LEJYONER HASTALIĞI

HASTALIK VE BAŞVURU UYARILARI

Aynı bakterinin oluşturduğu Pontiac ateşi, genellikle zatürre yapmayan daha hafif bir hastalıktır. Bu ayrım, her Legionella maruziyetinin ağır akciğer enfeksiyonu olduğu anlamına gelmediğini gösterir. Ancak kişinin kendi yakınmasını Pontiac ateşi olarak adlandırıp zatürre değerlendirmesini geciktirmesi güvenli değildir. Akciğer filmi zatürreyi gösterebilir, fakat bakterinin adını saptamak için ek test gerekir. [1]

MARUZİYET VE ÖZEL GRUPLAR

Bakteri, su içeren sistemlerde çoğalıp küçük su damlacıklarıyla solunabilir. Duşlar, jakuziler, dekoratif havuzlar ve soğutma kuleleri olası kaynaklardır. Ev ve araçlarda suyla soğutmayan sıradan klimalar aynı mekanizmayla değerlendirilmez. Dolayısıyla yalnız “klima altında kaldım” demek maruziyeti açıklamaz; kullanılan su sistemi ve konaklanan yerler daha bilgilendiricidir. Genel olarak kişiden kişiye bulaş beklenmez. Daha seyrek olarak bakterili suyun yutma sırasında akciğere kaçması da enfeksiyona yol açabilir. [3]

Özellikle elli yaş ve üzerindekiler, halen veya geçmişte sigara içenler, kronik akciğer hastalığı olanlar ve bağışıklığı baskılanmış kişiler daha yüksek risk taşır. Kanser, böbrek veya karaciğer yetmezliği gibi durumlar da değerlendirmede önemlidir. Bu risk listesi, daha genç bir kişide hastalığın kesin dışlanacağı anlamına gelmez. Yutma güçlüğü olan kişide aspirasyon olasılığı ayrıca düşünülür. Hekime kullanılan bağışıklık baskılayıcı ilaçları ve yakın zamandaki hastane, otel veya tatil tesisi konaklamalarını aktarmak yararlıdır. [3]

TANI VE TEDAVİ İLKELERİ

Klinisyen ağır zatürre, başlangıç tedavisine yanıt alınamaması, bağışıklık baskılanması veya uyumlu seyahat ve sağlık kuruluşu maruziyetinde Legionella testini düşünür. Tercih edilen yaklaşım, idrar antijen testiyle birlikte alt solunum yolu örneğinin kültür veya moleküler yöntemle incelenmesidir. İdrar testi çoğunlukla yalnız belirli bir Legionella türü ve serogrubunu yakalar; tek başına bütün enfeksiyonları dışlamaz. Örneklerin mümkünse antibiyotik öncesinde alınması yararlıdır, ancak örnek almak için gerekli tedavi geciktirilmez. [2]

Tedavi, zatürrenin şiddeti ve hastanın özelliklerine göre hekim tarafından seçilir. Her zatürre antibiyotiği Legionella için yeterli değildir; evde bulunan ilaçla başlamak doğru yaklaşım olmaz. Pontiac ateşinde ise rutin antibiyotik önerilmez. Tanı alan kişinin konaklama ve maruziyet bilgilerinin doğru kaydedilmesi, başka kişilerin aynı kaynaktan etkilenip etkilenmediğini araştırmaya yardımcı olur. Bu çevresel araştırma, bireysel tedavinin yerine geçmez. [2]

Su sistemindeki bakterinin çoğalmasını kolaylaştıran etkenler arasında durgunluk, biyofilm ve yetersiz dezenfeksiyon bulunur. Bu nedenle sorun yalnız kullanılan suyun görünüşünden anlaşılmaz. Riskli bir tesiste inceleme yapılırken tek bir duş başlığına odaklanmak yerine sistemin tamamının işletimi ve bakım kayıtları değerlendirilir. Bireyin sağlık öyküsü ile tesisin teknik değerlendirmesi farklı, fakat birbirini tamamlayan bilgilerdir. [3]

KORUNMA, KLİNİK HIZLI KART VE ÖĞRETİCİ TABLO

Korunmada temel sorumluluk, riskli bina ve cihazlarda düzenli su yönetimi, bakım ve üretici talimatlarına uygun temizliktir. Sadece hastayı tedavi etmek, ortak su kaynağındaki problemi ortadan kaldırmaz. Jakuzi veya benzeri tesislerin bakımının nasıl yapıldığını sormak özellikle riskli kişiler için anlamlıdır. Evde rastgele kimyasal karışımlar hazırlamak yerine cihazın güvenli bakım talimatı izlenmelidir. [4]