LEGG-CALVÉ-PERTHES HASTALIĞI

YAŞ, SÜRE VE KALÇA DIŞINDAKİ AĞRI

Başlangıç yaşı, topallama süresi, yükle ilişki, kalça/uyluk/diz ağrısı sorgulanır. [3] Travma dışı benzer tablolar için kortikosteroid kullanımı, orak hücre hastalığı ve iskelet displazisi öyküsü değerlendirilir. [4]

HAREKET KISITLILIĞI

Yürüyüş ve iki kalça karşılaştırılır; iç rotasyon ve fleksiyonda abduksiyon kaybı tipiktir. [3] Fleksiyon kontraktürü, ilerleyen adduksiyon kontraktürü ve antalgik yürüyüş görülebilir. Eşzamanlı simetrik iki taraflı baş tutulumu alternatif etiyoloji aramayı gerektirir. [2]

TOPALLAYAN ÇOCUĞUN AYIRICI TANISI

Geçici sinovit, kortikosteroide bağlı osteonekroz, orak hücre hastalığı ve çoklu epifiz displazisi Perthes’i taklit edebilir. [4] Akut ağrı, ateş, hastalık hali veya basamamada septik artrit/osteomiyelit öncelikle dışlanır; Perthes kuşkusu enfeksiyon değerlendirmesini geciktirmemelidir. [5]

GÖRÜNTÜLEME VE ERKEN HASTALIK

Pelvis ön-arka ve uygun frog-leg lateral grafiler temel incelemedir. [3] Çok erken evrede grafiler normal olabilir; süren klinik kuşkuda MR gerekir. Kontrastlı perfüzyon MR kanlanmayı değerlendirebilir; her çocukta rutin zorunlu inceleme olarak görülmez. [4]

EVRE, YAYGINLIK VE SONUÇ SINIFLARI

Waldenström başlangıç/nekroz, parçalanma, yeniden kemikleşme ve iyileşme evrelerini tanımlar. İyileşmiş başın şekli ve yuva uyumu uzun dönem sonuç için önemlidir; Stulberg bu rezidüel morfolojiyi sınıflar. [4]

Herring lateral sütun sınıfı parçalanma döneminde yüksekliğe dayanır: A korunmuş, B yarıdan az kayıp, B/C sınır, C yarıdan fazla çökmedir. Catterall tutulan epifiz miktarını belirtir. Evre ve şiddet aynı şey değildir; erken grafiye geç evre sınıfı zorla uygulanmaz. [2]

HAREKETİ VE BAŞIN ÖRTÜNMESİNİ KORUMA

Yaş, evre, tutulum şiddeti ve başın dışa taşması birlikte değerlendirilir. Daha hafif, örtünmesi iyi ve küçük yaşlı hastada aktivite uyarlama, korumalı yük verme ve özellikle abduksiyonu koruyan fizyoterapi düşünülebilir. Amaç küresel başı konsantrik eklem içinde tutmaktır. [2]

Ağrı kontrolü, koşma/sıçrama gibi yüklerin düzenlenmesi ve eklem hareketi programı uzman ekipçe planlanır; yük kısıtlaması ve cihazlar kişinin evresine bağlıdır. Cerrahi öncesi ve sonrasında da hareketin geri kazanılması önemlidir. [1]

CERRAHİ KARARININ SINIRLARI

Containment, başın asetabulum içinde örtülmesini sağlamaktır; seçilmiş olguda alçı/ortez veya femoral-pelvik osteotomiyle yapılabilir. Geç deformitedeki menteşe tarzı abduksiyon ayrı kurtarıcı yaklaşım gerektirir. Küçük yaş her zaman iyi sonuç garantisi değildir. Osteotomi veya cerrahi kalça dislokasyonu kanlanmayı ayrıca bozabilir; containment risksiz değildir. [2]

Çok merkezli çalışmada sekiz yaş üstü Herring B/B-C grubunda cerrahi daha iyi sonuçla ilişkiliyken C grubunda belirgin avantaj gösterilemedi. [6] Norveç kohortunda altı yaş üstü ve başın yarısından fazlası nekrotik olguda osteotomi lehine sonuç bulundu. Bu farklı popülasyon eşikleri tek bir evrensel ameliyat yaşı değildir. [7]

YILLARA YAYILAN TAKİP

Aktif evrede seri grafiler, hareket açıklığı ve dışa taşma izlenir; sıklık evreye göre düzenlenir. İyileşme sonundaki şekil bozukluğu erişkin dönemde erken dejenerasyon riskini etkiler. [4] Ağrı ve hareket kısıtlılığı tekrar gelişirse rezidüel sıkışma veya uyumsuzluk değerlendirilir. [2]

ACİL BULGULAR

Ani şiddetli kalça ağrısı, hareketin belirgin kısıtlanması, ateş/halsizlik veya yük verememe acil değerlendirme gerektirir. Bilinen Perthes tanısı yeni enfeksiyon ya da farklı akut hastalığı dışlamaz. [5]