LAZER PERİFERİK İRİDOTOMİ
ÖZET
Lazer periferik iridotomi, gözün renkli bölümü olan irisin dış kenarında küçük bir açıklık oluşturulmasıdır. Amaç göz içi sıvısının dolaşımını kolaylaştırmak ve açı kapanmasıyla ilişkili tehlikeli basınç yükselmelerini önlemek veya tedavi etmektir. İşlem, bazı akut ataklarda ve dar boşaltım açısıyla ilişkili kronik sorunlarda değerlendirilir. Kaybolmuş görmeyi geri getirmek için değil, görmenin korunmasına yardımcı olmak için uygulanır. Her yüksek göz basıncının tedavisi aynı değildir.
Lazer çoğunlukla ayaktan yapılır. Önce görme ve basınç değerlendirilir; işlem sırasında göz yüzeyini uyuşturan damla ve özel bir temas merceği kullanılabilir. Hasta ışık parlamaları görebilir ve kısa tıklama sesleri duyabilir. Hazırlık damlaları geçici baş ağrısına yol açabilir. İşlem sonrası basınç yeniden kontrol edilir. Oluşturulan açıklık yeterli değilse genişletilmesi veya daha sonra tekrar lazer yapılması gerekebilir. Bu olasılık önceden açıklanmalıdır.
İridotomi bütün glokom riskini ortadan kaldırmaz. Açı dar kalabilir veya basınç yüksekliği devam edebilir; bu durumda altta yatan nedenlere göre ek tedavi gerekir. İnflamasyon, basınç artışı, kanama ve ışıkla ilişkili görsel yakınmalar olası sorunlardır. Tedavi sonrası verilen damlalar ve kontrol randevuları önemlidir. Açıklığın oluşmuş olması, gözün artık yaşam boyu izlenmesine gerek kalmadığı anlamına gelmez. Gözün yapısal özellikleri ve zamanla gelişen değişiklikler izlemde dikkate alınır.
Belirtisiz dar açısı bulunan herkesin koruyucu lazer yaptırması gerektiği sonucu çıkarılmamalıdır. Karar hastanın riskleri, muayene bulguları ve takip olanaklarıyla birlikte verilir. Çin toplumundan seçilen kişilerde yapılan uzun süreli araştırma, lazerin açı kapanması gelişimini azalttığını fakat mutlak ilerleme riskinin görece düşük kaldığını göstermiştir. Araştırmadaki anatomik veya basınçla ilişkili sonlanımlar, doğrudan körlüğün önlendiği iddiasıyla eş tutulamaz. Bulguların farklı hastalara aktarılmasında çalışma grubu ve izlem kayıpları dikkate alınmalıdır.
- iridotomi
- açı kapanması
- pupilla bloğu
- Nd:YAG
- göz basıncı
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU İÇİN İŞLEM SONRASI PLAN
Lazerden sonra bir süre bulanıklık veya hafif rahatsızlık olabilir. Eve dönüş için yardım planlamak uygundur; görme etkilenmişken araç kullanılmaz. Hekim açıkça değiştirmedikçe mevcut glokom ilaçları sürdürülür. Yeni damlaların süresi ve kontrole ne zaman gelineceği işlem yapan ekipten öğrenilir.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
KORUYUCU TEDAVİNİN SEÇİLMESİ
Ailede belirgin açı kapanması, tek işlevsel göz, yüksek hipermetropi veya acil göz hizmetine erişimin güç olması değerlendirmede önem taşır. Düzenli göz bebeği genişletilmesi gerektiren hastalıklar ve kullanılan ilaçlar da sorulur. Bu özellikler tek başına otomatik işlem kararı değil, uzman değerlendirmesi için bağlam oluşturur.
FİZİK MUAYENE
AÇININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Karanlık ortamda dinamik gonioskopi, açı kapanmasının tanısında ve tedavi sonrası açısal değişimin değerlendirilmesinde kullanılır. Ön segment OCT ve ultrason biyomikroskopisi yardımcı olabilir. Görüntüleme, klinik açı muayenesinin yerine otomatik olarak konmaz. Basınç yüksekliği, yapışıklıklar ve optik sinir hasarı hastalık evresini belirlemede birlikte değerlendirilir.
AYIRICI TANI
AÇIK İRİDOTOMİ İLE DEVAM EDEN DARLIK
Açık bir iridotomiye rağmen irisin trabeküler ağla teması sürebilir. Plato iris sendromu, ön yerleşimli siliyer cisimle ilişkili bir mekanizmadır. Bu nedenle her kalıcı açı darlığı, yalnız lazer açıklığının küçük olduğu varsayımıyla açıklanmaz; anatomik mekanizma yeniden değerlendirilir.
TANISAL YAKLAŞIM
ÇALIŞMANIN SONLANIMINI DOĞRU OKUMA
ZAP uzatmasında bir göz lazer alırken diğer göz kontrol olarak izlendi. Birincil açı kapanması sonlanımı; periferik yapışıklık, basınç yüksekliği veya akut kapanmayı birleştirdi. Uzun dönemde önemli sayıda göz izlemden kayboldu. Bu tasarım, lazerin bütün dar açılı hastalarda görme kaybını kesin önlediği biçiminde yorumlanamaz.
TEDAVİ
AKUT ATAK İLE ELEKTİF KORUMANIN AYRILMASI
Akut açı kapanması hızlı basınç düşürme ve semptomların giderilmesini gerektirir. İlk tedaviyi iridotomi, cerrahi iridektomi veya lens çıkarılması izleyebilir. Atak sonrasında doğal lensi bulunan diğer gözün koruyucu tedavisi de değerlendirilir. Bu süreç, belirtisiz düşük riskli bir kişide elektif karar verilmesinden farklıdır.
İZLEM VE ÖNERİLER
AÇIKLIK VE BASINCIN YENİDEN KONTROLÜ
Oluşturulan açıklık zamanla daralabilir veya kapanabilir. Kontrolde açıklığın işlevi ve basınç birlikte değerlendirilir; yeniden lazer veya uzun süreli damla gerekebilir. Kamaşma, çizgi görme veya çift görme gibi yakınmalar bildirilmeli, yalnız geçici ışık etkisi olarak varsayılmamalıdır. Hastanın beklentileri gerçekçi biçimde ele alınır.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
GECİKMEDEN BAŞVURU
Ani ağrılı kızarık göz, görme azalması veya bulanıklık, bulantı, kusma ya da baş ağrısı acil göz değerlendirmesi gerektirir. Daha önce iridotomi yapılmış olması bu belirtileri önemsizleştirmez. Rutin randevu beklenmeden yardım alınmalıdır.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Laser peripheral iridotomy treatment, Document 15731 ↗
Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2026-03-25 · Erişim: 2026-10-31
- Laser Peripheral Iridotomy, HEY264/2025 ↗
Hull University Teaching Hospitals NHS Trust · Kaynak tarihi: 2025-03-31 · Erişim: 2026-10-31
- YAG Laser Peripheral Iridotomy, PIU1365/1 ↗
Aneurin Bevan University Health Board · Kaynak tarihi: 2024-09 · Erişim: 2026-10-31
- Fourteen-Year Outcome of Angle-Closure Prevention with Laser Iridotomy in the Zhongshan Angle-Closure Prevention Study ↗
Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2023-08; düzeltme 2024-01 · Erişim: 2026-10-31
- The Management of Angle-Closure Glaucoma ↗
Royal College of Ophthalmologists · Kaynak tarihi: 2022-06 · Erişim: 2026-10-31
- Primary Angle-Closure Disease PPP 2025 ↗
American Academy of Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2025 sürümü · Erişim: 2026-10-31
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.
01 · ZAP: KORUYUCU İRİDOTOMİNİN UZUN DÖNEM SONUCU
Fourteen-Year Outcome of Angle-Closure Prevention with Laser Iridotomy in the Zhongshan Angle-Closure Prevention Study: Extended Follow-up of a Randomized Controlled Trial
Yixiong Yuan ve arkadaşları · Ophthalmology · 2023
Çalışma türü: Randomize çalışmanın 14 yıllık uzatması.
Kapsam: Başlangıçta iki gözünde açı kapanması şüphesi bulunan 50–70 yaşında 889 Çinli katılımcı.
ÖZET
Lazer grubunda birincil açı kapanması daha azdı; toplam ilerleme riski görece düşüktü.
Özet ve 2024 düzeltmesi okundu. Önemli izlem kaybı ve toplum seçimi, genellenebilirliği sınırlar.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 37030454 · DOI: 10.1016/j.ophtha.2023.03.024
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.