LENFATİK FİLARYAZİS

Yaşanılan bölgeler, maruziyet süresi, önceki kitle ilaç uygulamaları, şişliğin başlangıcı, ateşli ağrılı ataklar ve gece öksürüğü sorgulanır. Afrika maruziyetinde onkoserkiazis ve Loa loa riski tedavi öncesi özellikle araştırılır; yanlış antifilaryal seçim ciddi reaksiyona yol açabilir. [3,4]

Lenfödemin dağılımı, cilt kıvrımları, yaralar ve ikincil enfeksiyon giriş kapıları; hidrosel ve lenf düğümleri değerlendirilir. Akut filaryal lenfanjit ile bakteriyel adenolenfanjit aynı değildir. İkincisinde ağrı, ateş ve titreme belirgin olabilir; tekrarlayan ataklar lenfatik hasarı artırır. [3]

Enfeksiyonun kanıtlanması ile ödemin nedeninin belirlenmesi ayrı sorulardır. Kronik lenfödem, aktif enfeksiyon sona erdikten sonra sürebilir; negatif kan incelemesi bu geç hasarı dışlamaz. Ateşli cilt atağı yalnız parazite bağlanmadan bakteriyel enfeksiyon yönünden değerlendirilir. [3]

Giemsa boyalı kalın veya ince kanda mikrofilarya ve tür morfolojisi aranır; yoğunlaştırma duyarlılığı artırır. Çoğu bölgede gece örneği gerekir, ancak bölgesel periyodisite farklılıkları vardır. W. bancrofti antijenleri günün herhangi bir saatinde saptanabilir. Antikor testi yardımcıdır; testin yerel doğrulaması ve ruhsatı dikkate alınmalıdır. [5]

Tropikal pulmoner eozinofilide gece kuru öksürüğü, hışıltı, yüksek eozinofil ve IgE görülür; periferik kanda mikrofilarya bulunmaması beklenebilir. Ultrason erişkin parazit hareketlerini gösterebilir. [3]

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Aktif enfeksiyonda dietilkarbamazin (DEC), erişkin ve mikrofilaryalara etkilidir. CDC, 18 aydan büyük çocuklar ve erişkinlerde toplam 6 mg/kg/gün ile 1 veya 12 günlük kür belirtir; tropikal pulmoner eozinofilide 14–21 gün gerekir. Rejim tropikal hastalık uzmanıyla seçilir. Onkoserkiazis dışlanmadan DEC verilmez. Yüksek Loa loa mikrofilaremisinde ensefalopati ve böbrek yetmezliği riski vardır; steroid veya yavaş doz artırımı bu riski güvenilir biçimde önlemez. [4]

Toplum düzeyindeki eliminasyon programları ile bireysel klinik reçete ayrılmalıdır. Kitle uygulamasındaki ilaç kombinasyonu onkoserkiazis ve loiyazis birlikteliğine göre değişir. [1]

Kronik lenfödem tek başına DEC endikasyonu değildir. Doksisiklinin erişkin parazitlere etkisi bulunabilir, fakat lenfödemde ek yararı tutarlı değildir; standart hijyen bakımının yerine konmaz. [4,6]

Atak sıklığı, uzuv evresi, cilt bütünlüğü, işlev ve günlük bakıma erişim izlenir. Bakım ve engellilik önleme uzun sürelidir; gerektiğinde lenfödem terapisi ve hidrosel cerrahisi planlanır. [1,4]

İki yıllık randomize çalışmada hijyen desteği alan her iki grupta klinik yarar görülmüş, doksisiklinin lenfödem ilerlemesine belirgin ek etkisi gösterilmemiştir. Bu nedenle izlem yalnız mikrofilarya ölçümüne indirgenmez. [6]

ACİL SEVK

Yaygın ağrılı kızarıklıkla ateş ve titreme ikincil enfeksiyon değerlendirmesini gerektirir. Antifilaryal tedavi sırasında bilinç değişikliği veya idrar azalması ciddi reaksiyon açısından acil değerlendirilir. [3,4]