth Goepfert, Moshe Maor, Thomas F Pajak, Randal Weber, William Morrison, Bonnie Glisson, Andy Trotti, John A Ridge, Clifford Chao, Glen Peters, Ding-Jen Lee, Andrea Leaf, John Ensley, Jay Cooper · The New England journal of medicine · 2003

Çalışma türü: Üç kollu randomize çalışma

Kapsam: 547 lokal ileri larenks kanseri hastası.

ÖZET

İki yılda larenks korunması eşzamanlı sisplatin-radyoterapide %88, indüksiyon kolunda %75, yalnız radyoterapide %70 idi; genel sağkalım benzer, kemoterapili kollarda ağır toksisite fazlaydı.

Organ korunması normal işlevle eşanlamlı değildir; aşağıdaki uzun takip aynı çalışmanın devamıdır.

03 · RTOG 91-11 UZUN DÖNEM İZLEMİ

Long-term results of RTOG 91-11: a comparison of three nonsurgical treatment strategies to preserve the larynx in patients with locally advanced larynx cancer.

Arlene A Forastiere, Qiang Zhang, Randal S Weber, Moshe H Maor, Helmuth Goepfert, Thomas F Pajak, William Morrison, Bonnie Glisson, Andy Trotti, John A Ridge, Wade Thorstad, Henry Wagner, John F Ensley, Jay S Cooper · Journal of clinical oncology : official journal of the American Society of Clinical Oncology · 2013

Çalışma türü: Randomize çalışmanın uzun takip analizi

Kapsam: 520 analiz edilen hasta; yaşayanlarda medyan 10,8 yıl izlem.

ÖZET

Eşzamanlı tedavi lokal kontrol ve larenks korunmasını artırdı; genel sağkalım anlamlı farklı değildi ve bu kolda kanser/tedavi dışı ölümler daha fazlaydı.

Önceki yayınla bağımsız hasta grubu değildir; rekabet eden ölüm nedenleri ve geç işlev kayıpları önemlidir.

04 · ERKEN GLOTTİK LEZYONDA KTP VE CO2 LAZER SONRASI SES

Randomized controlled single-blinded clinical trial of functional voice outcome after vascular targeting KTP laser microsurgery of early laryngeal cancer.

Sebastian Strieth, Benjamin P Ernst, Ina Both, Daniel Hirth, Lara N Pfisterer, Julian Künzel, Katharina Eder · Head & neck · 2019

Çalışma türü: Küçük randomize tek kör faz II çalışma

Kapsam: Yüksek dereceli displazi, in situ veya erken glottik kanserli 20 hasta.

ÖZET

KTP grubunda dokuzuncu haftadan itibaren ses engellilik skorları daha düşüktü.

Karma lezyonlar, 8 ve 12 kişilik kollar, altı aylık takip; uzun dönem onkolojik üstünlük göstermez.

05 · ERKEN GLOTTİK KANSERDE ILIMLI HİPOFRAKSİYON

Moderate hypofractionation for early laryngeal cancer improves local control: a systematic review and meta-analysis.

Rony Benson, G Prashanth, Supriya Mallick · European archives of oto-rhino-laryngology : official journal of the European Federation of Oto-Rhino-Laryngological Societies (EUFOS) : affiliated with the German Society for Oto-Rhino-Laryngology - Head and Neck Surgery · 2020

Çalışma türü: Prospektif çalışmaların sistematik derlemesi/meta-analizi

Kapsam: 5 çalışma, 1.153 hasta.

ÖZET

Hipofraksiyon daha iyi lokal kontrolle ilişkiliydi; genel sağkalım yararı gösterilmedi ve akut mukozit arttı.

Farklı fraksiyon rejimleri birlikte değerlendirilmiştir; kişisel radyasyon dozu önerisi değildir.

06 · KURTARMA LARENJEKTOMİSİ SONRASI PATOLOJİK RİSK

Prognostic indicators and survival in salvage surgery for laryngeal cancer.

Kyle T Fletcher, Thomas J Gal, Andrew J Ebelhar, Joseph Valentino, Yolanda M Brill, Emily V Dressler, Rony K Aouad · Head & neck · 2017

Çalışma türü: Retrospektif kohort

Kapsam: 2006–2014 döneminde 78 kurtarma larenjektomisi.

ÖZET

Perinöral/lenfovasküler invazyon, nodal hastalık ve ekstrakapsüler yayılım daha kötü sonuçlarla ilişkiliydi.

Küçük seçilmiş cerrahi kohort; bireysel sağkalım tahmini veya alternatif tedavi üstünlüğü çıkarılamaz.

07 · GENÇ LARENKS KANSERİ HASTALARININ ÖZELLİKLERİ

Characteristics and outcomes of young patients with laryngeal cancer: National hospital-based retrospective cohort analysis.

Alex Yang, Priscilla Tanamal, Kathleen Tibbetts, Baran Sumer, James-Michael Blackwell, Kelly Schostag, David Sher, Andrew Day · Head & neck · 2022

Çalışma türü: Ulusal hastane veri tabanı retrospektif kohortu

Kapsam: 25.029 hasta; 923 kişi 45 yaş altındaydı.

ÖZET

Yaş, cinsiyet, gelir ve seçilmiş hastalarda HPV durumu sonuçlarla ilişkiliydi.

HPV yalnız bir alt grupta test edilmişti; kayıt yanlılığı vardır, rutin HPV testi veya tedavi azaltımı gerekçesi değildir.

08 · KEYNOTE-689: CERRAHİ ÇEVRESİNDE PEMBROLİZUMAB

Neoadjuvant and Adjuvant Pembrolizumab in Locally Advanced Head and Neck Cancer.

Ravindra Uppaluri, Robert I Haddad, Yungan Tao, Christophe Le Tourneau, Nancy Y Lee, William Westra, Rebecca Chernock, Makoto Tahara, Kevin J Harrington, Arkadiy L Klochikhin, Irene Braña, Gustavo Vasconcelos Alves, Brett G M Hughes, Marc Oliva, Iane Pinto Figueiredo Lima, Tsutomu Ueda, Tomasz Rutkowski, Ursula Schroeder, Paul-Stefan Mauz, Thorsten Fuereder, Simon Laban, Nobuhiko Oridate, Aron Popovtzer, Nicolas Mach, Yevhen Korobko, Diogo Alpuim Costa, Anupama Hooda-Nehra, Cristina P Rodriguez, R Bryan Bell, Cole Manschot, Kimberly Benjamin, Burak Gumuscu, Douglas Adkins, KEYNOTE-689 Investigators · The New England journal of medicine · 2025

Çalışma türü: Açık faz III randomize çalışma

Kapsam: Rezektabl lokal ileri baş-boyun skuamöz kanserli 714 kişi; yalnız larenks değil.

ÖZET

CPS ≥1 grubunda üç yıllık olaysız sağkalım %58,2 ve %44,9 idi; ciddi immün yan etkiler ve tedaviyle ilişkili ölümler de bildirildi.

Ara analiz ve karma anatomik bölge popülasyonu; genel sağkalım olgun değildi. Cerrahisiz organ koruma denemesi değildir.

09 · KEYNOTE-048: TEKRARLAYAN/METASTATİK HASTALIKTA UZUN DÖNEM SONUÇLAR

Pembrolizumab With or Without Chemotherapy in Recurrent or Metastatic Head and Neck Squamous Cell Carcinoma: Updated Results of the Phase III KEYNOTE-048 Study.

Kevin J Harrington, Barbara Burtness, Richard Greil, Denis Soulières, Makoto Tahara, Gilberto de Castro, Amanda Psyrri, Irene Brana, Neus Basté, Prakash Neupane, Åse Bratland, Thorsten Fuereder, Brett G M Hughes, Ricard Mesia, Nuttapong Ngamphaiboon, Tamara Rordorf, Wan Zamaniah Wan Ishak, Jianxin Lin, Burak Gumuscu, Ramona F Swaby, Danny Rischin · Journal of clinical oncology : official journal of the American Society of Clinical Oncology · 2023

Çalışma türü: Faz III çalışmanın post hoc uzun takip analizi

Kapsam: 882 tekrarlayan/metastatik baş-boyun skuamöz kanserli hasta.

ÖZET

Pembrolizumab monoterapisi PD-L1 pozitif gruplarda, kemoterapiyle kombinasyon toplam popülasyonda kontrol rejimine karşı sağkalım yararını sürdürdü.

Çoklu test düzeltmesiz post hoc analiz; larenkse özgü yarar değildir ve perioperatif endikasyonla karıştırılmamalıdır.

Eğitim amaçlıdır; kişiye özel tanı, tedavi veya acil değerlendirme yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.