LATERAL EPİKONDİLİT

GENEL BAKIŞ

Lateral epikondilit, yaygın adıyla tenisçi dirseği, el bileğini ve parmakları açan kasların dirseğin dış tarafındaki tendon bağlantısında gelişen ağrılı bir sorundur. Tenis oynamayan kişilerde de sık görülür. Tendondaki yüklenme ve yapısal değişikliklerle ilişkilidir; adı iltihabı çağrıştırsa da her durumda basit bir akut iltihap gibi düşünülmemelidir. Çoğu kişi ameliyatsız yaklaşımla düzelir. [1]

BELİRTİLER, NEDENLER VE RİSKLER

Dirseğin dış tarafında hassasiyet, kavramayla ağrı ve ön kola yayılım görülebilir. Bardak kaldırmak, kapı kolunu çevirmek, tornavida kullanmak veya sıkı tokalaşmak yakınmayı artırabilir. Belirtiler çoğu zaman yavaş gelişir. Ağrının geceyi veya işi etkilemesi kişinin değerlendirilmesi için yeterli gerekçedir; sporcu olması gerekmez. [2]

Tekrarlayan kuvvetli kavrama, bilek hareketleri ve ön kol yüklenmesi riskle ilişkilidir. İş, ev işi, müzik aleti ve spor teknikleri birlikte sorgulanır. Bazı kişiler belirgin tetikleyici hatırlamaz. Tendonun mevcut kapasitesiyle günlük yük arasındaki ilişkiyi anlamak, yalnız ağrılı noktaya işlem yapmaktan daha yararlı bir rehabilitasyon planı oluşturabilir. [1,3]

TANISAL YAKLAŞIM VE AYIRICI TANI

Tanı genellikle öykü ve muayeneye dayanır. Hekim dış epikondil çevresindeki hassasiyeti ve dirençli el bileği/parmak açma sırasında ağrıyı değerlendirir. Boyundan yayılan ağrı, sinir sıkışması ve dirsek artriti benzer yakınmalar yapabilir. Uyuşma, farklı bölgede baskın ağrı veya gerçek güç kaybı varsa değerlendirme genişletilir. [1]

Röntgen, MR veya sinir testleri her kişide rutin olarak gerekli değildir; başka bir neden veya alışılmadık seyir düşünülüyorsa seçilir. Muayenede hangi hareketin ağrıyı oluşturduğu, işteki veya spordaki hareketle karşılaştırılmalıdır. Bu bilgi hem tanıya hem de hangi yükün geçici düzenleneceğine yardımcı olur. [1]

UYARILAR VE BAŞVURU

Yakınmalar özbakıma rağmen devam ediyor veya kötüleşiyorsa yeniden değerlendirme gerekir. Özellikle yeni uyuşma ya da farklılaşan kuvvet kaybı, yalnız tendon ağrısı olarak kabul edilmemelidir. Ciddi yaralanma sonrasında gelişen belirgin hareket kaybında da rutin tenisçi dirseği egzersizlerine başlamadan muayene gerekir. Yeni ağrıya neden olan egzersiz sürdürülmemelidir. [1,4]

Tablo mutlak istirahat yerine yönetilebilir yük düzenlemesini öne çıkarır. [3,4]

YÖNETİM VE TEDAVİ İLKELERİ

Başlangıçta ağrıyı artıran faaliyetlerin miktarı azaltılabilir; bütün kolu uzun süre kullanmamak hedef değildir. Uygun ağrı kontrolü, sıcak veya soğuk uygulama ve bazı kişilerde ön kol bandı geçici rahatlama sağlayabilir. İlaç seçimi kişisel hastalıklar ve birlikte kullanılan tedavilere göre yapılmalıdır. Bandın rahatlatması, tendonun bütün yükleri hemen kaldırabileceği anlamına gelmez. [2,3]

Rehabilitasyonda kademeli germe ve kuvvetlendirme esastır. İlk aşamada daha hafif yük seçilir; tolerans arttıkça ilerlenir. Egzersiz sonrası ağrı genel olarak kötüleşmemeli, ertesi güne belirgin alevlenme taşınmamalıdır. Böyle bir durum varsa tekrar, hız veya direnç azaltılarak program gözden geçirilir. İyileşme yavaş olabilir; düzenli fakat aşırı olmayan çalışma önemlidir. [4]

Steroid enjeksiyonu kısa süreli rahatlama sağlayabilse de uzun dönem sonuçları daha kötü etkileyebileceğine ilişkin kaygılar vardır; otomatik ilk seçenek değildir. Girişimler veya cerrahi ancak uzayan, uygun tedaviye rağmen düzelmeyen sorunlarda yarar-risk konuşularak değerlendirilmelidir. [3]

İZLEM, KORUNMA VE ÖZEL GRUPLAR

İzlemde ağrının yanı sıra kavrama, iş yüküne tolerans ve gündelik görevler değerlendirilir. İş gereği tekrarlayan yük taşıyan kişilerde uygulanabilir görev uyarlaması gerekir. Spora dönüşte teknik ve ekipman gözden geçirilebilir. Belirgin iyileşme olmaması halinde daha fazla aynı egzersizi yapmak yerine tanı ve yük planı yeniden ele alınmalıdır. [2–4]

KLİNİK AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki klinik akıl kartında sunulmuştur.